Zaloguj
Reklama

Rodzaje ChAD a farmakoterapia

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1.Rybakowski J., Dudek D., Standardy farmakologicznego leczenia chorób afektywnych, Farmakoterapia w psychiatrii i neurologii, 2011.
    2. Krupka-Matuszczyk I., Terapia choroby afektywnej dwubiegunowej, Nastroje, maj-czerwiec 2009.

Kategorie ICD:


Rodzaje ChAD a farmakoterapia
Fot. ojoimages
(5)

Choroba afektywna dwubiegunowa charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem objawów depresji i manii (lub hipomanii). Schorzenie to znacznie obniża jakość życia pacjentów. W niniejszym artykule przedstawiono podstawowe metody farmakoterapii ChAD.

Zespół maniakalny

Zespół maniakalny jest składnikiem choroby maniakalno-depresyjnej czyli choroby afektywnej dwubiegunowej (CHAD) typu I.
Objawy zespołu maniakalnego charakteryzują się:
    

  •  nastawieniem wielkościowym (występujące niekiedy pod postacią urojeń),
  •  zmniejszoną potrzebą snu,
  •  nadmierną gadatliwością,
  •  przyspieszeniem toku myślenia,     
  •  rozpraszalnością uwagi,
  •  wzmożeniem aktywności socjalnej, seksualnej lub pobudzeniem ruchowym,
  •  zaangażowaniem w czynności przyjemne (np. nadmierne zakupy) mogące spowodować  przykre następstwa,
  • zachowaniami impulsywnumi i lekkomyślnymi - nie rozpoznanie ryzyka (zakupy, inwestycje, szaleńcza jazda samochodem);     
  • utratą zahamowań społecznych powodujących zachowanie nieodpowiednie do    sytuacji (np. obnażanie się).

Czas trwania objawów manii wynosi ok. 7-8 dni. Zespół maniakalny wymaga zazwyczaj skojarzonej terapii lekowej.

Zespół hipomaniakalny

Hipomania ma łagodne nasilenie. Niejednokrotnie objawy te rozpoznaje tylko najbliższa rodzina, przyjaciele. Cechy charakterystyczne hipomanii:
    

  • wesołość, 
  • wielomówność, 
  • łatwe nawiązywanie kontaktów społecznych   
  • nastrój jest lekko wzmożony lub drażliwy,   
  • umiarkowana rozpraszalność uwagi,
  • aktywność jest zwiększona, występuje zmniejszona potrzeba snu i większa    aktywność seksualna   
  • myślenie może być wzmożone, z tendencją do większej kreatywności.

Niektórzy pacjenci w stanie hipomanii mogą wykazywać nawet większą produktywność niż w stanie normy psychicznej. Hipomania trwa co najmniej 4 dni. Zespół hipomaniakalny zazwyczaj wymaga terapii lekami normotymicznymi.
 

fot. pantherstock



Farmakoterapia manii

Normotymiki I generacji

W leczeniu manii po raz pierwszy zastosowano lit w 1949 roku, co postrzegane jest jako początek współczesnej psychofarmakologii. Z powodu upływ kilku dni do osiągnięcia efektu farmakologicznego monoterapia litem znajduje głównie zastosowanie w leczeniu stanów maniakalnych o umiarkowanym nasileniu. Terapeutyczne działanie walproinianów (amidu kwasu walproinowego) u pacjentów z ostrym epizodem maniakalnym po raz pierwszy zaobserwowano w 1966 roku.
Można dość szybko zwiększać dawkę walproinianów - w ciągu 2-3 dni do 30 mg/kg wagi. Pomiędzy karbamazepiną i chloropromazyną nie zaobserwowano różnic w skuteczności działania. Karbamazepina wykazuje indukcję enzymatyczną. Lek ten nie jest zalecany do leczenia skojarzonego ze względu na obniżenie stężenia stosowanego jednocześnie leku przeciwpsychotycznego.

Typowe leki przeciwpsychotyczne

Do roku 1990, typowe leki przeciwpsychotyczne, takie jak chloropromazyna i haloperidol (podawany w iniekcjach o krótkotrwałym działaniu) stanowiły, obok litu, standard postępowania w farmakoterapii zespołów maniakalnych. Stosowano również inne typowe leki przeciwpsychotyczne, takie jak m.in. lewomepromazyna, perfenazyna, flufenazyna, perazyna, zuklopentiksol (podawany w iniekcjach działających przez 48 godzin) czy flupentiksol. Produkcja atypowych leków przeciwpsychotycznych o własnościach normotymicznych i mniejszym działaniu prodepresyjnym sprawiła, że są one, bardziej niż typowe leki przeciwpsychotyczne, rekomendowane dla leczenia stanów maniakalnych.

(5)
Reklama
Komentarze