W sesji otwierającej prof. M. Masiak wygłosił wykład na temat szkół psychiatrycznych w odniesieniu do współczesnej psychiatrii; mówił o pojęciu szkoły, historii szkół psychiatrycznych w Polsce, szkole prof. J. Mazurkiewicza. Prof. J. Perzyński kontynuując nurt ewolucyjno-dyssolucyjny, wygłosił wykład na temat mapy dyssolucyjnej w odniesieniu do dysolucji wewnątrzpiętrowej, prepsychotycznej.

W debacie: „Jak rozpoznawać i leczyć wczesną schizofrenię” prof. J. Wciórka przypomniał koncepcję schizotaksji P. Meehla jako deficytu neuronalnego stanowiącego predyspozycję do rozwoju schizofrenii. Współcześnie wiele z tego typu podejścia można znaleźć w pojęciu endofenotypu, przy czym podatności i ryzyka nie należy mylić z prepsychotycznością i wczesną schizofrenią. Prof. A. Araszkiewicz mówił o lęku i zaburzeniach lękowych w schizofrenii. Zwrócił uwagę, ze ryzyko rozwoju schizofrenii u pacjentów z fobią społeczną sięga 13 %, a OCD są rozpoznawane u 23 % pacjentów ze schizofrenią. Nie jest dokładnie poznana patogeneza współwystępowania tych zaburzeń, a doświadczenia na szczurach zdają się wskazywać, że ekspozycja na stres ma prowadzić do dezorganizacji neuronalnej w korze przedczołowej. Dr B. Galińska mówiła o neuroobrazowaniu w schizofrenii /f MRI, PET, DTT/, oraz o związkach danych z neuroobrazowania z deficytami poznawczymi oraz ciężkością przebiegu schizofrenii. Prof. J. Rabe-Jabłońska mówiła o nowych możliwościach diagnozowania schizofrenii, głównie w odniesieniu do badania istoty białej mózgu. Prof. A. Czernikiewicz i dr T. Szafrański mówili na temat wyzwań terapii biologicznej i terapii psychosocjalnej we wczesnej schizofrenii. Zwracali uwagę na właściwy dobór skutecznego i bezpiecznego leku we wczesnej schizofrenii, znaczenie pracy z pacjentem i jego rodziną dla dalszego przebiegu choroby. Żywą dyskusję wywołało cytowane badanie EUFEST w którym wykazano, że niskie dawki haloperidolu są tak samo skuteczne jak kilka leków atypowych w pierwszym epizodzie schizofrenii.

Na zakończenie pierwszego dnia obrad prof. A Czernikiewicz prowadził warsztat: „Studium przypadku”. Aktor scen lubelskich odczytał wiersze pacjenta pochodzące sprzed wybuchu psychozy, analizowano obraz kliniczny choroby i związki pomiędzy kreatywnością i psychopatologią.

Drugi dzień obrad otwierała sesja: „Problemy terapii schizofrenii od pierwszego epizodu do leczenia długoterminowego”. Prof. A. Czernikiewicz mówił w niej o wyzwaniach wczesnej interwencji w psychozach, a prof. J. Rabe-Jabłońska o problemach somatycznych związanych z terapią w schizofrenii. Zwróciła uwagę, cukrzyca może być traktowana jako czynnik ryzyka w schizofrenii, rozpoznawanie zespołu metabolicznego sięga w Polsce do 30 % populacji, a wskaźnik ten jest 2 razy wyższy w populacji chorych psychicznie.

W sesji posterowej przedstawiono 40 prac z różnych ośrodków w Polsce. Tematyka była zróżnicowana, obejmowała takie zagadnienia jak jakość życia w schizofrenii, nasilenie lęku i depresji w tej chorobie, ocenę ryzyka samobójstwa, stosowanie przymusu bezpośredniego, wykonywanie środka zabezpieczającego w stosunku do pacjentów ze schizofrenią, związki pomiędzy polimorfizmami genów a funkcjami poznawczymi. Komisja konkursowa wyznaczona przez organizatorów postanowiła nagrodzić cykl prac plakatowych opracowanych przez autorów z Poznania . Tematyką tych prac była ocena jakości życia, oparcia rodzinnego i funkcjonowania pacjentów ze schizofrenią w obserwacji długoterminowej.

W wykładzie sponsorowanym dr I. Patejuk–Mazurek mówiła o efektywności olanzapiny ODT w leczeniu schizofrenii.

Duże zainteresowanie ze względu na autorów i tematykę wzbudziła sesja: „Zaburzenia psychiczne kobiet”. W części dotyczącej schizofrenii zwrócono uwagę /prof. J. Meder/, że żyją przeciętnie o 8 lat dłużej, spotyka ich więcej chorób, posiadają lepszą wiedzę medyczną, stwierdza się pewne różnice w budowie mózgu pomiędzy płcią, chociaż to wydaje się nie mieć wielkiego znaczenia. Na schizofrenię zapadają później, choroba przebiega raczej łagodniej zwłaszcza w okresie prokreacyjnym. Prof. I. Krupka-Matuszczyk mówiła o odmienności obrazu klinicznego i przebiegu zaburzeń depresyjnych u kobiet. Aż ponad 20 % kobiet w życiu doświadcza epizodu depresyjnego, choroba ma cięższy przebieg, częstsze są nawroty, ryzyko samobójstwa dokonanego jest 4 razy niższe, w terapii często stosowana jest polipragmazja z jej następstwami. Prof. A Zięba mówił o różnicach pomiędzy płcią dotyczących przebiegu zaburzenia dwubiegunowego. U kobiet częściej w przebiegu CHAD występuje częsta zmiana faz. O odmienności zaburzeń lękowych mówił prof. A. Araszkiewicz, dr A. Samochowiec o odmienności terapii uzależnienia alkoholowego a prof. J. Landowski podzielił się ważnymi praktycznymi uwagami na temat różnic zależnych od płci w zakresie farmakologii leków psychotropowych.

W godzinach popołudniowych drugiego dnia obrad równocześnie toczyły się obrady w kilku sesjach. Czołowi polscy psychoterapeuci przedstawili najnowsze standardy psychoterapii w zakresie diagnozy psychoterapeutycznej, psychoterapii integracyjnej, narracyjnej, psychoterapii małego dziecka, arteterapii i terapii poznawczo-behawioralnej.

Sesja studenckich kół naukowych była miejscem przedstawienia doniesień na temat m. in. uzależnień, obrazu siebie i radzenia sobie ze stresem u pacjentów podsądnych.

W sesji dotyczącej nowych trendów w diagnozie pierwszego epizodu schizofrenii przedstawiono m. in. bardzo ciekawe prace na temat wpływu sarkozyny i stresu oksydacyjnego w schizofrenii, wybranych markerów endofenotypowych, polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, czy neurolingwistycznych markerów pierwszego epizodu. Część tych prac powstała w oparciu o granty habilitacyjne.

W odrębnej sesji przedstawiono główne problemy związane z psychoedukacją w chorobie afektywnej i w schizofrenii.

Sporym zainteresowaniem cieszyła się debata i sesja poświęcona zagadnieniom psychiatrii sadowej. W debacie wzięci udział przedstawiciele środowisk naukowych, lekarze praktycy i pracownicy sądownictwa. Omówiono zagadnienia internacji, jej zadań i celów. Zwracano uwagę na odmienności dotyczące długości stosowania internacji w różnych ośrodkach, braku jednolitych procedur, konieczności opracowania precyzyjnych narzędzi dotyczącej prognozy i zagrożeń przy zwalnianiu z internacji, potrzebie reformy prawnej obejmującej wdrożenie zasad tzw. „internacji ambulatoryjnej” jako sposobu na skrócenie kolejek pacjentów oczekujących na wykonanie środka zabezpieczającego. W związku z istnieniem takich kolejek istnieje poważne ryzyko naruszenia bezpieczeństwa publicznego. Zdaniem uczestników debaty reformy wymaga sposób zawierania kontraktów z NFZ w sprawie internowanych, a także opracowanie zasad szkolenia personelu do wykonywania środka zabezpieczającego stosowanego wobec przestępców seksualnych.

W ramach doniesień przedstawionych w sesji sądowej przedstawiono prace dotyczące stosowania standardów w ocenie zdolności chorych na schizofrenie do udziału w postępowaniu karnym, omówiono psychologiczne i psychiatryczne predykatory dokonania czynu o znacznej szkodliwości społecznej przez chorych na schizofrenie. Ciekawe doniesienia dotyczyły nadmiernej rozpoznawalności CHAD w opiniowaniu sądowym. Autorka /dr A. Pilszyk/ zwróciła uwagę, że euforyzująca rola alkoholu i środków psychoaktywnych bywa mylona z dużymi zaburzeniami nastroju występującymi w psychicznych chorobach endogennych, stosowanie rozpoznań „ na wyrost” prowadzi po pomyłek i błędów w zakresie opiniowania sądowo-psychiatrycznego.

W sesji dotyczącej psychologicznych problemów osób przewlekle chorych psychicznie omówiono między innymi problemy związane z funkcjonowaniem poznawczym tych chorych, stereotypy myślenia o przemocy domowej w opinii osób chorujących na psychozy schizofreniczne.

Trzeci dzień LSN otwierało zebranie Sekcji Psychopatologii i Klasyfikacji w Psychiatrii. Omówiono na nim sprawę przeprowadzenia kursu /szkolenia/ z psychopatologii, oraz tematykę i organizację sesji na Zjeździe PTP w Poznaniu w 2010 r.

W wykładzie na temat współpracy jako czynnika determinującego efekty terapii w schizofrenii prof. A . Czernikiewicz jako predykatory złej współpracy wymienił ciężkość objawów, niski poziom wykształcenia, płeć męską, zbyt częste dawkowanie dzienne, poczucie stygmatu u pacjenta. Podkreślił, że problem braku współpracy dotyka około 50 % chorych.

Interesujący wykład na temat długoterminowego leczenia w schizofrenii wygłosił prof. J. Peuskens z uniwersytetu w Leuven. Za okres krytyczny dla rozwoju i przebiegu schizofrenii uznał wiek między 20 a 30 rokiem życia. Podkreślił, że nawrót przyspiesza progresję choroby i ma swoiste toksyczne działanie dla mózgu, prowadzi do poczucia beznadziejności i następstw społecznych. Przerywanie leczenia sprzyja występowaniu nawrotów, dlatego wysiłek powinien być skierowany w stronę kontynuowania terapii antypsychotycznej, spory odsetek pacjentów stosuje się jedynie częściowo do zaleceń, a po pierwszym epizodzie jedynie 40 % pacjentów przestrzega zasad leczenia w sposób ścisły. Zdaniem wykładowcy pewnym rozwiązaniem pomocnym może być stosowanie leków o przedłużonym działaniu, zwłaszcza leków atypowych. Zachęcające jest, że pacjenci akceptują tę formę leczenia, ma to korzystne następstwa dla przebiegu choroby jakość remisji /wyniki badania e-STAR/.

Interesująca sesja poświęcona neurogenetyce, neuropsychologii i neurolingwistyce wraz z sesją „Varia” stanowiły zamknięcie LSN.

XIV LSN miały szeroką formułę. Mimo, że tematyką wiodącą są zagadnienia związane ze schizofrenią, przedstawiono szereg wyników badań z tzw. pogranicza. Szczególnie bogato wyglądała część poświęcona psychoterapii i formom oddziaływania psychosocjalnego u chorych psychicznie. Rolę spotkań w ramach tzw. „małych grup” odegrały warsztaty, których było 9 w czasie spotkań. W opinii wielu uczestników LSN 2009 należały do bardzo udanych.