Zaloguj
Reklama

Czym zajmuje się psychogeriatria?

Autor/autorzy opracowania:


Czym zajmuje się psychogeriatria?
Fot. Ojoimages
(0)

Psychogeriatrię można definować uwzględniając złożoność szczególnych zjawisk psychologicznych i biologicznych, zaczynających się już w 5-tej dekadzie życia i stale narastających oraz koncentrując się tylko na zjawiskach występujących w znacznym nasileniu “typowych” w populacji osób starszych.

W zależności od potrzeb społecznych psychogeriatrię można definować dwojako: bardzo szeroko - uwzględniając złożoność szczególnych zjawisk psychologicznych i biologicznych, zaczynających się już w 5-tej dekadzie życia i stale narastających; oraz wąsko - koncentrując się tylko na zjawiskach występujących w znacznym nasileniu “typowych” w populacji osób starszych.

W zależności od stosowanej definicji psychogeriatria albo staje się dziedziną medycyny praktycznie spełniającą oczekiwania społeczeństwa (rehabilitacja, opieka i tworzenie adekwatnego środowiska dla ludzi starych) albo zajmuje się badaniami medycznymi nad problematyką zdrowotną wieku podeszłego (poszukiwanie etiopatogenezy i skutecznego leczenia chorób). Tak rozumiana psychogeriatria powinna zajmować się głównie nasilonymi zaburzeniami psychicznymi jak np. zespoły otępienne; choroby o.u.n. w których występują zaburzenia psychiczne (np.depresje), czy polimorficzne zespoły urojeniowe i zaburzenia świadomości.

Każda z podanych definicji psychogeriatrii dotyczy osób, u których procesy starzenia biologicznego i zmniejszenie elastyczności struktur poznawczych, możliwości adaptacji do nowych warunków, wyboru nieadekwatnych strategii przetrwania ulegają znacznemu nasileniu, przerywając prawidłowe funkcjonowanie organizmu.

Niezależnie jednak od definicji w każdym ujęciupsychogeriatrii obowiązuje holistyczne traktowanie człowieka (zwracanie uwagi na wzajemne powiązania dolegliwości), planowanie form ochrony i opieki (miejscem pobytu człowieka starego jest jego środowisko), uwzględnienie przewlekłości przebiegu chorób (ciągłość opieki ze stosowaniem rehabilitacji i ćwiczeniami usprawniającymi życie w środowisku), wiedza o zmianie reaktywności na stosowane leczenie (farmakokinetyki i farmakodynamiki leków).

Już w 6-tej dekadzie życia u wielu osób narastają zmiany miażdżycowe w naczyniach mózgowych i zewnątrzczaszkowych powodując zmniejszenie i spowolnienie przepływu krwi, doprowadzając do zmian niedokrwiennych, których efektem jest pogorszenie funkcji poznawczych; w 7-mej dekadzie życia zwiększają się zmiany miażdżycowe aparatu słuchowego, występuje zaćma, u części osób pojawia się drżenie samoistne, narastają zmiany zwyrodnieniowe stawów i osteoporoza. Zaburzenia widzenia i współwystępujący deficyt przekaźnictwa cholinergicznego w płacie potylicznym odpowiedzialne są za występowanie pseudoomamów wzrokowych przy jasnej świadomości, utrudniających choremu samotne życie domowe (zespół Bonneta).

Do tych licznych czynników somatycznych dołącza się zmniejszona możliwość kontaktowania się z środowiskiem, poczucie izolacji społecznej, utrata partnera, zespół opuszczonego gniazda, negatywny bilans życia, lęk przed przyszłością. Postępująca niewydolność powoduje, że znacznie łatwiej niż w wieku średnim zacierają się granice pomiędzy normą i patologią, są one wyrazem nieprawidłowego rozumienia zmienionej rzeczywistości. Stąd pochodzą liczne objawy psychopatologiczne wzajemnie przenikające się i układające w atypowe obrazy kliniczne. Obniżony nastrój, zmniejszenie zainteresowań graniczy z ksobnością i podejrzliwością, do omamów słuchowych o treściach oskarżających występujących w ciągu dnia, w godzinach wieczornych dołączają się omamy wzrokowe. Zmiany organiczne powodują wystąpienie zaburzeń zachowania i zaostrzenie cech osobowości przedchorobowej, często w formie zespołu Diogenesa.


Autor:
Dr n.med. Tadeusz Parnowski
Oddział Psychogeriatrii
II Klinika Psychiatryczna
Intytut Psychiatrii i Neurologii
w Warszawie

(0)
Reklama
Komentarze