Zaloguj
Reklama

Osobowość borderline. Po jakiej granicy stąpają osoby dotknięte tym zaburzeniem?

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1.Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Badawcze kryteria diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius”i Instytut Psychiatrii i Neurologii, Kraków–Warszawa 1998.
    2.Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD-10. Opisy kliniczne i wskazówki diagnostyczne. Uniwersyteckie Wydawnictwo Medyczne „Vesalius” i Instytut Psychiatrii i Neurologii, Kraków-Warszawa 1997 5. Millon T, Davis R: Zaburzenia osobowości we współczesnym świecie. Instytut Psychologii Zdrowia PTP, Warszawa 2005.
    3.Widiger T.A., Weissman M.M.: Epidemiology of borderline personality disorder. Hosp. Community Psychiatry, 1991; 42 (10): 1015–1021.
    4.Marek Jarema, Jolanta Rabe-Jabłońska i wsp.: Psychiatria. Podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa PZWL 2011: 269-280
    5.Aleksandra Wieczorek: Osobowość borderline – informacje ogólne. Medycyna Praktyczna.

Kategorie ICD:


Osobowość borderline. Po jakiej granicy stąpają osoby dotknięte tym zaburzeniem?
Fot. medforum
(5)

Co oznacza pojęcie „zaburzenie osobowości”? Zaburzenie osobowości samo w sobie nie jest chorobą, a przynajmniej nie powinno być na równi z chorobą traktowane. Czym innym bowiem jest np. zapalenie gardła, gdzie konkretna przyczyna (czynnik etiologiczny), powoduje konkretny skutek (objawy choroby), z którym wiemy jak sobie poradzić (wyleczyć).

Osobowość nie jest czymś, co możemy w łatwy sposób wydzielić z człowieka

Można powiedzieć, że jest miejscem, do którego dochodzące bodźce zewnętrzne i wewnętrzne są integrowane, przetwarzane i jako efekt powstaje reakcja na rzeczywistość.

Osobowość jest częścią psychiki, która pomaga nam radzić sobie w otaczającym świecie – pozwala nam rozróżnić bodźce i właściwie na nie zareagować. Zaburzeniem osobowości nazwiemy zatem nieadekwatną reakcję psychiczną na czynniki zewnętrzne – stres w pracy, trudności na uczelni, a w przypadku osobowości borderline bardzo trudnym do przeżycia wydarzeniem jest odrzucenie ze strony innych osób (znajomych, przyjaciół, bliskich).

Po takich sytuacjach dochodzi do nieadekwatnej reakcji – wybuchu gniewu, szału, płaczu (lub śmiechu) nie do opanowania - powiemy wtedy o „braku kontroli nad sobą”.
Informacje ogólne

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10, osobowość „chwiejna emocjonalnie” występuje w dwóch podtypach:

Osobowość borderline

Określenie „osobowość borderline”, które jest tłumaczone na język polski jako „osobowość z pogranicza”, wprowadził w połowie XXw. Robert Knight, aby wyróżnić pacjentów, którzy stąpają po granicy zaburzeń psychotycznych (wytwórczych, schizofrenicznych) i nerwicowych (lękowych). Wydawało się to niezbędne, gdyż tacy pacjenci mają często objawy lękowe i psychotyczne, jednak nie dochodzi u nich do takiego nasilenia objawów, aby można było postawić rozpoznanie schizofrenii bądź pełnoobjawowych zaburzeń lękowych. Stan emocjonalny pacjentów z zaburzeniem osobowości borderline jest stale niestabilny – jest to jeden z paradoksów tego zaburzenia, który dodatkowo sprawia, że każda nieprawidłowa osobowość jest (mylnie) utożsamiana z osobowością borderline.


Stałą komponentą tej osobowości jest także nieprawidłowy sposób przeżywania relacji z drugim człowiekiem. Przede wszystkim taka osoba pragnie wyłączności w relacji – na zasadzie „wszystko albo nic” i w myśl tej zasady postępuje. Idealizuje obiekt swoich pragnień, a w przypadku odrzucenia (często wyimaginowanego) idealizacja bardzo szybko przeradza się w nienawiść – nie ma stanów pośrednich.


Inne objawy, z którymi zmagają się osoby z tym zaburzeniem, to stany lękowe (głównie napady paniki), częste wahania nastroju (choć przeważa nastrój depresyjny), a także różne objawy somatyczne, które są powodem częstych wizyt u lekarzy innych specjalności (kardiologów, neurologów, chirurgów).
Przyczyny wystąpienia osobowości borderline


Każda próba wyjaśnienie etiologii tego zaburzenia jest oparta na hipotezach. Mniej lub bardziej prawdopodobnych, ale hipotezach. Nie jest to jasny model przyczynowo-skutkowy, który możemy przytoczyć przy opisie wielu chorób somatycznych – np. bakteria S. Pyogenes – angina.

fot. panthermedia


Na nieprawidłowo kształtującą się osobowość typu borderline na pewno znaczny wpływ mają czynniki środowiskowe, rodzinne. Takie osoby, w wieku dziecięcym, często doświadczały zaniedbania ze strony rodziców, opiekunów, wychowawców. Model rodzinny często jest oparty na nieobecnym ojcu i zdystansowanej matce, która winą za odejście mężczyzny obarcza dziecko. Dorastające w takich warunkach dziecko nie uczy się tworzenia zdrowych relacji z innymi ludźmi, dodatkowo jego poczucie wartości jest stale osłabiane. Niewielkie zainteresowanie najbliższego otoczenia próbuje zwiększyć przez zachowania autodestruktywne (okaleczanie, zachowania ryzykowne, uzależnienia) i uczy się nieprawidłowych schematów myślowych.


Jeżeli na tego typu czynniki rodzinne zostanie nałożony genetycznie uwarunkowany sprzyjający temperament oraz czynnik środowiskowy związany z wydarzeniem „wyzwalającym” objawy to mamy pełen tzw. model biopsychospołeczny zaburzeń osobowości.

(5)
Reklama
Komentarze