Zaloguj
Reklama

Jakie problemy mogą świadczyć o zaburzeniach osobowości?

Jakie problemy mogą świadczyć o zaburzeniach osobowości?
Fot. pantherstock
(5)
Reklama

Zaburzenia osobowości to problemy, które współcześnie spotykane są coraz częściej i z którymi związanych jest wiele trudności. Dotyczą one zarówno rozpoznawania tych zaburzeń (niejednokrotnie trudno – ze względu na zbliżone objawy – postawić rozpoznanie konkretnego zaburzenia osobowości), jak i tego, że pacjenci, u których one występują, zazwyczaj… nie mają motywacji do podjęcia leczenia. Jakie jednak problemy w ogóle sugerować mogą to, że dana osoba może mieć zaburzenia osobowości?

Objawy i przebieg

O zaburzeniach osobowości można mówić wtedy, gdy u człowieka pojawiają się nieprawidłowe postawy, zachowania czy schematy myślowe, które w znaczącym stopniu utrudniają mu codzienne funkcjonowanie. W ich przebiegu dochodzi do tego, że pacjent nie do końca słusznie interpretuje różne sytuacje, z którymi ma on styczność, oprócz tego zdarza się i tak, że różne przejawiane przez niego nieprawidłowe postawy i sposoby reagowania – które ostatecznie prowadzą do różnych trudności – przejawiane są w bardzo nawet odmiennych sytuacjach.

Nawet specjaliści psychiatrii nie są zgodni co do tego, skąd się biorą zaburzenia osobowości. W przeszłości wśród ich przyczyn wymieniano przede wszystkim wpływ szkodliwych oddziaływań środowiskowych – mowa tutaj chociażby o problemach w środowisku domowym, trudnościach w relacjach z rówieśnikami czy o różnych traumatycznych wydarzeniach. Dzisiaj wspomina się z kolei coraz więcej o związku pomiędzy dziedziczonymi genami a zaburzeniami osobowości.

Niejednoznaczne są również opinie dotyczące tego, kiedy w ogóle można rozpoznawać zaburzenia osobowości. Najwięcej specjalistów wyraża pogląd, że osobowość człowieka kończy się kształtować dopiero w dorosłości i że zaburzenia osobowości można rozpoznawać z tego powodu wyłącznie u pełnoletnich pacjentów. Na to jednak, jak kształtuje się osobowość, zdecydowanie ma wpływ dzieciństwo oraz okres nastoletni i pojawiające się w ich trakcie trudności, oprócz tego coraz częściej przejawy nieprawidłowego rozwoju osobowości spotykane bywają już u nastolatków.

Kiedy udać się do lekarza

Wyjątkowo różne problemy powiązywane są z zaburzeniami osobowości – sytuacja ta doprowadziła do tego, że tak naprawdę wyróżnia się wiele rodzajów zaburzeń osobowości. Nie sposób tutaj wymienić ich wszystkich, możliwe jest jednak przedstawienie krótkiego zarysu kilku częściej spotykanych problemów z tej grupy.

Z osobowością anankastyczną związane jest przede wszystkim jedno słowo: perfekcjonizm. Pacjent, u którego pojawi się ten problem, stara się wszystko realizować idealnie – swoje zadania wykonuje on w ściśle określonym porządku, dba on również o każdy szczegół. Nie oznacza to jednak tego, że swoje obowiązki – domowe, zawodowe czy jeszcze jakieś inne – realizuje zawsze idealnie. Dążenie do wykonania danego zadania perfekcyjnie nierzadko sprawia, że pacjent nie osiąga ostatecznie założonego celu.

Osobowość borderline uznawana bywa za jedno z najpoważniejszych zaburzeń osobowości. Związane są z nią m.in. popadanie ze skrajności w skrajność, tendencja do zachowań impulsywnych, wchodzenie w namiętne, lecz jednocześnie płytkie relacje emocjonalne z innymi ludźmi. Osoby z borderline nierzadko widzą problem we wszystkich innych ludziach – często czują się oni skrzywdzeni – nie zauważają oni jednak zwykle żadnych nieprawidłowych zachowań u samych siebie.

Pacjenci z osobowością histrioniczną są osobami, których ciężko nie zauważyć – skupiają oni na sobie całą uwagę otoczenia z tego powodu, że po prostu to lubią. Ich zachowania cechuje teatralność, dodatkowo wchodzą oni z innymi ludźmi w zbyt intymne relacje, często oceniają też oni stosunki z innymi jako zdecydowanie bliższe, niż są one w rzeczywistości.

Osobowość paranoiczna kojarzy się przede wszystkim z jednym słowem – z podejrzliwością. Pacjenci z tym zaburzeniem osobowości mogą mieć nieustannie wrażenie, że inni ludzie źle im życzą, dodatkowo nierzadko mogą oni odbierać niewinne całkowicie uwagi otoczenia jako próby ich zdyskredytowania czy wytykanie im ich wad.

Innym jeszcze zaburzeniem osobowości jest osobowość antyspołeczna (dyssocjalna). Z nią są powiązane bagatelizowanie emocji innych ludzi (oraz brak wrażliwości na nie), negowanie wszelkich norm społecznych i przepisów prawnych oraz manipulowanie czy nawet krzywdzenie innych osób tylko po to, aby osiągnąć dla siebie jakieś korzyści.

Leczenie

Leczenie zaburzeń osobowości nie jest proste, z całą jednak pewnością jest ono możliwe. Podstawową rolę odgrywa tutaj psychoterapia – zazwyczaj niezbędne są długoterminowe oddziaływania psychoterapeutyczne. Podstawowym problemem jest tutaj to, że pacjenci rzadko mają motywację do podjęcia leczenia – tak naprawdę mogą oni być całkowicie przekonani o tym, że sami nie mają absolutnie żadnego problemu, a trudności, których doświadczają, wynikają jedynie z niewłaściwych zachowań innych ludzi.

Ze względu na to, że psychoterapia zajmuje raczej dłuższy niż krótszy czas, część pacjentów zastanawia się nad tym, czy jest możliwe zastosowanie w zaburzeniach osobowości jakiegoś leczenia farmakologicznego. Ogólnie należy tutaj podkreślić, że leków na zaburzenia osobowości po prostu nie ma – podstawową metodą leczenia jest w ich przypadku wspominana wcześniej psychoterapia. Farmakoterapię zaleca się przede wszystkim wtedy, gdy u pacjenta stwierdzone zostaną jakieś współistniejące zaburzenia psychiczne (np. zaburzenia depresyjne lub lękowe), oprócz tego czasami stosuje się ją, gdy w przebiegu zaburzeń osobowości stwierdzone zostaną jakieś bardzo nasilone i utrudniające pacjentowi funkcjonowanie objawy, takie jak np. impulsywność czy nasilona tendencja do zachowań agresywnych.

Piśmiennictwo
Reklama
(5)

Materiały zawarte w dziale Specjalista Radzi mają charakter informacyjny i należy je traktować jako dodatkową pomoc przy udzieleniu niezbędnej pomocy choremu oraz jako ewentualny wstęp do leczenia przez specjalistę. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za efekty zastosowania w praktyce informacji umieszczonych w dziale Specjalista Radzi.

Komentarze