Zaloguj
Reklama

Jakie metody leczenia stosowane są w psychiatrii?

Jakie metody leczenia stosowane są w psychiatrii?
Fot. shutterstock
(0)

Psychiatrię kojarzy się głównie z rozmowami, które przeprowadzane są pomiędzy lekarzem psychiatrą a jego pacjentem. Z całą pewnością dialog może mieć korzystny wpływ na stan psychiczny chorego, leczenie w psychiatrii jest jednak tak naprawdę bardzo wielokierunkowe – wykorzystanie znajduje bowiem zarówno leczenie farmakologiczne, ale i oddziaływania psychoterapeutyczne czy terapia elektrowstrząsowa.

Reklama

Psychiatria jest bez wątpienia specyficzną dyscypliną medyczną. Można tutaj wspomnieć chociażby o tym, jak przez lata zmianom podlegało podejście do tematyki zaburzeń i chorób psychicznych – pierwotnie były one głównie uznawane za przejaw opętania człowieka przez jakieś nieczyste siły, dzisiaj zwraca się z kolei uwagę przede wszystkim na biologiczne odchylenia, przez które u ludzi mogą występować rozmaite trudności z funkcjonowaniem psychiki.

Zmiany dotyczyły jednak nie tylko poglądów dotyczących przyczyn zaburzeń psychicznych – znacząco zmieniało się również leczenie w psychiatrii. W przeszłości wykorzystywano metody, które dzisiaj określić można wyłącznie za kontrowersyjne. Wspomnieć tutaj warto o terapiach wstrząsami chemicznymi, których efekt stosowania przypominał rezultaty uzyskiwane dzięki terapii elektrowstrząsowej. Pacjentów zmagających się z zaburzeniami i chorobami psychicznymi w przeszłości, całkowicie celowo, wprowadzano również w śpiączkę – stosowane były m.in. śpiączka insulinowa oraz atropinowa. Inną jeszcze metodą leczenia, której dzisiaj już się nie stosuje, była terapia snem przedłużonym.

Jedno można powiedzieć na pewno: leczenie w psychiatrii przeszło diametralną zmianę na przestrzeni ostatnich wieków. Współcześnie dominują leczenie farmakologiczne oraz oddziaływania psychoterapeutyczne, oprócz jednak nich, w celu poprawy stanu psychicznego chorych, wykorzystywane są również i inne jeszcze metody.

Leczenie farmakologiczne w psychiatrii

Leki psychotropowe są podstawowymi zlecanymi przez psychiatrów preparatami. Nadal dość dużo pacjentów miewa obawy przed ich zażywaniem – martwią się oni m.in. ryzykiem uzależnienia od tych leków czy też tym, że pojawią się u nich poważne działania niepożądane wynikające ze stosowania takich środków. Powiedzieć tutaj należy jednak jasno i wyraźnie: przeważająca ilość współcześnie dostępnych leków psychotropowych jest bezpieczna, dodatkowo ich skutki uboczne – jeżeli osiągają znaczne nasilenie – zwykle przemijają po pewnym czasie od rozpoczęcia leczenia.

Do leków psychotropowych należą środki z kilku różnych grup lekowych. Najbardziej znanymi z nich są prawdopodobnie leki przeciwdepresyjne. Mechanizm ich działania opiera się przede wszystkim na wpływie na poziomy różnych neuroprzekaźników w strukturach układu nerwowego. Obecnie za najczęściej wykorzystywane środki przeciwdepresyjne uznaje się inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – jako ich przykłady można wymienić fluoksetynę, sertralinę oraz escitalopram. Leki antydepresyjne mogą jednak wpływać również i na inne niż serotonina neurotransmitery – tutaj można wspomnieć m.in. o wenlafaksynie, która jest inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny oraz noradrenaliny (należy do grupy określanej w skrócie jako SNRI).

Poza lekami przeciwdepresyjnymi w leczeniu psychiatrycznym wykorzystanie znajdują jednak i preparaty o całkowicie innych działaniach – wspomnieć tutaj należy przede wszystkim o:

  • lekach przeciwpsychotycznych (neuroleptykach, takich jak np. haloperidol, kwetiapina czy olanzapina),
  • lekach normotymicznych (stabilizujących nastrój, do których należą m.in. sole litu oraz kwas walproinowy),
  • lekach przeciwlękowych (najbardziej znanymi z nich są benzodiazepiny, których przykładami są alprazolam oraz diazepam),
  • preparatach wykorzystywanych w leczeniu ADHD (do nich należy m.in. metylofenidat).

Psychologia i psychoterapia w psychiatrii

Niektórym pacjentom wydaje się, że do rozwiązania wszelkich ich problemów psychicznych wystarczające będzie zażywanie odpowiednich leków. Prawda jest jednak taka, że rzadko można osiągnąć zadowalające rezultaty z wykorzystaniem samej tylko farmakoterapii. W leczeniu w psychiatrii bardzo ważną rolę odgrywają bowiem oddziaływania psychoterapeutyczne. Chociażby regularne rozmowy z psychologiem pozwalają m.in. zmienić obraz postrzegania samego siebie, psychoterapia może z kolei umożliwić „przepracowanie” nierozwiązanych, od lat nawet gnieżdżących się w mentalności chorego, konfliktów natury psychologicznej.

Psychoterapia to jednak termin bardzo ogólny – wbrew pozorom ta metoda leczenia w psychiatrii jest wyjątkowo wręcz różnorodna. Wyszczególnia się bowiem wiele różnych rodzajów psychoterapii – poszczególne z nich różnią się od siebie zarówno tym, w jakich zaburzeniach dają one najlepsze rezultaty, ale i założeniami prowadzenia samej terapii. Jako przykłady wyróżnianych rodzajów psychoterapii wymienić można:

  • terapię psychoanalityczną,
  • terapię psychodynamiczną,
  • terapię poznawczo-behawioralną,
  • terapię rodzinną.

fot. panthermedia

Elektrowstrząsy – nadal wykorzystywana metoda leczenia w psychiatrii

Czasami zetknąć się można z poglądem, że elektrowstrząsy – podobnie jak wspomniane na samym początku śpiączki farmakologiczne czy terapia snem przedłużonym – odeszły już dawno w zapomnienie i współcześnie w ogóle się ich nie wykonuje. W praktyce jednak ta metoda leczenia w psychiatrii nadal znajduje wykorzystanie, co więcej – wbrew pozorom może być ona bezpieczniejsza od leczenia farmakologicznego. Elektrowstrząsy wykorzystuje się jednak zazwyczaj tylko w przypadku najciężej przebiegających zaburzeń i chorób psychicznych, których leczenie z użyciem innych metod nie przynosiło zadowalających rezultatów.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Psychiatria. Red. M. Jarema, J. Rabe-Jabłońska. Wydawnictwo PZWL. Warszawa 2011.

Adres www źródła:


Reklama
(0)
Komentarze