Zaloguj
Reklama

Bulimia psychiczna: Czy mnie to spotkało? Część I

Bulimia psychiczna: Czy mnie to spotkało? Część I
Fot. ojoimages
(5)

Część pierwsza artykułu omawia obraz kliniczny i zasady rozpoznawania bulimii psychicznej.

Bulimia psychiczna po raz pierwszy jako samodzielna jednostka chorobowa pojawiła się w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Autorami pierwszego naukowego opisu tej jednostki chorobowej byli H. Bruch i G. Russel. Uważali ją za groźnie rokującą odmianę anoreksji. Nazwa pochodzi od słowa bulimis (dosłownie „byczy głód”), określenie to było używane dla opisu chorych z „wilczym apetytem” już w starożytności. Przebieg  bulimii psychicznej bywa różny. Przeważnie występuje u kobiet, które wcześniej stosowały różne diety odchudzające, stopniowo wpadając w rodzaj błędnego koła. Niełatwo stosować przez dłuższy okres czasu bardzo rygorystyczne ograniczenia  dietetyczne, organizm rekompensuje je sobie krótszymi lub dłuższymi  fazami odczuwania zwiększonego apetytu- następuje powrót do poprzedniej wagi. Z kolei próby ponownego odchudzania się wymagają coraz większego ograniczenia kalorii prowadząc wprost do głodówek.

W którymś momencie odchudzający się odkrywają sposób na „pozbycie się” wprowadzonych do organizmu „zakazanych” produktów- najczęściej prowokując wymioty lub nadużywając środków przeczyszczających, leków „odchudzających” lub moczopędnych. Innym mechanizmem kompensacyjnym może być również stosowanie intensywnych ćwiczeń fizycznych lub nadużywanie alkoholu i narkotyków.

Incydenty te są opisywane jako napady bulimiczne. Impulsem do ich wystąpienia (tzn. nagłego, nieopanowanego uczucia głodu) może być stres, kłopoty w szkole, uczucie osamotnienia a nawet nuda. Podczas napadu przyjmowane są niewyobrażalne ilości pokarmów- skład bywa przypadkowy, zależnie od tego czym w danej chwili dysponuje chora- połączenia potraw też są zaskakujące (np. ciasto zagryzane kiszonymi ogórkami). Jedzenie bywa wprost łapczywie pochłaniane, bez pozostawienia czasu na jego dokładne przeżucie. Część chorych podkreśla uczucie zupełnego braku kontroli nad swoim działaniem- zachowują się jak w amoku, bałaganiąc i nie przejmując się w tym momencie konsekwencjami. Po tym ataku pojawia się nagle ogromne poczucie winy- za wszelką cenę należy pozbyć się dowodów grzechu. Najczęściej są wówczas prowokowane wymioty- po których odczuwana jest ogromna ulga i poczucie zupełnej bezkarności.

Opisane powyżej incydenty początkowo występują sporadycznie, stopniowo jednak pojawiają się coraz częściej wplatając się wkrótce w plan dnia chorej. Rytuał „oczyszczania” jest zawsze prowadzony w głębokiej tajemnicy  przed rodziną, zresztą pacjent/ka wkrótce nabiera takiej wprawy, że pozwala sobie na podobne zachowanie podczas zajęć w szkole, zakupów, spotkań towarzyskich itd.

Zachorowanie może wystąpić w różnym okresie życia, rzadko jednak występuje w okresie przedpokwitaniowym.

Fińscy naukowcy (Uniwersytet w Tampere) zaobserwowali, że bulimia znacznie częściej występuje u dziewcząt u których wcześnie wystąpiła pierwsza miesiączka i które wcześnie rozpoczęły życie seksualne ( natomiast w populacji chłopięcej bardziej byli zagrożeni zarówno zbyt wcześnie jak i zbyt późno dojrzewający) (dr R. Kaltiala- Heino)

Początek zachorowania może być poprzedzony jakimś przykrym wydarzeniem w życiu chorej- np. powtarzanie klasy, zawód miłosny, rozwód rodziców czy niechciana ciąża.

Objawy kliniczne zależą od rodzaju mechanizmów kompensacyjnych.

Przy wymiotach wynikają głównie z zasadowicy metabolicznej, hipokalemii oraz hipowolemii. Natomiast przy nadużywaniu leków przeczyszczających i moczopędnych występuje najczęściej kwasica metaboliczna z pozornie prawidłowym poziomem potasu.

Procesy te w rezultacie doprowadzają do następujących objawów:

  • powiększenia ślinianek podżuchwowych,
  • nadżerek błony śluzowej tylnej ściany gardła i przełyku,
  • ubytków szkliwa zębów, chorób dziąseł,
  • zmiany głosu, bólów twarzy,
  • miejscowych lub uogólnionych obrzęków
  • wzdęć brzucha, zaburzeń perystaltyki,
  • zaburzeń rytmu serca,
  • niecharakterystycznych zaburzeń miesiączkowania,
  • zaburzeń psychoorganicznych, zaburzeń świadomości, napadów drgawek.

Kryteria diagnostyczne bulimii wg DSM IV

A. Powtarzające się epizody gwałtownego objadania się. Epizod objadania charakteryzuje się:

  • jedzeniem w krótkim czasie ilości jedzenia, która dla większości osób jest zdecydowanie za duża, aby można ją było zjeść w tym czasie i podobnych okolicznościach,
  • poczucie braku kontroli nad jedzeniem w trakcie epizodu (na przykład poczucie,  że nie można przestać jeść lub zapanować nad ilością i sposobem jedzenia).

B. Stosowanie nawracających nieprawidłowych zachowań kompensacyjnych służących zapobieganiu przyrostowi masy ciała, takich jak:

  • prowokowanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających, diuretyków, lewatyw i innych,
  • poszczenie,
  • intensywne ćwiczenia fizyczne.

C. Zarówno epizody objadania się, jak i nieprawidłowe zachowania kompensacyjne występują przeciętnie co najmniej dwa razy w tygodniu przez trzy miesiące.

D. Samoocena wyznaczona głównie przez kształt i wagę ciała.

E. Zaburzenie to nie występuje w przebiegu anoreksji.

Na podstawie tych kryteriów wyodrębniono dwa typy:

Typ „przeczyszczający” (purging type): w przebiegu epizodu bulimia nervosa dochodzi do regularnego prowokowania wymiotów lub używania środków przeczyszczających, odwadniających lub lewatyw.

Typ „ nieprzeczyszczający” (nonpurging type): w przebiegu epizodu bulimia nervosa dochodzi do stosowania takich nieprawidłowych zachowań kompensacyjnych jak poszczenie lub uprawianie intensywnych ćwiczeń fizycznych bez regularnego stosowania wymiotów lub nadużywania środków przeczyszczających, odwadniających lub lewatyw.

W diagnozowaniu bulimię należy różnicować z: chorobami zakaźnymi, chorobami układu nerwowego, przewodu pokarmowego, chorobami metabolicznymi i zatruciami.

 

Sprawdź: Bulimia psychiczna: Czy mnie to spotkało? Część II

(5)
Reklama
Komentarze