Zaloguj
Reklama

Choroba afektywna dwubiegunowa a Borderline: co je łączy, a co dzieli?

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • [1]Singh T, Rajput M, Misdiagnosis of Bipolar Disorder, Psychiatry (Edgmont). 2006 Oct; 3(10): 57–63.
    [2]Zimmerman M, The relationship between borderline personality disorder and bipolar disorder, Dialogues Clin Neurosci. 2013 Jun; 15(2): 155–169.
    Bayes A, Parker G, Fletcher K, "Clinical Differentiation of Bipolar II Disorder From Borderline Personality Disorder, Curr Opin Psychiatry. 2014;27(1):14-20.

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Choroba afektywna dwubiegunowa a Borderline: co je łączy, a co dzieli?
Fot. Shutterstock
(3)

Ze względu na fakt, że choroba afektywna dwubiegunowa i zaburzenie osobowości typu Borderline mogą mieć podobny przebieg kliniczny, istnieje ryzyko postawienia u pacjenta niewłaściwego rozpoznania. Trafna diagnoza u chorych z wymienionymi zaburzeniami jest o tyle istotna, że różne jest leczenie tych jednostek, ale i różne są zagrożenia z nimi związane. Podobieństwa bywają na tyle duże, że nawet doświadczony psychiatra może napotkać problemy w różnicowaniu ChAD z Borderline: są jednak na nie sposoby.

Choroba afektywna dwubiegunowa a zaburzenie osobowości typu Borderline

Choroba afektywna dwubiegunowa (ChAD) to problem z zakresu zaburzeń nastroju. W jej przebiegu u pacjentów występują wahania nastroju, z czego wynika podział na epizody depresyjne, maniakalne oraz mieszane. Pacjenci są „dwubiegunowi” ze względu na to, że z okresu depresyjnego (związanego z ogólnym spadkiem aktywności, lękiem, poczuciem winy i wieloma innymi problemami) mogą oni przechodzić w okres maniakalny (podczas którego dochodzi do znacznie wzmożonego nastroju, nadmiernej impulsywności i ogólnego zwiększenia napędu).

Wyróżnia się dwa typy ChAD:

  • typ I, rozpoznawany wtedy, gdy u pacjenta wystąpił przynajmniej jeden epizod manii,
  • typ II, w przebiegu którego pojawia się tzw. hipomania (epizod wzmożonego nastroju, jednak o znacznie mniejszym natężeniu niż w przypadku manii).

Ryzyko rozwoju ChAD w ciągu życia jest szacowane na 1-2% i jest podobne dla obu płci.

Borderline z kolei klasyfikowane jest jako zaburzenie osobowości. Problemy pacjentów z tym zaburzeniem dotyczą relacji z innymi ludźmi czy własnej samooceny. Osoby cierpiące na Borderline są również impulsywne, drażliwe, miewają tendencję do samookaleczenia się. Zauważalna jest u nich obecność silnego lęku przed odrzuceniem i związane z tym konsekwencje. Chwiejność w emocjach u tych pacjentów objawiać się może choćby bardzo szybkim przechodzeniem z uczucia zakochania do nawet nienawidzenia swoich bliskich.

Według różnych doniesień różna jest częstość występowania Borderline: część prac wskazuje, że sięga ona około 1% populacji, inni uczeni z kolei uważają, że występuje ono nawet u 6% ludzi. Opisywane zaburzenie osobowości znacznie częściej występuje u kobiet – spośród wszystkich pacjentów z Borderline, stanowią one nawet 75% osób obarczonych problemem.

Dlaczego istnieje ryzyko pomylenia ChAD z Borderline?

Duża ilość wspólnych dla obu problemów objawów sprawia, że u pacjenta możliwe jest postawienie nieodpowiedniej dla niego diagnozy.

Dotyczy to choćby takich dolegliwości, jak:

  • impulsywność,
  • drażliwość,
  • wahania nastroju,
  • zachowania para- i samobójcze,
  • skłonność do uzależnień.

Ryzyko pomyłki diagnostycznej rodzi również fakt, że oba problemy mają tendencję do rozpoczynania się w okresie wczesnej dorosłości. Innym aspektem jest możliwość współwystępowania u jednego pacjenta obu wymienianych zaburzeń – a nie jest to wcale rzadkie. Wśród chorych na ChAD zaburzenie osobowości Borderline może występować u od 3 do 21% z nich. Analizując sytuację odwrotną, u osób z Borderline zaburzenia dwubiegunowe współwystępują u od 5 do 8% z nich [1].

fot. shutterstock

Konsekwencje niewłaściwej diagnozy

Jak w przypadku większości schorzeń wcześnie wdrożona – o ile właściwie dobrana – terapia nierzadko pozwala szybciej złagodzić dolegliwości, ale i zapobiec konsekwencjom danego schorzenia. Problemy z niewłaściwą diagnozą w przypadku ChAD i Borderline związane są głównie z tym, że oba problemy leczone są w zupełnie odmienny sposób.

Jeżeli chodzi o pacjentów z ChAD, wstępne rozpoznanie bywa stawiane nieprawidłowo dosyć często – taka sytuacja może dotyczyć nawet 69% (!) pacjentów [2]. Wynikać to może choćby z tego, że u chorego do momentu pierwszego zetknięcia się z psychiatrą występowały jedynie epizody obniżonego nastroju – wtedy istnieje podłoże do rozpoznania zaburzeń depresyjnych, a nie dwubiegunowych. Czasami błędy diagnostyczne mogą być związane także z tym, że rodzina nie dostrzegała epizodów podwyższonego nastroju u pacjenta (możliwe jest to szczególnie wtedy, gdy osiągały on natężenie odpowiadające hipomanii).

(3)
Reklama
Komentarze