Zaloguj
Reklama

Gdy pozycję najmłodszego zajmuje ktoś inny, czyli jak może zachowywać się starsze dziecko „obdarowane” rodzeństwem i jak mu w tym pomóc...

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • Forum Pediatryczne

Gdy pozycję najmłodszego zajmuje ktoś inny, czyli jak może zachowywać się starsze dziecko „obdarowane” rodzeństwem i jak mu w tym pomóc...
Fot. ojoimages
(0)

Zaburzenia zachowania, regresja w rozwoju i inne objawy mogą być sygnałem stresu związanego z narodzinami młodszego rodzeństwa. W artykule przedstawiono wiele cennych uwag i wskazówek dotyczących postępowania z dziećmi trudno adaptujących się do sytuacji powiększenia rodziny.

Wyobraźmy sobie taką sytuację: mąż mówi do żony “Mam dla ciebie wspaniałą wiadomość! Chcę oprócz Ciebie mieć jeszcze drugą żonę! Będzie mieszkać z nami, a Ciebie poproszę, żebyś się nią opiekowała. To bardzo młoda osoba, trzeba jej wszystko pokazać i opiekować się nią. Będę musiał poświęcać jej dużo czasu, a Ciebie jako osobę, do której mam zaufanie, poproszę o pomoc”. To przykład szokujący ale można założyć, że tak właśnie może poczuć się dziecko, gdy obwieścimy mu, że będzie mieć rodzeństwo.

Narodziny brata lub siostry są sytuacją w której dzieci zostają zdetronizowane z roli jedynaka lub przynajmniej najmłodszego. Odtąd uwaga rodziców nie będzie w znacznej większości skupiać się na starszym dziecku, zabawy z rodzicami staną się mniej częste i krótsze. Na dodatek będzie musiało słuchać płaczu i krzyku niemowlaka, na co wcale nie ma ochoty. Ważniejsze będą kaszki i marudzenie małego niż jego ból brzucha.

Starsze rodzeństwo może przejawiać w związku z tą sytuacją różne oznaki stresu. W ich zachowaniach dosyć często występuje regres – mogą zacząć się moczyć, domagać się picia z butelki czy ssać kciuk, są bardziej płaczliwe, starają się w różny sposób (także negatywny) zwracać na siebie uwagę lub też wycofują się z kontaktów z innymi, są bardzo smutne a ich poczucie własnej wartości ulega deprecjacji.

Gdy upłynie już trochę czasu i młodsze dziecko przerodzi się z niemowlaka w przemieszczającą się samodzielnie osobę problemem dla starszego dziecka staje się dotykanie przedmiotów należących do niego przez młodsze dziecko oraz nie szanowanie ich. Czuje ono, że młodszy wkracza w jego strefę, sprawy i tajemnice.

Problemy przeżywane przez starsze dziecko mogą pojawić się dopiero po paru dniach czy tygodniach, gdy zrozumie, że nie jest to sytuacja przejściowa a jego pozytywne emocje związane z nowym rodzeństwem opadną.

 

Jak w takim razie pomóc starszemu odnaleźć się w tej sytuacji?:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • nie przedstawiać narodzin brata w nadmiernie pozytywnych barwach
  • podkreślać, że przez jakiś czas będzie on bardzo mały i zupełnie bezradny i dopiero za jakiś czas będzie umiał się z nim bawić (pięcio-, sześciolatki zarzucone przez rodziców opowieściami o cudownych perspektywach posiadania rodzeństwa często wyobrażają sobie, ze mama przyjedzie ze szpitala z drugim takim jak on i od razu pójdą na podwórko zagrać w piłkę)
  • zapewniać starszemu, że się go nadal bardzo kocha i jest dla nas ważny
  • nie domagać się, by dziecko wyrażało tylko pozytywne uczucia wobec nowo narodzonego, najprawdopodobniej będzie po prostu maskować swoje negatywne mocje (można wtedy zobaczyć jak starsza pociecha “zaściskuje młodszą na śmierć” czyli pod pozorem pieszczot tuli ja z taką siłą, że niemowlę płacze); dziecko powinno wiedzieć, że o ile uczucie złości jest czymś normalnym, to nie wolno mu krzywdzić brata lub siostry
  • traktować oboje dzieci sprawiedliwie (co nie znaczy, że obydwoje mają np. dostać misia); zdarza się bowiem, że starsze ma więcej obowiązków, ale tyle samo praw, co młodsze (“ustąp mu, bo jest młodszy”, lecz jednocześnie “dzieci, już ósma, do łóżek”; sprawiedliwe traktowanie polega na tym, że starsze dziecko ma więcej praw niż młodsze, proporcjonalnie do wieku (zazwyczaj, gdy rodzice pozwalają czuć się starszemu “bardziej uprawnionym”, ono odbiera to jako wyróżnienie i przestaje rywalizować z młodszym i dążyć do ciągłego zwracania na siebie uwagi rodziców)
  • dbać o potrzeby starszego, gdy młodszy narusza jego granice (nie pozwalać młodszemu na grzebanie w rzeczach starszego a w razie szkody materialnej rekompensować to, zadbać – w miarę możliwości o jego spokojny sen, od czasu do czasu izolować młodszego potomka – zwłaszcza gdy starszy potrzebuje czasu na skupienie czy chce bycie ze swoimi kolegami
  • nie posyłać dziecka do przedszkola (o ile to możliwe) gdy narodziło się właśnie drugie rodzeństwo – starsze może odczuć to jako odrzucenie (nie dość, że cała uwaga rodziny skupia się na niemowlaku, to jeszcze mnie wyrzucają z domu”)
  • nie karcić regresywnych zachowań starszego – po prostu starać się więcej z nim przebywać i rozmawiać
  • dobre efekty może przynieść także powołanie się na własne doświadczenia (jeśli się było starszym z rodzeństwa) oraz opowiedzenie i przeczytanie historyjki o kimś, kto miał podobny problem i sobie z nim poradził (np. zawartego w “Opowiadaniach dla Twojego dziecka” Doris Brett)

 

Bibliografia:

1.Brett D. Opowiadania dla Twojego dziecka część 1, GWP, Gdańsk 2000

2. Eichelberger W., Samson A., Jasińska A. Narodziny konkurencji [w]: Wysokie Obcasy [w:] Gazeta Wyborcza 17.04.2004.

3.Molicka Maria: Bajki terapeutyczne. Media Rodzina. Poznań 1999.

(0)
Reklama
Komentarze