Zaloguj
Reklama

Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży

Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży
Fot. pantherstock
(0)

Wśród zaburzeń lękowych, które mogą wystąpić u dzieci, wymienia się m.in. zaburzenie lękowe uogólnione, lęk separacyjny czy fobie specyficzne. Jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców, bo mogą one być związane właśnie z zaburzeniami lękowymi u dziecka? Na czym polega leczenie zaburzeń lękowych u dzieci?

Reklama

Odczuwać czy to lęk, czy też strach sporadycznie zdarza się każdemu z nas. Przechodząc przez ulicę, możemy obawiać się przejechania przez samochód. Podchodząc do ważnego egzaminu, zdarza się nam odczuwać lęk spowodowany obawami skoncentrowanymi wokół niezdania tegoż sprawdzianu. W takich sytuacjach lęk nie jest szkodliwy, wręcz przeciwnie – może on nas motywować. We wspomnianych przykładach lęk sprawia, że uważnie rozglądamy się przed wejściem na przejście dla pieszych, z kolei obawy przed niezaliczeniem egzaminu mogą być powodem do otwarcia książki i ponownego powtórzenia wymaganego materiału.

Czasami jednak lęk staje się patologiczny. Tak bywa chociażby wtedy, gdy towarzyszy on człowiekowi praktycznie przez cały czas lub wtedy, kiedy lęk pojawia się zasadniczo bez żadnej uchwytnej przyczyny. W takiej sytuacji możliwe jest, że pacjent cierpi na zaburzenia lękowe. U dzieci występować mogą zarówno zaburzenia nerwicowe spotykane u dorosłych, jak i typowe właśnie dla młodszej grupy wiekowej zaburzenia lękowe.

Zaburzenia lękowe u dzieci i młodzieży: rodzaje

W grupie młodszych pacjentów spotykanych może być wiele różnych zaburzeń lękowych, najczęściej wspomina się jednak o takich problemach, jak:

  • zaburzenia lękowe uogólnione: w ich przebiegu lęk – zasadniczo o podobnym stopniu – towarzyszyć może pacjentowi przez większość czasu; pacjent z tym problemem może doświadczać ciągłych obaw dosłownie o wszystko: może on martwić się, że zachoruje któryś z członków jego rodziny, ale i o to, że dostanie on złą ocenę w szkole (kiedy tak naprawdę otrzymuje on same najlepsze noty) czy też jego obawy mogą dotyczyć wystąpienia jakiejś klęski żywiołowej,
  • lęk separacyjny: w przypadku tego zaburzenia lękowego lęk występuje na samą tylko myśl o tym, że pacjent miałby rozstać się z bliskimi osobami – szczególnie z rodzicami; w przebiegu lęku separacyjnego dziecko może odmawiać samodzielnego opuszczania domu, ale i może ono podejmować próby dokonania tego, aby mieszkania nie opuszczał również rodzic (możliwe jest np. to, że dziecko będzie opowiadało o jakichś dolegliwościach, np. bólu brzucha – w takiej sytuacji istnieją w końcu szanse na to, że rodzic nie pójdzie do pracy i zostanie z maluchem w domu). Wspominając o lęku separacyjnym, podkreślenia wymaga pewien aspekt – otóż stanowić on może naturalny etap rozpoczynający się około 3. roku życia dziecka, w takim jednak przypadku problem ustępuje zwykle przed skończeniem przez nie 5 lat,
  • zaburzenie paniczne: jest to zaburzenie lękowe, z którym związane są napady paniki. Polegają one na pojawianiu się bardzo silnego lęku, ale i dolegliwości somatycznych – przyspieszonego bicia serca, wzmożenia potliwości czy uczucia trudności z oddychaniem,
  • fobie specyficzne: jak wskazuje sama nazwa, są one związane z różnymi specyficznymi czynnikami – w ich przypadku lęk wywołuje zetknięcie się lub nawet samo tylko pomyślenie o zetknięciu się np. z pająkami (w przypadku arachnofobii), z wodą (w przypadku ablutofobii) czy z jakimiś owadami (w przypadku hafefobii),
  • mutyzm wybiórczy: zaburzenie lękowe związane z tym, że w kontaktach z obcymi ludźmi dziecko przestaje mówić i na zadawane mu pytania nie odpowiada w ogóle lub odpowiada przy pomocy gestów,
  • zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne: problem związany nie tylko z lękiem, ale i z obsesjami (natrętnymi myślami) oraz kompulsjami (czyli potrzebą wykonywania - nierzadko uciążliwych dla samego pacjenta - różnych czynności),
  • fobia społeczna: tutaj lęk prowokowany jest przez stykanie się z innymi ludźmi. Dziecko z fobią społeczną może mieć wyjątkowe trudności w codziennym funkcjonowaniu – przez swoje zaburzenie lękowe może ono całkowicie unikać wychodzenia z domu, w tym również i unikać uczęszczania nawet do szkoły.

Przyczyny zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży

Nie sposób wyróżnić jednej, konkretnej przyczyny zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży – uważa się, że wpływ na ich występowanie mają zarówno dziedziczone geny, jak i czynniki środowiskowe. O jakiejś roli genów w patogenezie zaburzeń nerwicowych przekonuje to, że spotykane są one u tych dzieci, w których rodzinach ktoś już zmagał się z podobnego rodzaju problemami. Za czynniki środowiskowe, które mogą sprzyjać zaburzeniom lękowym u dzieci i młodzieży, uznawane zaś są m.in. nagłe zmiany życiowe (zmiana szkoły, śmierć kogoś bliskiego), brak wsparcia ze strony najbliższych czy też doświadczanie traumatycznych zdarzeń (np. przemocy ze strony rówieśników).

fot. panthermedia

Rozpoznawanie zaburzeń lękowych u dzieci i młodzieży

Przy podejrzeniu, że dziecko może cierpieć na zaburzenia lękowe, rodzice powinni się z nim udać do specjalisty psychiatrii dziecięcej. Lekarz przeprowadzi badanie psychiatryczne, dzięki któremu możliwe będzie postawienie odpowiedniej diagnozy, a także skierowanie pacjenta na potrzebne mu leczenie. Podczas wizyty psychiatra przygląda się stanowi psychicznemu dziecka bardzo dokładnie, co spowodowane jest m.in. koniecznością różnicowania zaburzeń lękowych z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak m.in. depresja, zaburzenia psychotyczne czy całościowe zaburzenia rozwoju.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze