Zaloguj
Reklama

Problemy psychologiczne związane z ciążą

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1. Colman, A. D. & Colman, L. L. (1971). Pregnancy: The psychological experience.
    2. Pence,G. (1998).Infant baptism as a family rite of passage Journal of Pastoral Care

Kategorie ICD:


Problemy psychologiczne związane z ciążą
Fot. medforum
(5)

Ciąża sama w sobie jest dla przyszłej matki unikalnym i bezprecedensowym kryzysem natury psychologicznej. Przemiany w wyglądzie ciała, wydzielanie hormonów, labirynt spodziewanych zmian w otoczeniu, oczekiwania kulturowe znajdują nieuniknione odbicie w psychice kobiety...

Ciąża sama w sobie jest dla przyszłej matki unikalnym i bezprecedensowym kryzysem natury psychologicznej. Przemiany w wyglądzie ciała, wydzielanie hormonów, labirynt spodziewanych zmian w otoczeniu, oczekiwania kulturowe znajdują nieuniknione odbicie w psychice kobiety. Penelope Washbourn napisała: „Może żadna inna zmiana w życiu kobiety nie jest tak radykalna jak doświadczenie bycia w ciąży i dawania życia”.
W literaturze opisywane są psychologiczne problemy związane z trzema etapami ciąży.

Pierwszy trymestr

Jest okresem radosnym ale i ambiwalentnym. Źródłem radości jest prywatna wiedza o tym co się dzieje, którą kobieta może dzielić z tymi, których wybierze. Przyjemność sprawia jej obserwowanie dyskretnych zmian w organiźmie będących dowodem dziejącego się od poczęcia procesu. Jednocześnie kobieta zadaje sobie pytania rodzące sprzeczne uczucia. Czy rzeczywiście chcę tej ciąży? Czy może powinnam rozważyć przerwanie jej? Czy jestem wystarczająco silna, odważna by znieść poranne nudności, wystarczająco bezpiecznie się czuję osobiście, by zaakceptować powiększenie piersi i puchnięcie ciała? Czy dam radę znieść poród? Czy naprawdę chcę mieć dziecko? Radzenie sobie z tymi sprawami rodzi znaczną labilność emocjonalną . W tym okresie kobieta spodziewająca się dziecka balansuje miedzy radością i lękiem, uczuciami siły i słabości, wdzięczności i urazy, dumy i wstydu, zapału i strachu. Prawdopodobnie głównym zadaniem pierwszego trymestru jest zaakceptowanie przez przyszłych rodziców realności poczęcia i dla kobiety „wzięcie się za bary” z tym co z tego wynika.

Drugi trymestr

W drugim trymestrze zagrożenie poronieniem znacznie maleje, zmniejsza się dyskomfort związany z porannymi mdłościami i wymiotami. Są to tzw. „spokojne miesiące”, którym towarzyszy poczucie spełnienia i dużej energii. Początkowa ambiwalencja została rozwiązana, fizyczne oznaki ciąży i pojawiające się ruchy płodu powodują dobre samopoczucie, radość i pewność siebie kobiety. Kobieta odczuwając ruchy dziecka namacalnie doznaje obecności kogoś nowego z sobą, kogo potrzeby musi respektować. Gdy może to poczuć, zobaczyć również jej partner staje się to potencjalną możliwością ubogacenia intymnej relacji między nimi. W tym czasie rośnie również u kobiety zainteresowanie seksem, które w poprzednim okresie na skutek fizycznych dolegliwości i ambiwalencji wobec ciąży bywa zazwyczaj znacznie zmniejszone. Kobieta czuje się teraz bardziej atrakcyjna erotycznie i jest bardziej wrażliwa na doznania. Masters i Johnson donoszą, że niektóre pary po raz pierwszy w swej historii przeżywają pełną satysfakcję z życia seksualnego.

Trzeci trymestr

W trzecim trymestrze bardzo zwiększa się rozmiar brzucha. Przyszła matka często cierpi na bezsenność i bardzo potrzebuje czułości. W ósmym miesiącu, gdy dziecko osiąga swoją maksymalną wielkość wykonywanie codziennych czynności staje się bardzo trudne i wyczerpujące. Uczucia dumy i spełnienia mieszają się z strachem przed porodem i narodzinami dziecka Wiele par radzi sobie w tym czasie z lękiem uczestnicząc w szkole rodzenia. Otrzymują tam informacje na temat tego co się będzie działo i okazję do nauczenia się umiejętności, które pomogą kontrolować zdarzenia. Takie zajęcia są ważne dla matki, gdyż uczą ją jak zaufać własnemu ciału i z nim współpracować, zamiast walczyć. Partner również korzysta, gdyż może tak współuczestniczyć w przygotowaniach do porodu. Kontynuowanie współżycia seksualnego aczkolwiek spełniające ważną symboliczną rolę w funkcjonowaniu przyszłych rodziców jako pary wymaga cierpliwości, zaufania i pomysłowości. Przyszła matka może się obawiać przedwczesnego porodu, czuć się mniej pociągająca na skutek swojego rozmiaru. Niechęć do eksperymentowania i zaprzestanie wszelkich seksualnych kontaktów pozbawia wzajemnie ważnego źródła wsparcia i doznawania troski, a partner kobiety może czuć się odizolowany.

fot. panthermedia
 
Trzeba pamiętać również o tym, że ciąża i poród niosą określone znaczenie również dla dalszej rodziny i znajomych: teściowie staną się dziadkami i babciami, rodzeństwo rodziców ciociami i wujkami a przyjaciele muszą przystosować się do nich nie tylko już jako pary ale rodziców spodziewających się dziecka. Jeśli to nie pierwsze dziecko to te, które są mają w perspektywie przybycie nowego przyjaciela, współmieszkańca ale także rywala w zabieganiu o uwagę i uczucia rodziców. Rodzice małżonków zyskują poczucie przedłużenia trwania własnej generacji. Posiadanie wnuka łagodzi stratę jaką odczuli kiedy ich dziecko opuściło dom i stwarza szansę ponownego zbliżenia się do niego. Jeśli przyszła babcia ma negatywne doświadczenia i wspomnienia związane z byciem w ciąży, może ta sytuacja rodzić w niej różne trudne emocje np. nadmierny lęk, troskę ale również zawiść i wrogość. Te różnorodne intensywne przeżycia owocują nie lada wyzwaniem dla przyszłych dziadków w celu znalezienia właściwego sposobu i poziomu wspierania swoich dzieci bez nadmiernej intruzywności i kontrolowania – w relacji dorosły-dorosły. Przyjaciele i rodzeństwo doświadczają zmniejszenia uwagi, którą mogą im poświęcić przyszli rodzice. Część z nich podziela radość i miłe podniecenie oczekiwania. Mogą być również tacy, którzy na skutek np. własnych niezrealizowanych potrzeb w tym zakresie będą przeżywać negatywne emocje, często nieuświadomione, które będą miały wpływ na wzajemne stosunki. Wszystkie te reakcje – rodziców, własnych dzieci, dalszych krewnych, znajomych – na ciążę wywierają swój efekt na przyszłych rodzicach.

Ciąża jest poważną zmianą w życiu i jako taka może być źródłem stresu. Wymaga przystosowania się ze strony przyszłej matki, związku i otoczenia. Jest czasem pełnym różnorodnych emocji, również tych negatywnych. Ważne, by w tym wyjątkowym ale i trudnym dla siebie okresie kobieta mogła swobodnie, bez poczucia winy, rozmawiać o różnorodności swoich przeżyć i spotykać się z akceptacją - by móc spokojnie przejść do następnego etapu w życiu jakim jest posiadanie małych dzieci.
(5)
Reklama
Komentarze