Zaloguj
Reklama

Perfekcjonizm jako cecha czy może osobowość anankastyczna?

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • "Psychiatria", red. naukowa M. Jarema, J. Rabe-Jabłońska, PZWL 2011, 282-283

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Perfekcjonizm jako cecha czy może osobowość anankastyczna?
Fot. Shutterstock
(5)

Perfekcjonizm, wyjątkowa wręcz skrupulatność, sztywność wobec regulaminów, zasad i kodeksów moralnych. Wymienione stanowią część z cech prezentowanych przez pacjentów z anankastycznym zaburzeniem osobowości. Ten typ zaburzeń osobowości jest dość trudnym zagadnieniem, ponieważ wpływa on znacznie na codzienne funkcjonowanie doświadczającego go pacjenta, a jednocześnie człowiek taki raczej nie zauważa u siebie istnienia żadnych problemów. Inaczej może jednak twierdzić otoczenie osoby z osobowością anankastyczną, dla której funkcjonowanie z nią może nie być łatwe.

Srogi szef, który wymaga od swoich podwładnych bezwzględnego przestrzegania swoich zasad. Skrupulatna matka, która wymusza na członkach swojej rodziny, by domowe obowiązki wykonywali dokładnie z udzielonymi przez nią instrukcjami. Partner, który przynosi pracę do domu i nie kładzie się spać, dopóki skrupulatnie nie zakończy wszystkich swoich zadań na dany dzień. Wymienione opisy mogą stanowić zwyczajne cechy charakteru niektórych ludzi, zdarzyć się może jednak również sytuacja, w której okaże się, że tak naprawdę u kogoś z naszego otoczenia występują zaburzenia osobowości. Ogólnie zaburzenia osobowości są problemem niełatwym do rozwiązania, niektóre z nich są jednak mniej trudne dla otoczenia obarczonego nimi pacjenta, inne z kolei zdecydowanie bardziej. Do tych drugich można zaliczyć tzw. osobowość anankastyczną.

Czym są anankastyczne zaburzenia osobowości?

Anankastyczne zaburzenia osobowości w skrócie można określić jednym słowem – perfekcjonizm. Doświadczająca tego problemu osoba może wyjątkowo sztywno trzymać się wszelkich reguł i zasad. W życiu takiego człowieka w zasadzie nie ma miejsca na spontaniczność, wszystko powinno odbywać się ściśle według planu. W przypadku wykonywania jakichkolwiek obowiązków, człowiek z osobowością anankastyczną dąży do zachowania niesamowitej perfekcji, nie widzi on możliwości popełnienia jakiegokolwiek błędu. Zobowiązania są dla takiego pacjenta rzeczą nadrzędną – poczucie konieczności ich prawidłowego (a nawet aż nazbyt prawidłowego) wykonania może przodować nad wszelkimi innymi aspektami życia, takimi jak chociażby życie rodzinne czy towarzyskie. Bardzo istotne dla osoby z tym problemem jest zachowanie czystości i ładu.


fot. panthermedia

Anankastyczne zaburzenia osobowości wpływają zarówno na doświadczającego ich człowieka, jak i na stykających się z nim ludzi. Pacjent borykający się z tym problemem niechętnie przekazuje wykonanie swoich obowiązków komukolwiek innemu – w końcu to jedynie on jest w stanie wykonać je prawidłowo. Jeżeli jednak już dojdzie do tego, że ktoś ma zająć się zadaniami tego człowieka, to najprawdopodobniej oczekiwane będzie od niego to, aby wykonał on zadanie zgodnie z wizją pacjenta z zaburzeniem osobowości. Rodzić to może wiele problemów – osoba z opisywanym problemem może wręcz odczuwać wściekłość wtedy, gdy zauważy, że ktoś postępuje niezgodnie z jej regułami.

Powyżej przedstawiono charakterystykę zaburzenia osobowości typu anankastycznego, skąd się jednak ono bierze? Teorii na ten temat jest co najmniej kilka, podkreśla się jednak, że raczej nie istnieje jedna przyczyna bezpośrednio prowadząca do tego problemu, a raczej warunkuje go kompilacja kilku różnych zjawisk. Uważa się, że związek z tym zaburzeniem mogą mieć odziedziczone geny, podkreśla się również rolę wychowania – pacjenci z osobowością anankastyczną zazwyczaj posiadali srogich, dużo wymagających i bardzo kontrolujących ich rodziców.

(5)
Reklama
Komentarze