Serwisy Medforum
Reklama

Problemy w wieku podeszłym cz.2

Problemy w wieku podeszłym cz.2
Fot. medforum
(0)

Gwałtowne zwiększanie się liczby osób w wieku podeszłym zmusza do nowego spojrzenia na problemy geriatryczne.

Gwałtowne zwiększanie się liczby osób w wieku podeszłym zmusza do nowego spojrzenia na problemy geriatryczne. Starzenie się osób urodzonych w latach szczytu demograficznego 1946-1963
powoduje znaczące zwiększenie liczby ludzi starych na początku III stulecia, np. w roku 2040 w USA liczba osób starych sięgnie 40 milionów. Wydłużenie życia i lepsze rozumienie procesów fizjologicznych jest przyczyną, że przestaje się mówić o osobach w wieku podeszłym jako o jednorodnej grupie wiekowej; coraz częściej gerontolodzy dzielą tych ludzi na kilka grup:

- 65-75 lat - młodzi starzy,
- 75-85 lat - starzy-starzy,
- powyżej 85 roku życia - najstarsi-starzy.

W ciągu ostatnich 20 lat badania epidemiologiczne odnotowują znaczące zmniejszenie liczby chorób skracających długość życia np.liczba zgonów z powodu chorób naczyń mózgowych zmniejszyła się z 105.8/100.000 w roku 1968 do 56.4/100.000 w roku 1994. Częstość występowania krwotoków wewnątrzmózgowych obniżyła się z 23.5/100.000 do 8.3/100.000, a zakrzepy tętnic mózgowych z 30.2/100.000 do 6.1/100.000 (Katzman, 1997).

Mimo tak spektakularnego zmniejszenia przyczyn chorób w wieku podeszłym nadal znacząca jest ogólna liczba czynników chorobotwórczych. Zaburzenia homeostazy organizmu, zwiększająca się liczba stresowych czynników psychospołecznych,zmniejszone poczucie bezpieczeństwa stały się normą końca XX wieku. Rośnie także liczba starzejących się chorych z endogennymi chorobami psychicznymi leczonych przewlekle lekami psychotropowymi. Konieczna staje się pomoc specjalisty psychiatry w zakresie problematyki wieku podeszłego rozumiejącego różnorodość uwarunkowań wpływających na stan psychiczny ludzi starych.

Takimi właśnie stanami zajmuje się psychogeriatria. Według definicji WHO "psychiatria wieku podeszłego jest działem psychiatrii i tworzy część wielodyscyplinarnej służby opieki nad stanem psychicznym starszych ludzi. Specjalność ta może być nazywana psychiatrią geriatryczną, psychiatrią wieku podeszłego lub psychogeriatrią” (WHO konsensus,1997).

Zajmowanie się problemami psychicznymi ludzi w wieku podeszłym wyznacza granice zainteresowań psychogeriatrii. Uważa się, że dolną granicą jest 65 rok życia - rok przejścia na emeryturę, a więc rok gwałtownej zmiany modelu życia i konieczności przebudowy celów oraz dobrania adekwatnych do tych celów środków.

Problemy zdrowotne w tym wieku to znacząca liczba reakcji adaptacyjnych do nowych warunków oraz reakcji dekompensacyjnych u osób, które nie potrafią odnaleźć nowych celów w życiu; to zwiększona liczba reakcji depresyjnych i urojeniowych związanych z nieprawidłową interpretacją nowych sytuacji życiowych; to także narastająca niesprawność funkcji poznawczych, narastanie zaburzeń procesów fizjologicznych powodujących upośledzenie percepcji zmysłowej.

Wśród zaburzeń psychicznych występujących w wieku podeszłym można wyróżnić pewne cechy charakterystyczne: przewagę problemów somatycznych i biologicznych nad psychologicznymi. Nie oznacza to oczywiście zmniejszenia roli czynników psychospołecznych w życiu osób w wieku podeszłym; oznacza jedynie zwiększenie wpływu czynników biologicznych niejednokrotnie modyfikujących zakres i możliwości funkcjonowania psychologicznego i społecznego. Jednocześnie zwiększona liczba czynników psychologicznych - negatywny bilans życia, izolacja społeczna, świadomość utraty pozycji społecznej, obawy przed zubożeniem materialnym ograniczają
funkcjonowanie społeczne starszego człowieka i zwiększają liczbę dolegliwości somatycznych.

Psychogeriatria zajmuje się więc zjawiskami i zadaniami typowymi dla tego specyficznego okresu życia, które rzadko występują w wieku średnim.

Zaliczyć do nich można:

· zaburzenia psychiczne u osób względnie sprawnych somatycznie wymagające interwencji kryzysowych,zmniejszenia socjalnych czynników ryzyka, zmniejszenia izolacji społecznej i samotności oraz budowania bezpiecznego środowiska dostosowanego dla ludzi starych;
· psychozy o późnym początku;
· przewlekle leczone choroby psychiczne powikłane wystąpieniem chorób somatycznych, wymagających interwencji medycznej;
· choroby somatyczne w których występują ostre i przewlekłe zaburzenia psychiczne wymagające nie tylko wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego, ale także spełnienia roli opiekuńczej w przypadku rokowania niekorzystnego np. otępienia,
· zaburzenia świadomości u chorych z niewydolnością oddechowo-krążeniową.
 
Autor:
Dr n.med. Tadeusz Parnowski
Oddział Psychogeriatrii
II Klinika Psychiatryczna
Intytut Psychiatrii i Neurologii
w Warszawie
(0)

Autor/autorzy opracowania:

Reklama
Komentarze