Zaloguj
Reklama

Możliwości oceny skuteczności leczenia zaburzeń afektywnych dwubiegunowych

Możliwości oceny skuteczności leczenia zaburzeń afektywnych dwubiegunowych
Fot. medforum
(5)

Pewne cechy kliniczne choroby afektywnej dwubiegunowej pozwalają na przewidywanie skuteczności leczenia tego zaburzenia.

Tytuł oryginalny: Predictors of treatment response in Bipolar Disorders: evidence from clinical and brain imaging studies.
Autorzy: Terence A. Ketter, Po W. Wang.
Czasopismo: J Clinical Psychiatry, 2002;63 (suppl 3):21-25.

Pewne cechy kliniczne choroby afektywnej dwubiegunowej pozwalają na przewidywanie skuteczności leczenia tego zaburzenia. Jednakże związki pomiędzy charakterystyką kliniczną a odpowiedzią na leczenie nie są zbyt silne, co limituje możliwość stawiania prognoz. Przegląd stwierdzonych zależności w tym zakresie przynosi praca Kettlera i Wanga zamieszczona w tegorocznym monograficznym numerze Journal of Clinical Psychiatry poświeconym nowościom w terapii choroby afektywnej dwubiegunowej.

Leczenie litem.

Kliniczne cechy pacjentów pozwalająca na przewidywanie zarówno korzystniejszych jak i mniej korzystnych wyników terapii litem były intensywnie badane. Stwierdzono między innymi, że lepsza odpowiedź na leczenie litem związana jest z:
- manią z objawami euforii
- przebiegiem „klasycznym” w którym po manii następuje depresja
- mniejsza ilością przebytych epizodów
- zupełną remisją pomiędzy epizodami
- poprzednio dobrą odpowiedzią na leczenie litem
- danymi z wywiadu rodzinnego jeśli w rodzinie miała miejsce choroba dwubiegunowa lub dobra odpowiedź na leczenie litem

Natomiast gorsza/brak odpowiedzi na terapię litem występuje w przypadkach:
- choroby z szybką zmiana faz
- manii z objawami dysforycznymi, ciężkiej manii lub w epizodach mieszanych
- jeśli poprzednio wystąpiły co najmniej 3 epizody choroby
- przebiegu, w którym po depresji następuje mania
- w adolescencji
- przy współistniejącym nadużywaniu substancji psychoaktywnych
- jeśli poprzednio pacjent nie odpowiadał korzystnie na leczenie litem

Leczenie kwasem walproinowym

Pacjenci wobec których terapia litem nie jest skuteczna mogą być leczeni kwasem walproinowym. Jest on skuteczny w:
- manii, manii z objawami dysforii, jak i epizodach mieszanych
- u adolescentów
- pacjentów z szybką zmianą faz
- pacjentów z współistniejącym uzależnieniem
Stwierdzono także że wcześniejsze leczenie lekami przeciwdepresyjnymi lub stymulującymi może zwiększać ryzyko braku odpowiedzi klinicznej na leczenie kwasem walproinowym

Leczenie karbamazepiną

Stwierdzono zależności zbliżone do tych jakie odnoszą się do kwasu walproinowego, jednakże nie były one tak jednoznaczne w odniesieniu do choroby z szybka zmianą faz, manii dysforycznej i ciężkiej manii.

Z czym związane są te różnice w odpowiedzi klinicznej na poszczególne leki. Jednym z kierunków poszukiwania odpowiedzi na to pytanie są badania z użyciem najnowszych technik neuroobrazowania takich jak pozytronowa tomografia emisyjna (PET), tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (SPECT) i funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI). Wyniki pojedynczych badań przeprowadzonych wśród pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową wskazują istnienie pewnych korelacji pomiędzy odpowiedzią na leczenie a cechami stwierdzanymi w rezultacie tych badań.

1. Odpowiedź na leczenie litem – stwierdzono że stężenie litu w mózgu przekraczające 0,2mEq/L ( co odpowiada z grubsza stężeniu w surowicy przekraczającemu 0,4,Eq/L) koreluje z kliniczną odpowiedzią w leczeniu manii. Ta korelacja jest znacznie silniejsza jeśli bierzemy pod uwagę stężenie litu w mózgu, a znacznie słabsza jeśli uwzględniamy jego stężenie w surowicy lub erytrocytach.
2. Odpowiedź na leczenie karbamazepiną – w jednym z badań stwierdzono, że pacjenci którzy korzystnie odpowiadają na leczenie mają wyższy całkowity mózgowy metabolizm glukozy w okresie poprzedzającym leczenie w porównaniu z osobami z grupy kontrolnej i osobami opornymi na leczenie. Zwłaszcza metablolizm glukozy w lewej wyspie był u nich wyższy
3. odpowiedź na leczenie kwasem walproinowym – pacjenci którzy korzystnie odpowiadają na leczenie kwasem walproinowym być może mają mniejszy metabolizm glukozy w zakresie przedniego zakrętu obręczy i środkowego zakrętu czołowego.

Jednakże poziomy metabolizmu glukozy są dość niespecyficznym czynnikiem nie pozwalającym na dokładniejsze przewidywania. Innym czynnikiem branym pod uwagę jako predyktor odpowiedzi na leczenie jest kwas gamma- aminomasłowy (GABA) którego poziom wydaje z obniżony w chorobie dwubiegunowej. Wyższe jego poziomy ( bliższe normalności) być może pozwalają na przewidywanie przeciw - maniakalnego, a być może nawet przeciwdepresyjnego efektu działania kwasu walproinowego, który ma działanie gabaergiczne.

(5)
Reklama
Komentarze