Zaloguj
Reklama

Badanie polisomnograficzne - elementy składowe

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • "Psychiatria. Podstawy psychiatrii, tom 1", red. Janusz Rybakowski, Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, wydenie II, wyd. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2010

Kategorie ICD:


Badanie polisomnograficzne - elementy składowe
Fot. shutterstock
(5)

Podstawowym badaniem, które pozwala zarejestrować zmiany czynności fizjologicznych organizmu człowieka w trakcie snu jest badanie polisomnograficzne. W rękach specjalisty stanowi niezastąpione narzędzie do diagnostyki wielu zaburzeń snu (m.in. chrapania, narkolepsji, somnambulizmu i innych). Z badania można uzyskać bardzo wiele informacji, ale dopiero umiejętność ich logicznej interpretacji pozwala na wysnucie wniosków ważnych dla zdrowia. Jakie są parametry rejestracji, zakresy zmiennych i które dane są istotne dla lekarza interpretującego badanie?

Reklama

Badanie polisomnograficzne, czyli właściwie co?

Pod nazwą badanie polisomnograficzne kryje się szereg badań, rejestracji, które mierzone są u pacjenta w trakcie snu. Badając pacjenta staramy się zebrać jak najwięcej danych na temat czynności całego jego organizmu podczas snu. Bo przecież jak zasypiamy to mózg się nie „wyłącza”, a jedynie pracuje w „innym trybie”. Serce cały czas pompuje krew o układu krwionośnego, tylko trochę w zwolnionym tempie. Nie potrzebujemy używać mięśni szkieletowych, więc w niektórych fazach snu, prawie wszystkie mają zredukowane napięcie. Oddychamy przez sen (nasz mózg nieustannie potrzebuje dopływu życiodajnego tlenu), ale często zdarza się, że przy okazji głośno chrapiemy, a badanie polisomnograficzne pozwala wykryć (albo wykluczyć) kilka przyczyn tej przypadłości.

Polisomnogram obejmuje:

  •     Zapis czynności elektrycznej mózgu (elektroencefalograf, EEG)
  •     Rejestrację ruchów gałek ocznych (elektrookulogram, EOG)
  •     Badanie napięcia mięśni szkieletowych (elektromiogram, EMG)
  •     Monitorowanie ruchów kończyn dolnych
  •     Rejestrację podstawowych parametrów – czynności akcji serca, wysycenia krwi tętniczej tlenem (pulsoksymetria), przepływu powietrza w drogach oddechowych.

Z jakich części składa się wynik badania?

Podsumowanie ogólne snu

  •     Godzina rozpoczęcia badania (lights out) – „zgaszenie światła” .
  •     Godzina zakończenia badania (lights on) – „włączenie światła”.
  •     Czas badania (total recording time) – całkowity czas rejestracji snu.
  •     Całkowity czas snu (sleep period time) – czas od zaśnięcia do obudzenia.
  •     Czas faktycznego snu (total sleep time) – w trakcie snu niejednokrotnie wybudzamy się, czego rano zwykle nie pamiętamy.
  •     „Wydajność snu” (Percent Sleep Efficiency) – wyrażony w procentach stosunek faktycznego snu do całkowitego czasu snu.
  •     Latencja snu (sleep latency) – czas jaki upływa od rozpoczęcia badania do pojawienia się w EEG pewnych znamion snu (tzw. iglic snu).
  •     Latencja fazy REM (stage R latency) – czas jaki upływa od zaśnięcia do pierwszej fazy REM podczas snu.
  •     Ilość wybudzeń (numer of awakenings) – określa ile razy, podczas snu, doszło do spontanicznego wybudzenia.

Podsumowanie stadiów snu – podsumowanie czasu trwania poszczególnych stadiów snu i wyrażenie tych danych jako procent całkowitego czasu snu oraz czasu faktycznego snu.

  •     Stadium W – pierwsze stadium snu, gdy jeszcze nie ma świadomego poczucia, że śnimy.
  •     Czas trwania „wybudzeń”, czyli tzw. czuwania wtrąconego (Wake Time After Sleep Onset, WASO)
  •     Stadium N1 – czas trwania pierwszego stadium snu NREM
  •     Stadium N2 – czas trwania drugiego stadium snu NREM
  •     Stadium N3 – czas trwania trzeciego stadium snu NREM
  •     Stadium R -  czas trwania snu REM
  •     Total NREM – zsumowane czasy trwania N1, N2 i N3.

fot. Hipnogram z badania PSG pacjenta

Ponadto, za pomocą podłączonej do pacjenta aparatury możemy monitorować w jakiej pozycji znajdował się pacjent podczas snu – czy na raczej na plecach, czy na brzuchu.

Kolejną częścią wyniku badania polisomnograficznego jest graficzne przedstawienie stadiów snu w trakcie trwania całego snu. Ma to bardzo istotne znaczenie, ponieważ sen przebiega w regularnych cyklach, które kolejno zawierają stadia snu NREM, aby następnie „przełączyć się” na sen NREM. Brak tej prawidłowości może świadczyć o pewnych zaburzeniach. Takie graficzne przedstawienie nosi nazwę hipnogramu. Tradycyjnie stadium REM trwa dłużej w początkowych godzinach snu, podczas gdy nad ranem właściwie nie występuje. Hipnogram pozwala również zaobserwować czy kolejne cykle snu trwają odpowiednio długo.

Reklama
(5)
Komentarze