Zaloguj
Reklama

Toksykologia uzależnień od substancji psychoaktywnych

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1.Raport Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie środków zastępczych - trzy lata zwalczania dopalaczy w Polsce – 2013.
    2.Di Forti M., Morgan C., Hazzan P. i wsp.: High-potency cannabis and the risk of psychosis. Br. J. Psychiatry, 2009; 195.
    3.Baran-Furga H., Steinbarth-Chmielewska K.: Uzależnienia. Obraz kliniczny i leczenie. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999.
    4.Szukalski B.: Narkotyki. Instytut Psychiatrii i Neurologii. Warszawa 2005.

Kategorie ICD:


Toksykologia uzależnień od substancji psychoaktywnych
Fot. ojoimages
(5)

Najnowsze dane statystyczne dotyczące uzależnień od narkotyków wskazują, że nie tylko osoby w wieku szkolnym są najbardziej narażone na stosowanie substancji szkodliwych na ośrodkowy układ nerwowy. Wykazano, że również osoby między 30,. a 40. rokiem życia niejednokrotnie miewają podobne problemy. Są to na ogół ludzie samotni lub żyjący w związku partnerskim, biorące aktywny udział w życiu nocnym.

Substancja psychoaktywna, zwana inaczej substancją psychotropową, jest związkiem chemicznym oddziałującym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), co wpływa znacząco na modyfikację neuroprzekaźnictwa centralnego (w mózgu) i obwodowego (na „obwodzie” ciała, poprzez tzw. autonomiczny układ nerwowy). Efektem zażywania substancji psychoaktywnej mogą być zaburzenia ze strony OUN, dotyczące zachowania, świadomości, nastroju, a także postrzegania siebie samego i świata zewnętrznego oraz patologiczne reakcje ze strony autonomicznego (wegetatywnego) układu nerwowego, dotyczące fizjologii ciała człowieka.


Podział

Substancje psychoaktywne dzieli się ze względu na:
    

  • działanie fizjologiczne (tzw. podział farmakologiczny),
  • pochodzenie naturalne,
  • pochodzenie syntetyczne.


W niniejszym opracowaniu, autor skupi się na pierwszym z wymienionych podziałów, informując jednocześnie pochodzeniu roślinnym lub syntetycznym określonego środka.

  1. Stymulanty.
  2. Depresanty.
  3. Psychodeliki.
  4. Środki o łącznym działaniu stymulującym, depresyjnym i psychodelicznym.
  5. Środki lotne – kleje.
  6. Steroidy.

Ad. 1. Substancje psychoaktywne o działaniu stymulującym na OUN

Amfetaminy i jej pochodne

Podstawowy cel stosowania – łatwiejsza i szybsza nauka materiału.
    
Działanie - przypływ energii, podwyższenie nastroju, wzmożona aktywność, słowotok, bezsenność, brak apetytu, przyspieszona czynność     serca (tachykardia), podwyższone ciśnienie krwi, suchość w ustach, szybki oddech, zaczerwienienie skóry, pokrzywka.
    
Przewlekłe stosowanie – zaburzenia lękowe, niepokój, napięcie mięśniowe, zaburzenia zachowania, stany depresyjne połączone z myślami samobójczymi, psychozy. W skrajnych przypadkach – śpiączka, śmierć,
    

  • metaamfetamina, N-metyloamfetamina, działa dłużej i bardziej intensywnie od amfetaminy
  • metylfenidat, inhibitor wychwytu zwrotnego dopaminy i noradrenaliny, stosowany w leczeniu ADHD i narkolepsji, działanie     fizjologiczne podobne do amfetaminy i kokainy

Efedryna i jej stereoizomery

  • efedryna, alkaloid roślinny, pochodna fenyloetyloaminy, redukuje apetyt, zwiększa zdolność koncentracji uwagi, stosowana w preparatach przeciwko nieżytom nosa, zwiększa przepływ krwi przez tętnice mózgowe, wieńcowe i mięśniowe
  • pseudoefedryna, syntetyczny analog efedryny, pochodna fenyloetyloaminy, sympatykomimetyk stosowany w stanach zapalnych     górnych dróg oddechowych, ośrodkowo działa nieco słabiej stymulująco od efedryny

    
Metyloksantyny

  • kofeina, alkaloid występujący w ziarnach kawy, zarodkach coli oraz liściach różnych odmian herbat, wykazuje działanie stymulujące OUN i moczopędne
  • teofilina, alkaloid występujący w ziarnach kakao i liściach herbaty, znajduje zastosowanie w leczeniu astmy oskrzelowej, powoduje rozszerzenie oskrzeli, naczyń krwionośnych oraz wykazuje działanie moczopędne, pobudza również wyrzut endogennych katecholamin
  • teobromina, alkaloid występujący w ziarnach kakao, jego znaczne ilości zawarte są w gorzkiej czekoladzie, pobudza czynność serca, rozszerza naczynia krwionośne, obniża ciśnienie tętnicze krwi, działa przeciwkaszlowo poprzez wpływ na nerw błędny (n. X)
     

fot. ojoimages
 

Kokaina

Podstawowy cel stosowania – brak odczuwania przykrych wrażeń (np. smutek, ból) oraz większa pewność siebie.
Działanie – pobudzenie, przekonanie o własnej dużej sile fizycznej i wysokich zdolnościach     umysłowych.
Przewlekłe stosowanie – zaburzenia układu krążenia, nadciśnienie, zawał mięśnia sercowego, arytmia serca, wyniszczenie organizmu spowodowane brakiem odczuwania głodu i potrzeby snu, krwawienia z nosa, martwica przegrody nosowej oraz zapalenie płuc (przy stosowaniu donosowym), psychoza kokainowa, zmiany osobowości (zanik uczuć  wyższych), przygnębienie, myśli samobójcze.

(5)
Reklama
Komentarze