Zaloguj
Reklama

Rzadka, ale groźna - fagofobia

Rzadka, ale groźna - fagofobia
Fot. Shutterstock
(3)

Fobie specyficzne dotyczyć mogą tak naprawdę wszystkiego. Niewiele osób zdaje sobie zapewne z tego sprawę, aczkolwiek możliwe jest występowanie lęku przed… jedzeniem i piciem – określane jest to jako fagofobia. Problem ten jest bardzo rzadki, aczkolwiek warto poruszyć temat fagofobii z tego względu, że może ona doprowadzić nawet do zagrożenia życia pacjenta.

Reklama

Jednymi z bardziej intrygujących, zaliczanych do psychiatrycznych, jednostek, są fobie specyficzne. Tego typu zaburzenia polegają na występowaniu u pacjentów lęku przed różnorodnymi, konkretnymi czynnikami – jako przykłady fobii specyficznych można podać np. arachnofobię, w której przebiegu pacjenci doświadczają wyjątkowo silnego lęku przed pająkami, czy też dendrofobię, czyli lęk przed drzewami.

O jednych fobiach słyszy się więcej – w końcu pojęcia klaustrofobii czy ksenofobii raczej nie są obce dla zbyt wielu ludzi – o innych jednak fobiach mówi się jednak już zdecydowanie mniej. Do drugiej z wymienionych grup zaliczana jest fagofobia.

Fagofobia: co to jest?

Termin fagofobia wywodzi się z greki, pochodzi on od słów phagein (które oznacza „jeść”) i phobos (tłumaczonego jako „strach”). W dosłownym tłumaczeniu fagofobia polegałaby więc na występowaniu u pacjentów lęku przed jedzeniem, istota tego problemu jest tak naprawdę jednak odrobinę odmienna. Pacjenci z fagofobią co prawda rzeczywiście – mogą unikać przyjmowania pokarmów, a nawet i płynów – jednakże jeżeli tak się dzieje, to raczej z powodu istnienia u nich lęku przed zakrztuszeniem czy zadławieniem.

Fagofobia jest jednostką wyjątkowo rzadką, nie są nawet znane statystyki dotyczące dokładnej częstości występowania tejże jednostki. Uczonym udało się już jednak wysnuć pewne wnioski co do tego, co może doprowadzać do pojawiania się u pacjentów tego problemu.

Jakie są przyczyny fagofobii?

Fagofobia nie stanowi zazwyczaj samodzielnego i jedynego istniejącego u doświadczającego jej pacjenta problemu. Przypominające fagofobię objawy mogą występować np. u osób, u których istnieje zaburzenie lękowe z napadami paniki. Z epizodami paniki związane może być właśnie występowanie nieuzasadnionego lęku przed zakrztuszeniem się pożywieniem czy przyjmowanymi płynami.

Zostało również zaobserwowane, że wystąpienie fagofobii poprzedzać może doświadczenie przez pacjentów jakichś traumatycznych, ciężkich dla ich psychiki zdarzeń. Takowymi zdarzeniami mogą być np. właśnie doświadczenie zakrztuszenia się, ale i zostanie ofiarą przemocy domowej czy gwałtu. Powyższe stanowią tylko wybrane zjawiska, które mogą być związane z wystąpieniem fagofobii – tak naprawdę poprzedzać wystąpienie tego zaburzenia mogą różnorodne, ciężkie dla psychiki danego pacjenta, wydarzenia.

Do jakich problemów doprowadza fagofobia?

Początkowo epizody lęku przed zadławieniem się mogą występować u pacjenta sporadycznie, z biegiem czasu ich częstość może jednak wzrastać, aż w końcu pacjent będzie odczuwał lęk przed spożywaniem czegokolwiek przez cały czas. U osób z fagofobią dochodzić może do występowania lęku przed jedzeniem, piciem czy nawet przed spożywaniem doustnym jakichkolwiek leków. Jeżeli osoba z fagofobią decyduje się na zjedzenie czegoś, to może ona wyjątkowo długo przeżuwać dany pokarm – tego rodzaju dokładne rozdrobnienie przyjętych kęsów pokarmu miałoby mieć na celu zmniejszenie ryzyka, że dojdzie do zadławienia się.


fot. shutterstock

Dość oczywiste jest to, co się dzieje z człowiekiem, który w znaczący sposób zmniejsza ilość przyjmowanego pożywienia. W przypadku fagofobii dochodzić może do drastycznego spadku masy ciała pacjentów, znajdują się oni również w grupie zwiększonego ryzyka wystąpienia odwodnienia. Ostatecznie pacjenci mogą prezentować taki obraz kliniczny, który widywany jest u osób z anoreksją – dochodzić może u nich w końcu do wyniszczenia. Z tego właśnie względu fagofobię – choć u niektórych osób taka fobia może wzbudzać wręcz rozbawienie – należy traktować jako poważny problem, w końcu może ona doprowadzić nawet do zagrożenia życia pacjenta.

Fagofobia: z czym trzeba ją różnicować?

Zanim pacjentowi zostanie postawione rozpoznanie fagofobii, konieczne jest najpierw wykluczenie istnienia u niego innych jednostek, które to mogą być związane z zaburzeniami łaknienia. Mowa tutaj zarówno o schorzeniach psychiatrycznych, jak i o chorobach somatycznych.

Zaburzeniami psychicznymi, z którymi trzeba różnicować fagofobię, są przede wszystkim zaburzenia odżywianiaanoreksja oraz bulimia. Przed zdiagnozowaniem u pacjenta fagofobii należy również sprawdzić, czy nie cierpi on na depresję – w przebiegu zaburzeń afektywnych również mogą się przecież pojawiać zaburzenia łaknienia.

Zawsze przed rozpoznaniem fagofobii należy również wykluczyć organiczne przyczyny występujących u pacjentów dolegliwości. Upośledzenie połykania – stan zwany dysfagią – może być spowodowany nawet chorobą nowotworową i to właśnie dlatego tak ważne jest, aby u pacjenta z fagofobią została przeprowadzona kompleksowa diagnostyka jego stanu zdrowia.

Leczenie fagofobii

U pacjentów, którzy borykają się z fagofobią, wykorzystanie znajdują różne oddziaływania psychoterapeutyczne. Wśród nich wspomnieć warto przede wszystkim o terapii ekspozycyjnej. Polega ona na tym, że pacjentowi poleca się początkowo spożywanie jedzenia o gładkiej konsystencji, czyli takich pokarmów, które łatwo połknąć. Ma to na celu pokazać pacjentowi, że z przełykaniem nie jest tak naprawdę związane ryzyko zadławienia się. W kolejnych etapach terapii, pacjentowi poleca się jeść coraz to bardziej zróżnicowane pokarmy.
Opisany model terapii wykorzystuje wiedzę o zjawiskach związanych z warunkowaniem, czyli niejako przyzwyczajeniem organizmu do danych sytuacji czy zjawisk.

Reklama
(3)
Komentarze