Zaloguj
Reklama

Zespół wypalenia zawodowego

Autor/autorzy opracowania:

Źródło tekstu:

  • 1) Dancewicz A, Stroński M. (2006). „Jak sobie radzić z obciążeniami zawodowymi?” –
    w druku
    2) Anczewska M, Roszczyńska J (2004). „Jak uniknąć objawów wypalenia w pracy z chorymi”. Warszawa, Instytut Psychiatrii i Neurologii.

Kategorie ICD:


Zespół wypalenia zawodowego
Fot. medforum
(4)

Dosyć często można spotkać się pojęciem wypalenia zawodowego. Pojęcie to wiąże się z brakiem satysfakcji z wykonywanej pracy, zwłaszcza pracy z innymi osobami. Zatem najbardziej na wypalenie zawodowe narażeni będą lekarze, pielęgniarki, personel medyczny, psycholodzy. Będą to te grupy zawodowe, których praca polega na pomocy innym, ale po pewnym czasie nie przynosi zadowolenia i satysfakcji, pojawia się bezradność i niemożność pełnego zaangażowania się w wykonywaną pracę. Badania opisujące to zjawisko pokazują, że wynika to głównie z ograniczeń pomocy innym ludziom, ale także z nieumiejętnego radzenia sobie z obciążeniami, które wpisane są w pracę z pacjentami (np. stres).

Praca lekarzy i pozostałego personelu medycznego nasycona jest czynnikami stresogennymi. Zbyt duża liczba pacjentów, nadmiar pracy papierkowej, niskie wynagrodzenie, nieadekwatne docenianie pracy (jej prestiż) w stosunku do jej wymogów. To wszystko rodzi problemy, z którymi codziennie muszą się zmagać lekarze. Bardzo często praca z chorymi, zwłaszcza chorymi psychicznie powoduje stres zawodowy, a biorąc pod uwagę brak kompetencji zaradczych może sprzyjać ujawnieniu się zespołu wypalenia zawodowego, który wpływa negatywnie na proces leczenia pacjenta, doprowadza do zobojętnienia wobec problemów doświadczanych przez pacjentów.

Czym jest zatem zespół wypalenia zawodowego?

Objawy zespołu wypalenia odnosić się mogą do emocjonalnych, motywacyjnych oraz poznawczych i fizycznych aspektów życia człowieka. Zespół ten charakteryzuje się głównie wyczerpaniem, któremu towarzyszy dyskomfort psychiczny i fizyczny. Pojawia się poczucie zmniejszonej aktywności i skuteczności w pracy, obniżona zostaje samoocena oraz motywacja do pracy. Zespół wypalenia jest procesem powstającym w wyniku nieumiejętnego radzenia sobie z obciążeniami występującymi w pracy. Termin wypalenie zawodowe (burn-out) po raz pierwszy zostało opisane przez Freudenbergera (1974). Podkreślał on negatywne konsekwencje zaburzeń stanu psychicznego i fizycznego dla życia zawodowego i prywatnego. Inni badacze tego zjawiska – Emner (1982) opisywał negatywne uczucia dotyczące pracy.

Według amerykańskiej badaczki zespołu wypalenia zawodowego - Christi Maluch, wypalenie jest procesem, który rozwija się przez pewien czas a objawy są następujące:

  • Zmniejszona motywacja do pracy, brak satysfakcji z pracy, z której uprzednio czerpało się satysfakcję
  • Zmniejszona motywacja do działania
  • Utrata troski o osoby, na rzecz, których się pracuje
  • Dystansowanie się wobec pacjentów i występowanie negatywnych emocji w stosunku do pacjentów
  • Przenoszenie spraw zawodowych na terytorium prywatne
  • Wzrost dystansu do współpracowników
  • Uczucie napięcia, niezadowolenia i frustracji
  • Kłopoty zdrowotne.

fot. panthermedia

Na zespół wypalenia zawodowego składa się:

  • Wyczerpanie emocjonalne – przemęczenie, rozdrażnienie, zniechęcenie
  • Depersonalizacja
  • Obniżenie poczucia własnej wartości, obniżanie swoich umiejętności
  • Odczuwanie braku pomocy i wsparcia ze strony innych osób

Podstawą, na której rozwija się zespół wypalenia zawodowego jest wyczerpanie emocjonalne, które przejawia się brakiem satysfakcji z wykonywanej pracy pomimo osiągnięć i realizowanych planów zawodowych. Do kryzysu psychicznego mogą dołączyć się problemy zdrowotne. Kłopoty zdrowotne dają możliwość odizolowania się na krótki czas od codziennych obowiązków za sprawą zwolnień lekarskich, ale po powrocie nadal obserwuje się zmiany w stosunku do pacjentów i innych współpracowników. Relacje ulegają zmianom na bardziej zdystansowane i bezosobowe.

(4)
Reklama
Komentarze