Zaloguj
Reklama

Zaburzenia psychiczne w wieku podeszłym

Autor/autorzy opracowania:

Recenzenci:

  • dr hab. n. med. Irena Krupka-Matuszczyk

Źródło tekstu:

  • Psychiatria On-Line

Adres www źródła:

Kategorie ICD:


Zaburzenia psychiczne w wieku podeszłym
Fot. Shutterstock
(4)

Starość należy do naturalnych zjawisk zachodzących w życiu człowieka. Powoduje jednak pewne zmiany w zakresie funkcjonowania indywidualnego i społecznego a czasami może być podłożem chorób np. otępienia i depresji.

Jakie problemy medyczne wiążą się ze starością?

U 80% ludzi po 65 r.ż. pojawia się jedna lub więcej chorób somatycznych. Najczęściej są to nadciśnienie, zwyrodnienia kości i stawów, osteoporoza, zaćma, jaskra, nowotwory.
Z psychiatrycznych jednostek chorobowych wśród najczęściej spotykanych w tym wieku wymienia się zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia psychiczne spowodowane inną chorobą oraz otępienie.

Co powoduje starzenie się organizmu?

Ogólnie rzecz ujmując można powiedzieć, że przyczyn starzenia jest wiele.
Po pierwsze uważa się, że starzenie się organizmu człowieka jest procesem zaprogramowanym genetycznie. Wiadomo powszechnie, że kobiety i mężczyźni różnią się między sobą rodzajem chromosomów płciowych (tj.: XX-chromosomy płciowe kobiety, XY- chromosomy płciowe mężczyzny). Być może jest to przyczyną dłuższego (średnio o 5 lat) życia kobiet. Podobną prawidłowość obserwuje się u zwierząt. Argumentem przemawiającym za genetycznym uwarunkowaniem starzenia się są genetycznie uwarunkowane choroby, w których proces starzenia się przebiega szybciej niż zwykle. Przykładem takiej choroby jest progeria.

Druga grupa hipotez dotyczących przyczyn starzenia się mówi o "zmęczeniu materiału". W czasie życia organizmu powstają w nim pewne uszkodzenia i wady, które gromadzą się i dają swój efekt w postaci starzenia. W komórkach organizmu działają białka naprawcze serwisujące stan techniczny organizmu; uważa się, że ich sprawność z biegiem lat również obniża się.

Inne przyczyny starzenia to m.in. obniżenie odporności organizmu i zmniejszenie zdolności przystosowawczych do zmian w otaczającym środowisku.

Naturalne zmiany psychiki związane z wiekiem

Naturalnymi cechami psychiki, które w mniejszym lub większym stopniu mogą pojawiać się w starszym wieku są:

  • zmniejszenie ilości zainteresowań, zwłaszcza rzeczami nowymi,
  • zasadniczość i sztywność poglądów,
  • lęk przed wszystkim nowym i zmianami,
  • osłabienie kojarzenia,
  • zmiany wrażliwości uczuciowej, łatwe wzruszanie się,
  • poczucie nieomylności (tzw. starcza mądrość),
  • skąpstwo,
  • zbieranie przedmiotów bezużytecznych,
  • lekceważenie nowych czasów i młodego pokolenia,
  • drażliwość,
  • skłonność do zamykania się w sobie,
  • koncentracja na swoich dolegliwościach,
  • poczucie niedopasowania i irytacji otaczającym światem.

Jak zapobiegać tym zmianom?

Za wiele zmian zachodzących w psychice starzejącego się człowieka odpowiedzialne jest jego otoczenie. Spychanie go na margines życia, monotonia i szarzyzna życia może być przyczyną niezadowolenia, frustracji i zamykania się sobie. Traktowanie ludzi starych jak dzieci (używanie zdrobnień, lekceważenie) może również wyrządzić wiele szkody.

W sytuacjach, kiedy brak jest poważnych wskazań do leczenia szpitalnego leczenie powinno być prowadzone w domu. Starszy człowiek funkcjonuje lepiej w znanym sobie otoczeniu. Drastyczna zmiana tego otoczenia, jaką jest przeniesienie do szpitala, może spowodować znaczne pogorszenie codziennego funkcjonowania!
Niezwykle istotne jest troska rodziny i otoczenia o sytuację socjalną człowieka starszego.

fot. panthermedia

Zaburzenia psychiczne w wieku starszym

Rodzaje zaburzeń psychicznych, które mogą wystąpić przed i po 65 r.ż. nie różnią się między sobą. Pewne z nich zyskują jednak nowe, charakterystyczne cechy. Należy tutaj m.in. otępienie i depresja.

Jak wygląda depresja w wieku podeszłym?

W depresji wieku podeszłego mogą występować lęk oraz niepokój ruchowy. Ta forma depresji jest szczególnie niebezpieczna w sytuacji, kiedy współwystępują myśli samobójcze. Ryzyko samobójstwa w depresji wieku podeszłego jest dwukrotnie większe niż w depresji w wieku dojrzałym. Jeżeli u osoby w wieku podeszłym wystąpią objawy depresyjne należy zwrócić się o pomoc do lekarza psychiatry!
Depresja wieku podeszłego może czasami przypominać otępienie.

(4)
Reklama
Komentarze