Zaloguj
Reklama

Środowiskowy dom samopomocy dla osób z zaburzeniami zdrowia psychicznego jako forma pomocy

Autor/autorzy opracowania:


(5)

Na przykładzie ŚDS w Chorzowie

I. Osoba chora psychicznie w środowisku zamieszkania.

We współczesnym świecie zostaje zaatakowana osobowość człowieka ulegają zburzeniu stare sprawdzone systemy wartości, giną intymne walory życia ludzkiego. Osoby słabsze psychicznie, nastawione do wewnątrz często zamykają się w sobie, uciekając od rzeczywistości, nie potrafiąc dostosować się do tempa zmian. Następstwem powyższego jest często silny stres, załamanie nerwowe, poczucie izolacji.
Jedną z grup społecznych, która całkowicie zagubiła się w dzisiejszej rzeczywistości są osoby chore psychicznie, podobnie jak inne choroby, są one wyrazem utraty zdolności skutecznego realizowania przez organizm swych stosunków wewnętrznych i wymiany ze środowiskiem. Zaburzenia psychiczne powodują zmianę w sposobie przeżywania. Pojawiają się przeżycia nowe, nieoczekiwane i często niezwyczajne. Zmienia się tematyka, koloryt uczuciowy i tempo przeżywania. Zachodząca przemiana może wzbogacić lub zubożyć świat przeżyć chorego, a nawet spowodować jego rozpad. Zaburzenia psychiczne sprowadzają zwykle cierpienia. Towarzyszy im utrudnienie lub zerwanie kontaktu chorego ze środowiskiem. Zaburzenia psychiczne, często pociągają za sobą zmiany w systemie wartości organizującym życie chorego. Wprowadzają wartości destruktywne np. obojętność, zwątpienie, nienawiść. System wartości jako całość może ulec rozchwianiu, usztywnieniu, skrzywieniu, a nawet rozpadowi.
Środowisko społeczne stawia przed każdym określone wymagania. Wykonując je człowiek spełnia określoną rolę społeczną i zyskuje społeczną aprobatę. „Zaburzenia psychiczne utrudniają a czasem uniemożliwiają spełnienie społecznych oczekiwań. Chory może np. porzucić pracę, zwątpić w sens życia, przejawiać nieuzasadnioną agresję wobec ludzi, głosić nieadekwatne idee. Tym samym wypada on ze swojej roli, traci częściowo lub całkowicie społeczne przystosowanie, staje się w odczuciu otoczenia kimś innym. Otoczenie rzadko pozostaje obojętne wobec takiej przemiany, narusza ona bowiem równowagę układu społecznego, którego chory jest częścią. Społeczna reakcja polega na stopniowej lub gwałtownej reorientacji otoczenia wobec chorego, która doprowadza do opatrzenia go tzw. etykietą chorego psychicznie, będącą symbolem jego nowej roli społecznej. W wielu przypadkach, gdy zaburzenia przewlekają się rola chorego psychicznie staje się rolą trwałą. Reakcja społeczna może wtedy prowadzić do instytucjonalizacji roli chorego, uzależniając go od instytucji ubezpieczeniowych, opiekuńczych, medycznych” .
Z badań CBOS - u przeprowadzonych w 1999 roku wynika, że ludzie psychicznie chorzy traktowani są w społeczeństwie z dystansem. Są oni uważani za chorych inaczej. Również rodziny chorych psychicznie, są deprecjonowane faktem posiadania krewnego z chorobą psychiczną.
Do niedawna osoby chore psychicznie po leczeniu w placówkach służby zdrowia wracały do środowiska domowego mogą liczyć jedynie na pomoc bliskich, a nie w każdym wypadku pomoc taka była wystarczająca. Bez możliwości zatrudnienia, założenia rodziny, powrotu do środowiska. Istniała grupa osób, która wymagała dalszej indywidualnej terapii i edukacji oraz wsparcia. A istniejące zaplecze było niewystarczające i to zarówno w zakresie pomocy instytucjonalnej jak i prawnej. Osoby te z racji swojej choroby utraciły cały szereg umiejętności, które mieszczą się w zakresie pojęcia „zdrowie psychiczne” - czyli umiejętności, które pozwalają efektywnie funkcjonować w społeczeństwie.
Człowiek chory psychicznie - osoba pełniąca w społeczeństwie rolę „innego” jest ciągle jeszcze dla społeczeństwa mało zrozumiała, niebezpieczna, budzi lęk i potrzebę odsunięcia się, zaetykietowania, umieszczenia w jakichś bezpiecznych ramach. Niejednokrotnie rola chorego psychicznie osobom, które raz w nią weszły, towarzyszy przez całe ich życie. Musimy jednak pamiętać o tym, że wszyscy stanowimy otoczenie społeczne chorych psychicznie i obowiązkiem naszym jest zorganizowanie dla nich odpowiedniej pomocy - często sami nie są w stanie jej zapewnić.
Wszystkim jest bardzo potrzebny wspólny model pomocy osobom chorym psychicznie bez względu na to w jakiej dziedzinie, strukturze pomagania pracujemy (w służbie zdrowia, pomocy społecznej, placówkach opiekuńczo - wychowawczych, sądownictwie). Model ten jest potrzebny, aby zgodnie ze współczesnymi kierunkami terapii psychologicznej, pomocy społecznej, zapobiegać zaburzeniom psychicznym, zapewniając chorym wszechstronną i powszechną opiekę zdrowotną oraz inne formy opieki i pomocy niezbędne do życia we własnym środowisku społecznym. Można pomóc osobom chorym, zwłaszcza sposobem kontaktu i myśleniem osadzonym we współczesnych koncepcjach „osoby chorej” i „choroby” jako procesu i sposobu komunikacji z otoczeniem społecznym. Istotnym wydaje się tutaj być wszechstronna, holistyczna koncepcja opieki (postrzeganie człowieka jako całości) i pomocy tym osobom nad rozpowszechnianiem, stosowaniem pomagających definicji zdrowia ludzkiego, warunków, w których chory znajdzie akceptację i samoakceptację, oraz zadowalającą sytuację społeczną. Pomoc jest wtedy efektywna, gdy dzięki zastosowanym formom udaje się przywrócić człowieka społeczeństwu, tak by mógł w nim swobodnie funkcjonować przy możliwie jak największej tolerancji jego członków. Najbardziej odpowiednim modelem pomocy jest model obejmujący osoby z zaburzeniami zdrowia psychicznego, „w którym realizatorzy stosują formy pomocy wspomagające rozwój i funkcjonowanie tych osób w środowisku własnym, nastawione na działanie krótko i długoterminowe” . Taki model starano się utworzyć i realizuje się w ŚDS Chorzowie.
Możliwości te daje ustawa o ochronie zdrowia psychicznego. Uwzględnia ona stosowanie zasad zdrowia psychicznego w pracach placówek wychowawczych, opiekuńczych, oświatowych, tworzenie sieci poradnictwa psychiatrycznego i innych placówek profilaktycznych. Przyjmuje się również, nie tylko zróżnicowanie form zakładów psychiatrycznej opieki zdrowotnej lecz także współuczestniczenie w tej opiece placówek tzw. podstawowej opieki zdrowotnej, a więc przychodni rejonowych i ośrodków zdrowia.
Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia „traktującą zdrowie jako całkowity fizyczny, psychiczny i społeczny dobrostan, a nie tylko brak choroby czy niepełnosprawności” . Analogicznie do współwystępujących problemów istnieje konieczność posługiwania się różnymi dobranymi do osób i rodzin, metod pomocy. „Jest bowiem oczywiste, że specyficzne konstelacje problemów, z którymi zgłaszają się klienci posiadający jedyną w swoim rodzaju osobowość, zbiór pragnień potrzeb deklarują poziom i kierunek planu interwencyjnego. Zasoby dostępne w sytuacji danego przypadku oraz motywacje i możliwości klienta wraz z wiedzą i umiejętnościami praktyka kształtuje przebieg procesu pomocy i jego rezultat” .

Głównymi zasadami pracy, będzie tutaj:
1. „Akceptacja klienta.
2. Afirmacja indywidualności.
3. Celowe działanie na rzecz wyrażania uczuć i odczuć.
4. Postawa nie oceniająca.
5. Obiektywizm.
6. Kontrolowanie zaangażowania emocjonalnego.
7. Potwierdzenie praw do samostanowienia klienta (uczestnika - dopisek własny ).
8. Dostępność do zasobów.
9. Poufność.”

II. Środowiskowy Dom Samopomocy Dla Osób Z Zaburzeniami Zdrowia
Psychicznego - jako forma pomocy.

W dniu 17.06.96 r w Chorzowie Batorym przy ul Karpackiej 20 rozpoczął działalność Środowiskowy Dom Samopomocy dla Osób z Zaburzeniami Zdrowia Psychicznego. Możliwość utworzenia tego rodzaju nowoczesnej placówki dała Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dn.19.08.94r (art.9 Dz.Ust.nr111 poz.535 - z mocą obowiązywania od stycznia 1995), oraz przychylny stosunek Rady Miejskiej, która dała temu wyraz w uchwale o ochronie zdrowia psychicznego.
Środowiskowy Dom Samopomocy jest szansą zaistnienia w społecznościach lokalnych realizacji celów rehabilitacji środowiskowej, będą jednocześnie elementem wspomagającym jego uczestników mieszkających na danym terenie. W okresie poprzedzającym przemiany w naszym kraju ludzie uważali za normalne, że osoby z zaburzeniami zdrowia psychicznego żyły w społeczeństwie odizolowane. Zmiany ustrojowe pociągnęły za sobą konieczność zmian myślenia i działania w zakresie integracji osób z zaburzeniami psychicznymi w społeczności lokalnej. Działalność domu ukierunkowana jest bowiem na pomoc w przezwyciężeniu trudnych sytuacji życiowych i rozwiązywaniu codziennych, specyficznych problemów osób z zaburzeniami psychicznymi.
ŚDS jest placówką oferującą stacjonarną pomoc psychiatryczną i rehabilitację społeczną w różnorodnych postaciach, osobom leczonym psychiatrycznie oraz pomoc wszystkim przeżywającym stany kryzysowe lub będącym w stresie. ŚDS ma za zadanie nie tylko pomagać osobom z zaburzeniami psychicznymi w trudnym przejściu od leczenia szpitalnego do normalnego życia, tonizować stresy i napięcia u ludzi zdrowych, ale także zmieniać niechętne do tej pory nastawienie społeczne do chorych psychicznie .
Cele realizowane w ŚDS :
- rehabilitacja przywracająca uczestnikowi zdolność do życia we własnym środowisku społecznym,
- skracanie czasu trwania zaburzeń psychicznych i zapobiegania nawrotom społecznej dekompensacji,
- wnikliwa i ciągła ocena sytuacji pacjenta w rodzinie, miejscu pracy, szerszym środowisku społecznym, przeciwdziałanie nieprzemyślanemu przesunięciu socjokulturowemu i izolacji społecznej chorego,
- stworzenie szansy dla uczestników ( lub części ) do podjęcia pracy w ramach miejsc pracy chronionej,
- udzielenie doraźnej pomocy w formie interwencji kryzysowej osobom, które spotkały szczególnie ciężkie zdarzenia .
W ramach ŚDS działają :
- Dom Dziennego Pobytu dla 32 - 35 osób długotrwale leczonych,
- całodobowy Hostel dla 8 osób,
- całodobowy Punkt Interwencji Kryzysowej,
- całodobowy Telefon Zaufania,
- Klub Uczestnika.
Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 roku w swojej preambule mówi, że „ zdrowie psychiczne jest fundamentalnym dobrem człowieka”, główny akcent pada więc na ochronę praw i ochronę zdrowia psychicznego ( art.2 ). Polega to na promocji zdrowia psychicznego jak i zapobieganiu zaburzeniom psychicznym .
Osoby z zaburzeniami psychicznymi winny mieć łatwy dostęp do usług społecznych i pomocy niezbędnej do życia w środowisku rodzinnym i społecznym. Towarzyszyć ma temu kształtowanie zrozumienia, tolerancji i życzliwości wobec osób z zaburzeniami psychicznymi.
Jedną z form realizacji przewidzianych celów i zadań jest właśnie tworzenie ŚDS dających szansę integracji psychicznej i społecznej osób korzystających z oferty, jak również dbających o integrację usług społecznych ze względu na dobro konkretnej osoby.
ŚDS - y ( art.9) są jednym z głównych elementów tworzonego na danym terenie oparcia społecznego polegającego na „podtrzymywaniu i rozwijaniu umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, organizowania w środowisku społecznym pomocy. System oparcia społecznego jest organizowany głównie dla osób, które z powodu choroby psychicznej (...) mają poważne trudności w wżyciu codziennym, zwłaszcza w kształtowaniu swoich stosunków z otoczeniem ( art.8 )”.
Nasz dom jest :
1. Środowiskowy czyli zlokalizowany i ograniczony swoim działaniem do terenu danej społeczności, dbający o włączenie się osoby w życie danej społeczności w oparciu o ludzi, którzy społecznością tworzą;
2. Dom czyli miejsce życzliwe, przyjazne, zawsze gotowe przyjąć, dające wsparcie;
3. Samopomocy czyli starający wyrabiać w swoich uczestnikach umiejętności samopomocy.
Celami realizowanymi w ŚDS jest organizowanie działań profilaktycznych, ustalaniu i realizacji planu pomocy zgodnie z celami i interesami konkretnych osób będących uczestnikami. ŚDS prowadzi pracę, która ma dążyć do zwiększenia możliwości rozwojowych osoby w realizacji osobistych celów.





Dzienny Dom Pobytu

Program Dziennego Domu Pobytu adresowany jest do osób po przebytych kryzysach psychicznych (przede wszystkim dla chorych na schizofrenię), którym konieczna jest pomoc w powrocie do normalnego czyli zdrowego satysfakcjonującego życia. Osoby te, z racji choroby bywają rozchwiane emocjonalnie mają niewydolne mechanizmy obronne, a zazwyczaj brakuje im elementarnych umiejętności społecznych. Sytuację pogarsza niezrozumienie i wrogość lub nadopiekuńczość otoczenia, które to czynniki razem wzięte powodują nadmierny wzrost obciążenia, w efekcie przyczyniając się do nawrotu choroby. Program działania został oparty na koncepcji społeczności psychoterapeutycznej - ambulatoryjnej, której zasadniczym celem jest spowodowanie poprawy funkcjonowania społecznego oraz indywidualnego wyzdrowienia i adaptacji u osób, które przebyły kryzys psychiczny, skutkiem którego doszło do trwałego lub czasowego upośledzenia zdolności adaptacyjnych. Wskażę tylko, że w podlegającej prawom dynamiki grupowej społeczności terapeutycznej uczestnik ma możliwość wchodzenia w interakcje z innymi ludźmi i otrzymania od nich, na zasadzie sprzężenia zwrotnego, informacjo o tym, jak jest przez nich widziany i przeżywany. Ma on również sposobność do uzyskania nowych doświadczeń emocjonalnych, przeżywania siebie i innych ludzi inaczej niż dotychczas. Dzięki atmosferze tolerancji i demokracji, co jest związane ze zniesieniem sztywnych, hierarchicznych barier, uczestnik może nie tylko bezpiecznie wyrażać słowa krytyki, ale i uzewnętrzniać negatywne uczucia wobec innych ludzi oraz rozwiązywać swoje patologiczne relacje z autorytetem. Cel tak określony determinuje podjęcie określonych działań terapeutycznych.
Podstawowym i nadrzędnym celem zespołu ŚDS jest przywracanie osób chorych do pełnienia podstawowych ról społecznych. Ogólna formuła celu sprawia, że koniecznym staje się sprecyzowanie celów szczegółowych, pamiętając jednak o tym, że nie mogą one być stosowane jako reguła wobec każdego uczestnika. Sytuacja taka wymaga opracowania oddzielnego programu pracy z każdym uczestnikiem, który ujmowałby jego potrzeby oraz uwzględniał stan psychiczny. Program pracy wymaga również wzięcia pod uwagę typu zaburzenia, na jakie cierpi chory. To determinuje przyjęcie właściwych dla danej dolegliwości metod terapii.

Do podstawowych celów szczegółowych należą:
1. Stwarzanie warunków do nabycia umiejętności wykonywania podstawowych czynności życia codziennego i realizacji zadań życiowych.
2. Poprawa funkcjonowania chorego w zakresie: relacji rodzinnych, relacji z najbliższym otoczeniem.
3. Zapobieganie stanom powodującym konieczność ciągłej opieki ze strony rodziny bądź instytucji poprzez globalną rehabilitację środowiskową.
4. Stwarzanie warunków do harmonijnego funkcjonowania rodziny dotkniętej zaburzeniami psychicznymi jednego z jej członków.
5. Poprawa umiejętności w zakresie radzenia sobie z podstawowymi czynnościami domowymi, higienicznymi, samoobsługowymi, budżetowymi,
6. Poprawa funkcjonowania w relacjach z instytucjami i urzędami, w sklepach oraz w środkach komunikacji miejskiej,
7. Uczenie uczestników właściwego i systematycznego brania leków,
8. Uczenie uczestników rozpoznawania objawów zwiastunowych choroby i właściwej reakcji na nie, itd.
9. Usuwanie problemów emocjonalnych i interpersonalnych,
10. Udzielanie wsparcia psychicznego.
Zrealizowanie głównego celu programu wymagało, zgodnie z założeniami realizacje celów składowych takich jak: niwelowanie ryzyka nawrotu choroby, lepsze poznanie siebie, nawiązywanie satysfakcjonujących relacji z otoczeniem, poprawę funkcjonowania w rodzinie.
Podstawowym problemem z jakim spotyka się zespół terapeutyczny ŚDS jest stworzenie takich warunków w terapii, by uczestnicy czuli się bezpiecznie, a jednocześnie by możliwe było wzbudzenie odpowiedniej motywacji w pracy z własnymi trudnościami.
Rehabilitacja psychiatryczna prowadzona w ŚDS to system skoordynowanych oddziaływań społecznych, psychologicznych, wychowawczych i medycznych umożliwiających chorym psychicznie w miarę samodzielną egzystencję i integrację społeczną. Działalność rehabilitacyjna jest wielokierunkowa i obejmuje swym zasięgiem różne formy pomocy dostosowując je do możliwości uczestników. Postępowanie to jest zindywidualizowane i oparte na elastycznym, długotrwałym programie działania.
Program ŚDS jest przygotowany dla trzech przebywających obecnie w ŚDS grup uczestników:
1. Grupa zaburzeń z kręgu schizofrenii,
2. Grupa zaburzeń depresyjnych i nerwicowych,
3. Grupa zaburzeń psychoorganicznych.
Dla każdej z w/w grup przygotowano odpowiedni program rehabilitacyjno - terapeutyczny.
Dla grupy pierwszej i trzeciej program rehabilitacyjny opiera się przede wszystkim na metodach behawioralnych, które to są oparte na teoriach uczenia się a znalazły one swoje zastosowanie w treningach umiejętności społecznych. Treningi obejmują umiejętności ze wszystkich sfer życia potrzebnych do samodzielnego funkcjonowania. Ich tematyka, kolejność zastosowania i dynamika pracy jest dostosowana do indywidualnych potrzeb każdego uczestnika. Udział uczestników w treningu poprzedzony jest analizą jego deficytów, potrzeb oraz możliwości poznawczych. Dla grupy zaburzeń lękowych, depresyjnych, nerwicowych prowadzi się psychoterapię indywidualną i grupową Środowiskowy Dom Samopomocy powinien zapewnić swoim uczestnikom :
- zróżnicowane usługi w zależności od możliwości psychofizycznych uczestników oraz ich potrzeb i zainteresowań a w szczególności w zakresie: diagnozy kompleksowej, poradnictwa, terapii indywidualnej i grupowej, spotkań klubowych, aktywizacji zawodowej, usług domowych.
Aby zrealizować cele programu ŚDS prowadzi się określone rodzaje zajęć dla zaburzeń psychotycznych i psychoorganicznych - są to:
· spotkania społeczności, które rozpoczynają każdy dzień
· gimnastyka,
· relaksacja-prowadzona wg treningu autogennego Schultza, wg Colsona,
wg Jacobsona,
· trening umiejętności społecznych - w jego ramach:
· trening rozwiązywania problemów w trudnych sytuacjach międzyludzkich,
· trening podstawowych umiejętności prowadzenia rozmowy,
· trening w zakresie wyglądu zewnętrznego i higieny osobistej,
· trening kulinarny,
· trening budżetowy,
· trening techniczny, trening umiejętności praktycznych,
· trening lekowy.
U większości chorych na schizofrenię obserwuje się wyraźnie deficyty w funkcjonowaniu społecznym, przyczyniając się obok samej choroby - do izolacji chorego. Deficyty wiążą się najczęściej z prostymi czynnościami życiowymi, a mogą wynikać z wielu przyczyn takich jak: zbyt ubogie lub negatywne doświadczenie społeczne, lęk, długotrwałe zaburzenia poznawcze, niska motywacja do podejmowania aktywności społecznej Te przesłanki odgrywają dużą rolę w rozwoju treningu, którego celem jest wyposażenie chorego na schizofrenie w poznawcze i behawioralne zdolności, umiejętności radzenia sobie z sytuacjami życiowymi. Podczas treningów uczestnicy uczą się szeroko rozumianych umiejętności interpersonalnych, utrwalania tych umiejętności i ich generalizacji. Wpływa to na poszerzenie repertuaru pozytywnych zachowań niewerbalnych, a generalnie na kształtowaniu prawidłowej sprawności w kontaktach międzyludzkich. Trening umiejętności społecznych ma ściśle określony, powtarzalny schemat. Jest więc metodą dyrektywną, gdzie systematycznie operuje się takimi technikami jak: odgrywanie ról, modelowanie, udzielanie wzmocnień i informacji zwrotnych, stopniowe stosowanie wzmocnień, aktywne sekundowanie osobie chorej, podpowiadanie i przydzielanie zadań domowych. Doświadczenia ostatnich kilkunastu lat jak podaje literatura, dowodzą, że metody dyrektywne i ustrukturalizowane są szczególnie przydatne u tych ludzi, którym zaradności życiowej brak - która wiąże się z poważnymi zakłóceniami w sferze motywacji, procesów poznawczych i zachowań społecznych, czyli u chorych na schizofrenię. Osoby chore na schizofrenię mają często trudności z właściwą percepcją sytuacji międzyludzkich, z doborem alternatywnych sposobów osiągania celów, słowem trudności w przetwarzaniu informacji. Trening umiejętności społecznych ma na celu stymulowanie zachowań, które zwiększą efektywność społeczną jednostki, przynoszą maksimum pozytywnych i minimum negatywnych konsekwencji.
· gry i zabawy edukacyjne
· zajęcia dyskusyjne
· terapia indywidualna
· terapia grupowa
· zajęcia w pracowni
· psychoedukacja - prowadzona wg autorskiego programu - jej celem jest dostarczenie uczestnikom praktycznej koncepcji wyjaśniającej powstawanie i utrzymywanie się choroby, zrozumiałej i gotowej do zastosowania. Opracowanie to przedstawia krótki program informacyjny dla chorych obejmujący tematy: koncepcja choroby, wiadomości o lekach oraz postawy zmniejszające ryzyko nawrotu, itd.
Powody i metody psychoedukacji w schizofrenii można w skrócie wyjaśnić w trzech zdaniach:
1. Osoby dotknięte tym poważnym schorzeniem, mają prawo do otrzymania wyjaśnień, ze strony psychiatrycznej służby zdrowia, dotyczących schizofrenii jak również sposobów radzenia sobie z nią.
2. Chorzy mają prawo oczekiwać, że wyjaśnienia te będą wyczerpujące, przejrzyste i przystępne.
3. Pracownicy ośrodków powinni zainteresować się psychoedukacją bowiem bez niej leczenie schizofrenii przynosi o wiele gorsze rezultaty.
· grupy wsparcia
· kulturoterapia
· ergoterapia
· trening lekowy
· trening asertywności
· spotkania z lekarzem
· Prowadzi się także zajęcia z rodzinami osób chorych psychicznie, poprzez organizacje grup wsparcia lub grup psychoedukacyjnych
Z zasady rezultaty prowadzenia spotkań grupy wsparcia i edukacyjnej dla rodzin zależą od:
1. Mechanizmów edukacyjnych. Zapewnienie pacjentom i ich rodzinom informacji oraz instrukcji, dotyczących zasad funkcjonowania rodziny osoby chorej i sposobów radzenia sobie ze związanymi ze schizofrenią problemami prowadzi do zmniejszenia poczucia lęku i dezorientacji, co prowadzi do zmniejszenia napięcia i stresu w rodzinie. Potęga wiedzy zmniejsza prawdopodobieństwo występowania nadmiernie uproszczonych opinii o chorym. Nie dopuszcza się do powstawania i utrzymywania poglądów, że pacjent ma spaczony charakter, jest złośliwy lub leniwy. Zapewnienie informacji zwiększa zrozumienie chorego przez rodzinę i tolerancję wobec niego; prowadzi to do spadku częstotliwości występowania konfliktów. Konkretne rady bezpośrednio poprawiają skuteczność leczenia, przez co dodatkowo wpływają na przebieg choroby. Celem tego rodzaju interwencji jest wytworzenie sojuszu terapeutycznego między pacjentem, jego krewnymi i przedstawicielami psychiatrii i ośrodków pomocowych .
2. Usunięcie stygmaty społecznego. Wsparcie i edukacja mogą zredukować uczucia winy i wstydu, występujące u pacjentów i ich bliskich.
3. Redukcja wyrażanych emocji. Rodzina chorego uczy się wypracowania nowych mniej intensywnych i bardziej zadowalających stosunków wzajemnych.
4. Pośrednia restrukturyzacja. Członkom grupy jest łatwiej rozpoznać zaburzenia komunikacji i szukać dla nich rozwiązań w innych rodzinach niż we własnej.
5. Normalizacja komunikacji.
W szerszej więc perspektywie czasowej celem naszych działań adresowanych do rodzin jest więc: odmitologizowanie choroby psychicznej i wypracowanie bardziej rozumiejącej postawy wobec chorego, zapoczątkowanie procesu adaptacji rodziny do choroby poprzez pomoc w zdjęciu brzemienia winy oraz wyuczenie racjonalnych zachowań wobec choroby, redukcja napięcia we wzajemnych kontaktach, poprawa komunikacji między poszczególnymi członkami rodziny itd.
Praca zespołu terapeutycznego przyniosła wiele pozytywnych efektów. Uczestnicy biorący udział w zajęciach potrafią już rozpoznać zwiastunowe symptomy choroby, co ułatwia wczesną interwencję lekarską. Wielokrotnie umożliwiło to złagodzenie i skrócenie rzutu choroby. Ponadto okresy remisji są znacznie dłuższe, niż w czasach kiedy byli pozbawieni możliwości udziału w zajęciach ŚDS - u. Niektórzy uczestnicy podejmują pracę. Codzienne obcowanie z innymi ludźmi pozytywnie wpływa na jakość kontaktów interpersonalnych: uczestnicy są bardziej otwarci, a przyjaźnie zawarte w Domu przenoszą również na grunt prywatny. Widoczna jest również poprawa dbałości o wygląd i higienę osobistą.
Dzień ŚDS przebiega następująco:
Uczestnicy przychodzą do ŚDS między godziną 8.00 a 9.15, w tym czasie odbywa się śniadanie ( przygotowywane przez samych uczestników)
9.30 - społeczność,
10.00 - mierzenie ciśnienia,
10.15.- gimnastyka,
10.45 - relaksacja
11.00 - zajęcia terapeutyczne,
12.00 - zajęcia terapeutyczne
14.00 - obiad w ramach treningu kulinarnego - koniec zajęć
- każdy dzień poświęcony jest innego typu zajęciom, i tak:

poniedziałek- grupy wsparcia dla zaburzeń psychotycznych i psychoorganicznych, zajęcia z dramaterapii, oraz treningu rozwiązywania problemów w trudnych sytuacjach międzyludzkich.
wtorek- grupa psychodynamiczna, zajęcia z terapii zajęciowej, trening higieniczny, trening techniczny,
środa- trening podstawowych umiejętności prowadzenia rozmowy, trening budżetowy, trening umiejętności społecznych - przygotowanie do podjęcia pracy.
czwartek- grupa psychodynamiczna, edukacja, trening umiejętności praktycznych, trening asertywności
piątek-czas wolny uczestników na gry, zabawy, słuchanie muzyki, spotkanie z księdzem itd.

Hostel

Hostel zorganizowany jest dla osób wymagających długotrwałej rehabilitacji stwarza warunki sprzyjające uczeniu się prawidłowych zachowań, samodzielności, w trakcie realnych sytuacji domowych. Hostel dla wielu osób pełni funkcję łącznika między pobytem w szpitalu a powrotem do naturalnego środowiska społecznego; miejscem, w którym osoby chore przechodzą trening umiejętności społecznych, który ma za zadanie zwiększyć ich inicjatywę społeczną oraz zdolność do radzenia sobie w środowisku, odbudować zaburzone relacje społeczne.


Klub Uczestnika

Podstawową formą działalności są spotkania klubowe dające okazję do poznania własnych możliwości, wymiany doświadczeń w posiadanych umiejętnościach, nawiązywania nowych znajomości.
Klub działa poprzez :
- organizację czasu własnego w trakcie zajęć oraz w ciągu tygodnia,
- nawiązywanie nowych znajomości i poprawienie kontaktów interpersonalnych,
- przygotowanie do wyjazdu na obozy rehabilitacyjne i terapeutyczne itd.,
- nawiązywanie kontaktu z innymi klubami.

Punkt Interwencji Kryzysowej i Telefon Zaufania

Zorganizowane są dla osób w sytuacji ostrego stresu, a celem ich jest udzielanie doraźnej pomocy w formie interwencji kryzysowej osobom, które spotkały szczególnie ciężkie zdarzenia. Realizują funkcję informacyjną, psychoterapeutyczną, wychowawczą i socjoterapeutyczną.
Interwencja kryzysowa jest formą krótkotrwałej pomocy osobie lub grupie w stanie kryzysu. Celem interwencji kryzysowej jest pomoc osobie w odzyskaniu przez nią zdolności do samodzielnego radzenia sobie z problemami. Pomoc kryzysowa może mieć różne formy, które dają się sprowadzić do czterech rodzajów działań, które staramy się w naszym PIK realizować:
1. po pierwsze pomoc psychologiczna, która polega na obecności i rozumiejącej postawie wobec wobec przeżyć człowieka cierpiącego, stąd może udzielać jej osoba, która posiada umiejętności empatyczne i umiejętność udzielania wsparcia psychologicznego,
2. po drugie, pomoc psychologiczna może polegać na profesjonalnym oddziaływaniu prowadzonym przez psychologa lub psychiatrę, w stosunku do osoby która takiej formy pomocy oczekuje,
3. po trzecie formą pomocy w ramach interwencji kryzysowej jest skontaktowanie osoby z właściwym człowiekiem lub instytucją, gdzie może uzyskać profesjonalna pomoc, lub konieczne informacje,
4. po czwarte, interwencja kryzysowa obejmuje działania w środowisku osoby w kryzysie, celem ograniczenia negatywnych wpływów na osobie, zapewnienia jej właściwego wsparcia społecznego lub zredukowania negatywnych konsekwencji kryzysu.
Program i cele ŚDS będą nadal elastycznie dostosowywane do rodzących się potrzeb osób chorych psychicznie i z dysfunkcjami zdrowia psychicznego, a także do ich możliwości i indywidualnych predyspozycji.
W okresie poprzedzającym przemiany w naszym kraju społeczeństwo uważało, iż normalnym wydaje się być to, że osoby niepełnosprawne psychicznie żyją w społeczeństwie odizolowane fizycznie i psychicznie. Zmiany ustrojowe w kraju pociągnęły za sobą również konieczność zmian myślenia i działania w zakresie „integracji osób chorych psychicznie w społeczności lokalnej. Integracja konkretnej osoby, o którą przede wszystkim nam chodzi to rozwój prowadzący do coraz większej harmonii pomiędzy strukturami, płaszczyznami funkcjonowania, które służą do realizacji wewnętrznego systemu wartości wyznaczonych przez osobę” . Człowiek zintegrowany wewnętrznie to ktoś, kto pomimo doznawanych w życiu trudności, dylematów i niepokojów przyjmuje z akceptacją siebie, innych oraz życie i jego wyzwania.
„Środowiskowy Dom Samopomocy zmierza do integracji osoby, w społeczności lokalnej na trzech płaszczyznach wzajemnie się warunkujących.
Płaszczyzny integracji to:
Ţ integracja psychiczna - wewnętrzna osoby - czyli osiągnięcie lub przywrócenie harmonii i równowagi pomiędzy zmysłowymi i intelektualnymi władzami poznania i pragnienia, między poznaniem zmysłowym i intelektualnym, między pragnieniami i wolą,
Ţ integracja społeczna - zewnętrzna osoby - czyli włączenie się osoby w jej środowisko poprzez aktywną rolę w danej społeczności, jak również otwarcie się osób tworzących społeczność na daną osobę - wyraża się to umiejętnością nawiązywania i podtrzymywania bliskich relacji międzyludzkich ( w rodzinie i w szerszej społeczności) oraz twórczym uczestnictwem w życiu;
Ţ integracja działań pomocowych ze względu na cele i interesy konkretnej osoby - czyli wybór i powiązanie ze sobą już istniejących usług tak by osoba mogła łatwo, w prosty sposób wybierać i korzystać z dostępnej oferty, podając się wsparciu koordynatora wprowadzającego harmonię i ład w życie osoby płynący z uporządkowania działań” .
Pożądany model na którym przed wszystkim zależy zespołowi ŚDS to integracja osoby niepełnosprawnej psychicznie w środowisku z innymi osobami żyjącymi w danej społeczności, a więc sprawnymi i niepełnosprawnymi łącznie
Tak przedstawia się w skrócie zorganizowanie pomocy dla osób z zaburzeniami zdrowia psychicznego w ŚDS w Chorzowie. Następnymi punktami, aby umocnić to co mamy było by, stworzenie warsztatów terapii zajęciowych, które dały by miejsca pracy dla osób chorych, które obecnie mimo dużych chęci nie mogą tej pracy podjąć oraz mieszkań chronionych. Są to zamierzenia przyszłościowe, które będą być może realizowana tak, jak i te które istnieją w zależności od istniejących środków.

Bibliografia

1. A.W. Brodniak, T. Stańczak: Rodzina chorego w środowisku społecznym. W: Społeczne problemy leczenia zaburzeń psychicznych. Warszawa 1985.
2. A. B. DuBois, K. K .Miley: Praca socjalna: zawód, który dodaje sił. Katowice 1998.
3. C. H. Meyer: Praktyka bezpośrednia w pracy socjalnej. W: Wypisy z wybranych zagadnień pracy socjalnej pod red. H. Bochenskiej - Seweryn, K. Frysztackiego, K. Kluzowej, UJ JS Kraków 1994.
4. A. Juros: Integracja rozpoczyna się w sercu człowieka. W: „LOS - Czasopismo Samopomocy” nr 2.
5. A. Juros, W. Otrebski: Integracja osób z niepełnosprawnością w społeczności lokalnej. Lublin 1997.
6. W.Otrebski: Razem czy obok. W: „LOS - Czasopismo Samopomocy” nr 2.
7. Zb. Woźniak: Socjomedyczne aspekty funkcjonowania rodziny. Poznań 1990 .



Sponsor projektu:
(5)
Reklama
Komentarze