Zaloguj
Reklama

Wpływ używania kanabinoli na wiek wystąpienia schizofrenii

Autor/autorzy opracowania:


Wpływ używania kanabinoli na wiek wystąpienia schizofrenii
Fot. Shutterstock
(0)

Czy palenie marihuany ma wpływ na występowanie schizofrenii? N. D. Veen i wsp. określili niezależny wpływ płci i stosowania kanabinoli na wcześniejszy rozwój schizofrenii. Wyniki wykazały silny związek między stosowaniem konopi, a młodszym wiekiem wystąpienia pierwszego epizodu psychotycznego u mężczyzn.

Veen i współpracownicy w swojej pracy określili niezależny wpływ płci i stosowania kanabinoli na wcześniejszy rozwój schizofrenii. Wyniki wykazały silny związek między stosowaniem konopii a młodszym wiekiem wystąpienia pierwszego epizodu psychotycznego u mężczyzn. Wniosek jaki płynie w oparciu o uzyskane wyniki wskazuje na konieczność podjęcia dalszych badań mających na celu wyjaśnienie, czy stwierdzona zależność ma charakter przyczynowo- skutkowy.

Celem badania było oszacowanie niezależnego wpływu płci i używania kanabinoli na wystąpienie schizofrenii. Badanie przeprowadzono w Hadze. Zbadano 133 osoby (97 mężczyzn, 36 kobiet) chorych ze schizofrenią zgłaszających się po raz pierwszy do lekarza z tego powodu. Chorych badano używając kwestionariusza objawów i wywiadów chorobowych (Comprehensive Assesment of Symptoms and History) oraz przeprowadzanych wywiadów z kluczowymi informatorami (rodzina, przyjaciele) za pomocą Retrospektywnego Kwestionariusza Początku Schizofrenii (Instrument for the Retrospective Assesment of the onset of Schzophrenia). Za kluczowe objawy przyjęto:1). Pierwsze objawy zaburzeń funkcji społecznych (w pracy, w środowisku) ; 2). Pierwszy epizod psychotyczny. 3).Ujawnienie się pierwszych objawów negatywnych choroby. Wyniki badań wykazały, że chorzy płci męskiej byli znacząco młodsi od kobiet w momencie pierwszego epizodu choroby w zakresie wszystkich 3 w/w przejawów zaburzeń. U chorych używających kanabinoli w/w zaburzenia występowały w młodszym wieku (znacząco statystycznie), niż u osób nie stosujących tych substancji. Za pomocą analizy wieloczynnikowej wykazano, że używanie kanabinoli stanowi niezależny czynnik predykcyjny wieku wystąpienia pierwszego epizodu psychotycznego- mężczyźni używający kanabinoli byli młodsi o śr. 6,9 lat w momencie początku choroby od pozostałych. Jednak wiek wystąpienia dysfunkcji społecznych oraz rozwoju objawów negatywnych nie miał związku ze stosowaniem kanabinoli, zależał natomiast od płci chorego.

Różnice wieku kobiet i mężczyzn w momencie pierwszych objawów schizofrenii zostały wykazane w licznych badaniach. Np. w badaniu z Manheim (Niemcy) pierwszy epizod choroby u kobiet występował śr. 3-4 lata później niż u mężczyzn. Inną zmienną, co do której sugerowano wpływ na czas wystąpienia objawów chorobowych, jest używanie substancji psychoaktywnych, głównie kanabinoli- ale rezultaty dotychczas przeprowadzonych badań są różne (w części badań nie wykazano związku, w części znaleziono związek kanabinoli z młodszym wiekiem chorych, w jednym badaniu potwierdzono związek w odniesieniu tylko do kobiet). Dotychczasowe badania przeprowadzano głównie w szpitalach, nie zawsze uwzględniając różnice płci.

Obecne badanie przeprowadzono w oparciu o populację duńskich chorych zgłaszających się pierwszy raz do psychiatry. Ponieważ sprzedaż i użycie kanabinoli w Danii są legalne, można przypuszczać, że dane uzyskane od chorych i ich bliskich były wysoce wiarygodne. Do badania włączono wszystkich spośród 15-54-letnich mieszkańców Hagi, którzy w latach 1997- 1999 zgłosili się pierwszy raz w życiu do psychiatry z powodu podejrzenia zaburzeń psychicznych. Uzyskane informacje pozwalały w oparciu o DSM-IV ustalić retrospektywnie diagnozę wczesnych objawów schizofrenii. Po 2,5 roku od badania u 89% chorych przeprowadzono badanie kontrolne z użyciem tych samych, zmodyfikowanych kwestionariuszy. Następnie 2 psychiatrów jeszcze raz analizowało uzyskane dane w odniesieniu do kryteriów DSM-IV. Do badania włączono wszystkich chorych (N= 126) którzy przy ponownym badaniu spełniali kryteria DSM-IV kod 295, tzn. zaburzenie schizofreniczne (schizofrenia, zaburzenia schizofrenopodobne, zaburzenia schizoafektywne) oraz 7 chorych, których nie udało się zbadać 2-krotnie a którzy spełniali kryteria przy pierwszym badaniu. Na podstawie informacji od chorych, kluczowych (wiarygodnych) informatorów, dokumentacji medycznej i dokumentacji leków określono, kiedy i jak często chory używał kanabinoli oraz czy miało to związek czasowy z pierwszymi objawami choroby.W analizie statystycznej badano wpływ na wystąpienie choroby: płci, użycia kanabinoli i wzajemnych relacji tych czynników. Ponieważ stosunkowo mało kobiet używało kanabinoli, nie udało się określić u nich tych wzajemnych zależności. Jako że podejrzewano przyczynowy związek użycia kanabinoli i objawów choroby, u każdego chorego określano, czy nie używał tych substancji w okresie poprzedzającym pierwsze kluczowe objawy.

Średni wiek pojawienia się objawów negatywnych wynosił 26,5lat u mężczyzn, 41,6 lat u kobiet. Dla używających konopi ogółem: 23,7 lat, dla nie używających 38,4 lat. Wiek nie używających konopii kobiet wynosił średnio 6,4 roku więcej niż mężczyzn. Wpływ użycia konopii przy uwzględnieniu czynnika płci nie okazał się znaczący statystycznie. Gdy tę samą analizę zastosowano do pierwszego epizodu psychotycznego, wpływ konopii okazał się znaczący statystycznie, a używający tych substancji mężczyźni zachorowali średnio 6,9 lat wcześniej od pozostałych mężczyzn. Większość wyników obecnego badania pozostaje w zgodzie z dotychczasowymi doniesieniami: płeć męska jest czynnikiem wcześniejszego rozwoju objawów negatywnych i zaburzeń funkcji socjalnych. Najważniejszym wynikiem jawi się jednak znaczenie używania kanabinoli – 7-letnia różnica wieku pierwszego incydentu choroby między mężczyznami używającymi i „ nieużywającymi”.

Należy być świadomym, iż w badaniach epidemiologicznych opublikowanych po 1980r zauważa się rosnącą liczbę mężczyzn chorujących na schizofrenię, mimo wcześniejszych danych wykazujących równą proporcję płci.

Można rozważać trzy możliwe hipotetyczne mechanizmy związku pomiędzy używaniem kanabinoli i młodszym wiekiem występowania objawów psychotycznych u mężczyzn. Po pierwsze, możliwe, iż młodzi mężczyźni częściej używają substancji psychoaktywnych niż starsi, czyli użycie kanabinoli zależy od wieku. Jednak użycie kanabinoli w populacji ludzi w tym samym wieku w Danii było znacząco mniejsze niż w badanej grupie.
Druga możliwość: kanabinole mogą przyspieszać rozwój choroby u osób, u których i tak rozwinęłaby się ona później. (kanabinole mogą wywoływać lub nasilać objawy psychotyczne u chorych i u zdrowych osób). Jednakże nie ma danych na obniżenie się(np.w związku z ogólnie częstszym w obecnych czasach stosowaniem substancji psychoaktywnych) wieku początku schizofrenii ani też narastania różnic między płciami (a kobiety rzadziej używają kanabinoli).
Trzecia możliwość: kanabinole wywołują schizofrenię u osób genetycznie podatnych. Wg tego poglądu, wspieranego ostatnimi badaniami w Szwecji i Danii, niektóre osoby nie zachorowałyby nigdy na schizofrenię, gdyby nie przyjmowały kanabinoli. Ta ostatnia możliwość zgadzałaby się z częstszym ryzykiem schizofrenii u mężczyzn, gdyż to oni częściej sięgali po pochodne konopi. Wyniki wskazują na konieczność kontynuacji badań podjętych przez Veen i wsp w szerszym zakresie.

Dr n. med. Klaudiusz Papierski
II Klinika Psychiatryczna AM w Warszawie
Wojewódzki Szpital Bródnowski
Ul. Kondratowicza 8, 03-242 Warszawa

(0)
Reklama
Komentarze