Zaloguj
Reklama

Czy każda psychoza to schizofrenia?

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1. Podstawy psychofarmakologii, Teoria i praktyka – S.M.Stahl
    2. Psychiatria-M.Jarema

Kategorie ICD:


Czy każda psychoza to schizofrenia?
Fot. medforum
(5)

Psychoza (zaburzenie psychotyczne/stan psychotyczny) jest zespołem, zbiorem objawów, które mogą mieć związek z wieloma różnymi zaburzeniami psychicznymi, ale w klasyfikacjach diagnostycznych ICD – 10 czy DSM – IV nie stanowi osobnej jednostki chorobowej. W największym skrócie oznacza urojenia i/lub omamy. Wiąże się z poważną dezorganizacją zachowania, myślenia, postrzegania rzeczywistości i wymaga interwencji psychiatrycznej.

Jakie są objawy psychozy?

W stanie psychotycznym osoby chore doświadczają zaburzeń odbioru rzeczywistości w postaci omamów (halucynacji) czy urojeń. Sposób myślenia, zachowania, mowy, komunikacji i relacji z innymi osobami zwykle ulega całkowitemu rozpadowi. Charakterystyczny jest brak krytycyzmu, czyli poczucia choroby. Osoba znajdująca się w stanie psychotycznym mocno wierzy w realność swoich przeżyć, ma przekonanie, iż funkcjonuje normalnie „żyje w swoim świecie”.

Czym są omamy (halucynacje)?

To nieprawidłowe doświadczenia zmysłowe, dotyczy to wszystkich zmysłów, które nie są wywoływane żadnym bodźcem z zewnątrz.
Osoba chora widzi, słyszy, czuje smak, zapach, dotyk mimo braku odpowiedniego bodźca zewnętrznego. Jest przekonana, że doznania te są prawdziwe, jest oporna na perswazję i zwykle nie próbuje ustalić, czy inne osoby też są świadkami takich samych doznań.

Najczęściej występują:

  • omamy słuchowe – opisywane jako głosy np. komentujące rzeczywistość, dyskutujące ze sobą lub nakazujące, nakłaniające do podjęcia jakiejś aktywności (np. do popełnienia samobójstwa) lub często występujące w postaci niezrozumiałych dźwięków, pojedynczych trzasków czy świstów. 
  • pseudohalucynacje – często występujące w schizofrenii i psychozach w przebiegu padaczki, lub mogą być odbierane jako zjawiska zewnętrzne. Np. Chory słyszy dochodzący z zewnątrz męski głos: „Beznadziejny jest, lepiej niech ze sobą skończy”.
  • omamy wzrokowe – mogące przybierać formę błysków, światła, czy złożonych obrazów lub osób (wizje). Np. „Zaznaczę tylko wizje, nie wdając się w szczegółowe opisy…5.11 - Gnijąca noga. But się rozpada. Wyłażą robaki różowe, nieprzyzwoite i rosną dalej, jak trawa do góry.” (S.I Witkiewicz Narkotyki – niemyte dusze. Peyotl)

Rzadziej występują:

  • omamy czuciowe Np. Pacjent wyraźnie czuje, jak zła energia przechodzi przez jego ciało, po czym gromadzi się w żołądku, albo czuje, że po jego skórze chodzą robaki.
  • węchowe Np. „Od pewnego czasu czuję dziwne zapachy w danym momencie, teraz czuję dym papierosowy, chociaż nigdy nie paliłam, wczoraj czułam dym spalenizny. To jest okropne, użyłam cały dezodorant, aby był w domu miły zapach, ale ja nad czuję ten dym.” (autor nieznany)
  • smakowe Np. Chory twierdzi, że czuje w ustach smak trucizny.

fot. panthermedia

Czym są urojenia?

To fałszywe przekonania, wypowiadane przez osobę chorą, które pomimo dostarczania dowodów przez otoczenie chorego na ich nieprawdziwość, są podtrzymywane i chory w nie mocno wierzy.

Wyróżnia się urojenia:

  • prześladowcze – przekonanie chorego, że jest śledzony, podsłuchiwany, atakowany lub spiskuje się przeciwko niemu, występują w różnych zaburzeniach psychicznych,
  • odnoszące (= ksobne) – przekonanie chorego, że np. treści programu telewizyjnego zawierają informacje o chorym lub są do niego adresowane, że uwaga otoczenia jest skupiona na chorym, częste w schizofrenii,
  • winy, kary, katastrofy – przekonanie chorego, że popełnił niewybaczalne błędy, lub wpadł w poważne kłopoty, że czeka go za to kara, urojenia te często towarzyszą ciężkiej depresji,
  • urojenia odsłonięcia - (wpływu, oddziaływania, owładnięcia) przekonanie chorego, że uczucia, myśli, działania chorego są pod wpływem lub kontrolą zewnętrznych sił lub osób, częste w schizofrenii,
  • urojenia niewierności małżeńskiej i zdrady – częste u osób uzależnionych od alkoholu.

(5)
Reklama
Komentarze