Zaloguj
Reklama

Wyniki EUFEST - Europejskiego Badania Pierwszego Epizodu Schizofrenii

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • ncet 2008;371.

Adres www źródła:

Kategorie ICD:

Kategorie ATC:


Wyniki EUFEST - Europejskiego Badania Pierwszego Epizodu Schizofrenii
Fot. medforum
(0)

Omówienie wyników europejskiego badania skuteczności i tolerancji leków przeciwpsychotycznych I i II generacji w pierwszym epizdzie schizofrenii - EUFEST (The European First Episode Schizophrenia Trial).

EUFEST

Europejskie badanie EUFEST (The European First Episode Schizophrenia Trial) zostało zaprojektowane jako próba kliniczna porównująca działanie niskich dawek haloperidolu z efektami leczenia amisulprydem, olanzapiną, kwetiapiną i ziprasidonem u pacjentów z pierwszym epizodem schizofrenii [1,2]. Projektując jego przeprowadzenie autorzy wzięli pod uwagę fakt, że większość badań porównujących leki przeciwpsychotyczne I i II generacji zostało przeprowadzonych w oparciu o populacje mniej lub bardziej chronicznych chorych ze schizofrenią. Głównym celem takich badań jest wykazanie skuteczności klinicznej. Jednak badania takie mają swoje liczne ograniczenia: są wykonywane w oparciu o wyselekcjonowaną grupę pacjentów, z której wykluczani są chorzy agresywni, z tendencjami samobójczymi lub nadużywający substancji psychoaktywnych. W badaniach takich znaczna liczba pacjentów przedwcześnie kończy w nich udział (40-60%). Ponadto ich czas trwania jest najczęściej krótki (4-12 tygodni), a kryteria oceny obejmują raczej wskaźniki dotyczące psychopatologii, niż parametry ważne dla wyniku leczenia w realnych warunkach życiowych. Powoduje to, że dane uzyskane z takich badań nie mogą być uogólniane na całą populację chorych ze schizofrenią leczonych w codziennej praktyce klinicznej. Kierując się wymienionymi powodami autorzy uznali, że lepszą populacją pozwalającą na przeprowadzenie badania porównującego lek I i leki II generacji będzie nie wyselekcjonowana grupa osób z pierwszym epizodem psychozy [2].

Sponsorami badania EUFEST zostały firmy farmaceutyczne: Astra Zeneca, Pfizer i Sanofi Synthelabo (obecnie Sanofi Aventis). Jego historia obejmuje powstanie w 1994 roku organizacji EGRIS (European Group for Research in Schizophrenia), grupy obejmującej 15 krajów europejskich i Izrael. Grupa ta została po kilku latach sformalizowana tworząc European Foundation for Research in Schizophrenia z siedzibą w Amsterdamie. Projekt badania EUFEST został następnie przesłany do firm farmaceutycznych, z których trzy wymienione powyżej zgodziły się na jego sfinansowanie. Firmy te podjęły się sponsorowania projektu w takiej formie, w jakiej został im przedstawiony, bez ingerowania w protokół badania. [1]

II

Badanie przeprowadzono w 50 ośrodkach w 13 krajach europejskich i w Izraelu. Pomiędzy grudniem 2002 roku a styczniem roku 2006 oceniono 1047 pacjentów w wieku 18-40 lat, którzy spełniali kryteria DSM-IV schizofrenii, zaburzeń schizofrenopodobnych lub schizoafektywnych. Diagnozę potwierdzano przy pomocy Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI). Nie włączano do badania pacjentów, u których czas trwania objawów pozytywnych przekraczał 2 lata, jeśli przyjmowali leki przeciwpsychotyczne dłużej niż 2 tygodnie w ciągu poprzedzającego roku lub kiedykolwiek przez co najmniej 6 tygodni. Ostatecznie w badaniu uczestniczyło 498 pacjentów (298 mężczyzn i 200 kobiet),  których średnia wieku wynosiła 26,0 ± 5,6 lat. Wśród wszystkich badanych rozpoznanie schizofrenii postawiono u 53% osób, a zaburzeń schizoafektywnych u 7% chorych. Aż 23% badanych nadużywało środków psychoaktywnych lub było uzależnionych.

Ocena pacjentów obejmowała

  •  objawy psychopatologiczne schizofrenii
  •  nasilenie choroby
  •  funkcjonowanie psychospołeczne
  •  depresję
  •  jakość życia
  •  objawy pozapiramidowe
  •  dysfunkcje seksualne
  •  badanie fizykalne
  •  badania laboratoryjne
  •  stosowanie się do zaleceń, co do leczenia

 W sposób losowy pacjentów przydzielano do grup leczonych doustnie następującymi lekami:

  • Haloperidol 1-4mg
  • Amisulpryd 200-800mg
  • Olanzapina 5-20mg
  • Kwetiapina 200-750mg
  • Ziprasidon 40-160mg

Średnie dawki stosowanych leków wynosiły: haloperidolu 3.0 mg, amisulprydu 450,8mg, olanzapiny 12,6mg, kwetiapiny 498,6mg i ziprasidonu 107,2mg.

 Tabela 1: Wybrane wyniki badania EUFEST na podstawie [2]

 

 

Leczeni haloperidolem

Leczeni

amisulprydem

Leczeni olanzapiną

Leczenie kwetiapiną

Leczeni ziprasidonem

Włączonych do badania

103

104

105

104

82

 

W tym dotychczas nie leczeni neuroleptykami

35%

42%

24%

38%

21%

Kontynuowało leczenie

40

72

75

53

51

Przerwało leczenie

 

63  (72%)

32 (40%)

30 (33%)

51 (53%)

31 (45%)

Miesiące do przerwania leczenia

0,5 (0,5-0,9)

5,3 (3,0-12+)

6,3 (3,7- 12+)

1,2(0,7-2)

1,1 (0,8-8,2)

Ryzyko przerwania leczenia, model Coxa (HR[95%Cl])

1

0,37

0,28

0,52

0,51

 

Przerwanie z powodu niewystarczającej skuteczności

34  (48%)

11 (14%)

12 (14%)

36 (40%)

17 (26%)

 

Przerwanie z powodu działań niepożądanych

12 (20%)

12 (20%)

5 (6%)

2 (3%)

7 (14%)

        

III

Ryzyko przerwania leczenia z dowolnej przyczyny było znacząco większe u chorych leczonych haloperidolem w porównaniu z otrzymującymi którykolwiek lek II generacji. 

Częstość przerwania leczenia z powodu niewystarczającej skuteczności różniła się między grupami, ryzyko przerwania leczenia było niższe u pacjentów stosujących leki przeciwpsychotyczne II generacji niż u przyjmujących haloperidol, choć różnica pomiędzy haloperidolem, a kwetiapiną nie była istotna statystycznie.

Także częstość przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych różniła się pomiędzy poszczególnymi grupami badanych., co w większości przypadków było związane z lepszą tolerancją olanzapiny i kwetiapiny niż haloperidolu.. Częstość przerwania leczenia z powodu braku współpracy pacjenta nie wykazywała istotnych różnic pomiędzy poszczególnymi grupami osób leczonych.

Nie wykazano różnic jeśli chodzi o wyniki leczenia poszczególnymi lekami oraz interakcji pomiędzy leczeniem i jego czasem jeśli chodzi o wyniki PANSS (po 12 miesiącach wyniki średnie w skali PANSS w grupie leczonej haloperidolem 53,3pkt, w grupie leczonej lekami II generacji wyniki w zakresie 52,1- 53,1 pkt). p=0,70.

Różnice były natomiast istotne dla skali CGI ( grupa leczona haloperidolem średni wynik CGI 3,0, leczeni lekami II generacji zakres wartości wyniku skali CGI 2,3-2,9, p=0,0006) oraz skali GAF. Nie zaobserwowano żadnych istotnych zależności pomiędzy grupą leczenia, a wynikiem oceny depresji (CDSS), jakości życia (MANSA) oraz przestrzeganiem zasad leczenia lekami przeciwpsychotycznymi.

Częstość hospitalizacji wynosiła 7–23% (7% wśród leczonych ziprasidonem i 23% wśród leczonych kwetiapiną) i nie różniła się w sposób istotny pomiędzy grupami leczenia. Akatyzja występowała częściej u pacjentów otrzymujących haloperidol lub ziprasidon niż u osób stosujących inne leki przeciwpsychotyczne. Objawy parkinsonizmu występowały u większej liczby pacjentów stosujących haloperidol niż u osób, którym przydzielono lek przeciwpsychotyczny II generacji. Leki cholinolityczne były stosowane przez większy odsetek pacjentów przyjmujących haloperidol (45%) lub amisulprid (34%), leki przeciwdepresyjne były stosowane przez większy odsetek pacjentów leczonych olanzapiną (29%).

Odsetek pacjentów z nadwagą lub przyrostem masy ciała przekraczającym 7% wyjściowej masy ciała był wysoki, lecz nie różnił się w sposób istotny pomiędzy grupami. Wynosił on przykładowo 53% wśród leczonych haloperidolem, 86% w grupie otrzymującej olanzapinę i 37%  u leczonych ziprasidonem.  Zmiana masy ciała w odniesieniu do wartości wyjściowej była największa wśród chorych otrzymujących olanzapinę, najmniejsza natomiast wśród pacjentów przyjmujących haloperidol lub ziprasidon.

Hiperprolaktynemia występowała u większej liczby osób przyjmujących amisulprid niż w przypadku pacjentów stosujących inne leki przeciwpsychotyczne. Nie zaobserwowano żadnych innych istotnych różnic w wynikach badań laboratoryjnych pomiędzy grupami leczenia. Częstość występowania dysfunkcji seksualnych obrazuje Tabela 2.

 Tabela 2. Wybrane wyniki badania EUFEST – częstość dysfunkcji seksualnych- na podstawie [2]

 

 

Leczeni

haloperidolem

Leczeni amisulprydem

Leczenie olanzapiną

Leczeni kwetiapiną

Leczeni ziprasidonem

Kobiety

46%

47%

47%

36%

33%

mężczyźni

31%

29%

25%

28%

54%

Autorzy podsumowują uzyskane wyniki w następujący sposób:

  •  w grupie 498 pacjentów z pierwszym epizodem schizofrenii, zaburzeń schizoafektywnych i schizofrenopodobnych częstość przerywania leczenia w okresie 12 miesięcy była znacznie wyższa wśród pacjentów otrzymujących niskie dawki haloperidolu, niż wśród chorych otrzymujących leczenie lekami przeciwpsychotycznymi II generacji,
  • najmniejszą częstość przerywania leczenia odnotowano w przypadku olanzapiny
  • poprawa w zakresie objawów psychopatologicznych (oceniana za pomocą skali PANSS) i częstość hospitalizacji nie różniły się w sposób istotny pomiędzy poszczególnymi grupami.
  • Globalna poprawa oceniana za pomocą skal CGI lub GAF wykazywała różnice pomiędzy poszczególnymi grupami osób leczonych, przy czym największą poprawę odnotowano w grupie przydzielonej do leczenia amisulpridem, a najmniejszą – w grupach leczonych kwetiapiną i haloperidolem
  • objawy parkinsonizmu występowały częściej po zastosowaniu haloperidolu niż po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych II generacji
  • zmiana masy ciała była najbardziej wyraźna wśród pacjentów otrzymujących olanzapinę, a najmniejsza wśród pacjentów leczonych haloperidolem i ziprasidonem.

 Pismiennictwo:

  1. Fleischhacker W.W., Keet I.P.M., Kahn R.S.: The European First Episode Schizophrenia Trial (UFEST) Rationale and design of the trial. Schizophr Res 2005, 78:147-156
  2. Kahn R.S, Fleischhacker W.W, Boter H., Davidson M, Vergouwe Y., Keet I.P.M., Gheorghe M.D., Rybakowski J.K, Galderisi S., Libiger J., Hummer M., Dollfus S., Lòpez-Ibor J.L., Hranov L.G., Gaebel W., Peuskens J., Lindefors N., Riecher-Rössler A., GrobbeeD.E., for the  EUFEST study group. Effectiveness of antipsychotic drugs in firsts-episode schizzophrenia and schizophreniform disorder: an open randomised clinical trial. Lancet 2008; 371:1085-1097
(0)
Reklama
Komentarze