Zdecydowana większość osób, które zamierzają się odchudzać myśli o sobie - a zwłaszcza o własnym wyglądzie - bardzo negatywnie. Kiedy słyszą sugestię, że trzeba zaakceptować siebie, kojarzą to z samo zachwytem i brakiem motywacji do odchudzania. Jednak oprócz skrajnych postaw wobec siebie – nienawiści i samouwielbienia, istnieje jeszcze tzw. złoty środek. Jest nim samoświadomość, czyli znajomość zarówno swoich zalet, jak i cech oraz zachowań, które warto w sobie zmienić. Zanegowanie siebie w ogóle powoduje zniechęcenie i przygnębienie, demotywuje do działania. Racjonalne rozeznanie mocnych i słabszych stron zachęca z kolei do wprowadzania pożądanych zmian i uświadamia zasoby, jakie pozostają do dyspozycji. Konstruktywna postawa wobec siebie i odchudzania przypomina mądrego rodzica, który wychowując dziecko łączy życzliwość, opiekę i nagradzanie z jasno określonymi zasadami i wymaganiami. Pomimo wielkiej miłości nie zgadza się na każdą zachciankę dziecka, dozuje mu w określony sposób obowiązki i przyjemności, mając na uwadze jego dobro i rozwój. Warto przeanalizować przekonania na własny temat i zamienić te negatywne na bardziej wzmacniające. Odchudzanie nie musi przypominać wojny, może być początkiem pięknej podróży w ciekawym towarzystwie – samego siebie.

 

Człowiek jest istotą społeczną co oznacza, że potrzebuje innych ludzi aby zachować zdrowie i dobre samopoczucie. Dlatego właśnie oczekiwania czy opinie innych mają wpływ na myślenie o sobie i zachowanie, ale również na wygląd. Wygląd i stan zdrowia są ważnymi aspektami relacji międzyludzkich. Społeczność i kultura wyznaczają standardy urody – odbieganie od nich może powodować poczucie winy, czucie się „gorszym” oraz potrzebę zrekompensowania poczucia mniejszej wartości innymi, pożądanymi społecznie cechami - np. uległością, czy przesadną życzliwością. Często obserwowane jest zjawisko, że osoby z nadwagą, dotychczas określane mianem „do rany przyłóż”, kiedy zaczynają tracić zbędne kilogramy zmieniają się jednocześnie w relacjach z innymi ludźmi. Stają się bardziej pewne siebie, częściej zdarza im się odmówić lub sprzeciwić. Chociaż bywa to złośliwie tłumaczone przewlekłym uczuciem głodu, wynika ze wzrostu poczucia własnej wartości i większego dbania o swoje potrzeby. Warto przyjrzeć się swoim relacjom z innymi i przekonaniom, które wpływają na zachowania wobec nich. Warto wzmacniać poczucie własnej wartości i dbać o to, aby nie zmieniało się automatycznie wraz z nieznaczną nawet zmianą wagi czy wyglądu zewnętrznego. Im większe i bardziej stabilne jest poczucie własnej wartości, tym łatwiej jest człowiekowi radzić sobie z przeciwnościami losu oraz odnosić sukcesy.

 

 

Jednym z najtrudniejszych doświadczeń dla ludzkiej psychiki, jest rozczarowanie – sytuacja, w której rzeczywistość rozmija się z wcześniejszymi planami, obietnicami czy oczekiwaniami. Rozczarowanie może zniechęcić do życia oraz spowodować brak wiary w siebie i innych ludzi. Odchudzanie się zawsze zawiera w sobie ryzyko rozczarowania, ponieważ nie można z całą pewnością przewidzieć jak będzie przebiegało i jakim rezultatem się zakończy. Podejmując próbę odchudzania warto zatem zastanowić się nad własnymi oczekiwaniami, które mają duży wpływ na wynik kuracji. Warto sprawdzić, czy są one w ogóle możliwe do osiągnięcia oraz czy są wzmacniające i motywujące, czy też osłabiające. Wypracowanie już na samym początku konstruktywnych oczekiwań wobec odchudzania, znacznie zwiększa prawdopodobieństwo osiągnięcia sukcesu. Decyzja o zmianie zawsze zawiera w sobie element ryzyka. Jednak bez gotowości i otwarcia się na nowe doświadczenia, trudno zaangażować się całkowicie. Można powiedzieć, że efekty działań są proporcjonalne do zaangażowania. Jeśli chcesz mieć 100% sukcesu zaryzykuj i zaangażuj się w nowe działania na 100%. Skuteczne odchudzanie, to coś więcej niż stosowanie diety – to zmiana stosunku do samego siebie. Czy jesteś gotowa/gotowy na taką zmianę? Czy jesteś gotowa/gotowy już teraz? Szczera odpowiedź na te pytania pozwoli zaoszczędzić czas i energię, jeśli jeszcze nie nadszedł właściwy moment oraz wprowadzić zmiany – jeśli już do nich dojrzałaś/dojrzałeś. Świadomość, że dokonywanie zmian w swoim życiu jest procesem, pomaga się uspokoić i lepiej rozumieć siebie - np. irracjonalne zachowania, czy tzw. robienie samemu sobie na przekór.

 

 

 

 

Skuteczne odchudzanie musi być oparte na faktach. Wiedza (np. na czym polega przemiana materii, jaka jest wartość kaloryczna poszczególnych produktów żywnościowych, jakie jest zużycie energii podczas wykonywania określonych czynności), samoświadomość (np. jakie jest aktualne zapotrzebowanie energetyczne organizmu, ile kalorii zostało zjedzone w ciągu dnia, jak zmienia się skład masy ciała) oraz realistyczne założenia (np. dotyczące wielkości planowanej redukcji masa ciała oraz sposobu jej osiągnięcia) są podstawowymi wyznacznikami skutecznego odchudzania. W skutecznym działaniu ważne miejsce zajmuje również wybór właściwego sposobu dojścia do celu. Na rynku dostępnych jest wiele metod wspomagających odchudzanie: różnorodne diety, specjalnie opracowane zestawy ćwiczeń fizycznych, leki, parafarmaceutyki, kosmetyki, a nawet zabiegi medyczne i kosmetyczne. Prawdopodobnie do pewnych metod masz większe zaufanie, do innych mniejsze, a na niektóre nie zdecydowałabyś/zdecydowałbyś się nigdy. Czasem wybór metody zależy wyłącznie od twojego uznania, czasem istnieją określone wskazania – np. związane ze stanem zdrowia. Warto jednak pamiętać, że aby nie tylko schudnąć, ale również utrzymać osiągnięte efekty należy zmienić styl swojego życia – sposób jedzenia, spędzania wolnego czasu, dbania o ciało i psychikę. Dobrze jest więc korzystać przede wszystkim z takich metod, które bez większych wyrzeczeń można stosować do końca życia oraz które wspomagają zdrowie i dobre samopoczucie. Większość osób otyłych twierdzi, że schudnięcie nie stanowi problemu. Wystarczy „zaprzeć się”, „wytrzymać” i już po kilkunastu dniach widać pierwsze efekty. Najtrudniejszy czas zaczyna się jednak potem – utrzymanie zmniejszonej masy ciała i wytrwanie w podjętych postanowieniach. Im więcej wysiłku kosztuje odchudzanie, im bardziej ogranicza i utrudnia życie, tym większe ryzyko efektu jojo. Dlatego właśnie przy wyborze metody warto wziąć pod uwagę nie tylko krótkotrwały efekt, ale konsekwencje odłożone w czasie. Właściwa metoda musi być nie tylko skuteczna, ale również bezpieczna i poprawiająca jakość życia.

 

 

 

Kirk C. (1996). Poskramianie smoka diety. Łódź: Ravi.

 

Zubrzycka E. (2001). Schudnąć bez diety. Gdańsk: GWP.

 

Bąk-Sosnowska M. (2009). Miejsce psychologa w leczeniu otyłości. Forum Medycyny Rodzinnej, 3 (4), s. 297-303.