Zaloguj
Reklama

Koszty i efektywność leczenia choroby dwubiegunowej - efekty badań programu WHO-CHICE

Koszty i efektywność  leczenia choroby dwubiegunowej - efekty badań programu WHO-CHICE
Fot. medforum
(0)
Choroba dwubiegunowa (MD) zajmuje siódme miejsce wśród chorób psychicznych wywołujących ogromne cierpienie i spadek jakości życia. Jej występowanie waha się od 0,3 % na Tajwanie do 1,5% w Nowej Zelandii. Naczęściej chorują osoby między 30 a 44 rokiem życia. Koszty leczenia choroby dwubiegunej w 1991 wyniosły w USA 45 miliardów $, natomiast w Wielkiej Brytanii 2 miliardy £.

Opracowanie artykułu: Cost-effectiveness of clinical interventions for reducing the global burden of bipolar disorder. D. Chisholm, M. von Ommeren, J-L. Ayuso-Mateos and S. Saxena British Journal of Psychiatry, 2005, 187, 559-567

Choroba dwubiegunowa (MD) zajmuje siódme miejsce wśród chorób psychicznych wywołujących ogromne cierpienie i spadek jakości życia. Jej występowanie waha się od 0,3 % na Tajwanie do 1,5% w Nowej Zelandii. Naczęściej chorują osoby między 30 a 44 rokiem życia. Koszty leczenia choroby dwubiegunej w 1991 wyniosły w USA 45 miliardów $, natomiast w Wielkiej Brytanii 2 miliardy £. W pewnym badaniu wykazano, że 360 osób z chorobą dwubiegunową 50% czasu spędziło w stanie manii lub depresji, zanim otrzymały odpowiednie leczenie.  Omawiany artykuł opisuje wyniki badań kosztów oraz efektywności kluczowych strategii interwencji terapeutycznych w przypadku choroby dwubiegunowej na poziomie ogólnoświatowym.

WHO stworzyło specjalny program mający na celu wybór najbardziej efektywnych, również pod względem kosztów, strategii leczenia - WHO-CHOICE ( CHOising Interventions that are  Cost-Effective). Celem tego programu jest zlokalizowanie efektywnych i właściwych interwencji stosowanych w leczeniu choroby dwubiegunowej pod względem kosztów i efektywności, a także priorytetowych struktur w sektorze opieki zdrowotnej. Stosowanie tego programu umożliwiło wyodrębnienie 14 sub-regionów świata, a następnie badanie kluczowych interwencji umożliwiających zredukowanie wiodących przyczyn tej choroby. Mierzono i porównywano liczbę lat przeżytych w zdrowiu w populacji zarówno w przypadku otrzymywania pomocy medycznej, jak bez interwencji medycznych. Otrzymana różnica między tymi dwoma sytuacjami określa poziom utrzymania zdrowia w populacji.

Wiodącym lekiem stosowanym w przypadku choroby dwubiegunowej jest konwencjonalny stabilizator nastroju - lit. Spełnia on kryteria udowodnionej skuteczności w aktywnym i profilaktycznym leczeniu zarówno stanów manii, jak depresji. Przegląd literatury pokazuje również, że podejście psychospołeczne wzmacnia przystosowanie się do przyjmowania leków i potencjalnie skutkuje po pewnym czasie polepszeniem funkcjonowania. Nie leczone epizody depresji i mani trwają średnio od 4 do 5 miesięcy. Wykazano, że zainicjowanie leczenia w ciągu jednego miesiąca może zmniejszyć aż o 75% czas trwania epizodu manii i aż o 80% zmniejszyć czas trwania epizodu depresji. Obserwuje się także nieco większą skuteczność litu w zmniejszaniu czasu trwania manii, w porównaniu z depresją. Z kolei istnieją dane wskazujące na lepsze przystosowanie do przyjmowania kwasu walproinowego, niż litu.

Wyniki badań programu WHO-CHOICE pokazują, że osoby z chorobą dwubiegunową przeżywały  średnio w ciągu roku od 53 do 67 dni wolnych od dolegliwości. Poziom utrzymania zdrowia przez pacjentów chorych ma MD wynosił w populacji od  11 do 19% w krajach z wysoką śmiertelnościach i rozwijających się, między 15 a 25% w krajach rozwijających się z niską śmiertelnością oraz między 26 a 33% w krajach rozwiniętych. Różnice te tłumaczy się większym pokryciem koszów leczenia w krajach rozwiniętych.

Wyniki uzyskanych badań wskazują też jednoznacznie na wyższe koszty leczenia szpitalnego,  w porównaniu z opieką środowiskową - koszty leczenia szpitalnego są o 35 do 50% wyższe w krajach z niskim dochodem oraz do 70% wyższe w szpitalu, niż w opiece środowiskowej w krajach z wysokim dochodem. Model leczenia środowiskowego reprezentuje bardziej skuteczne podejście, niż leczenie szpitalne, stosunek kosztów-efektywności jest też w modelu środowiskowym niższy o 25 do 40%. Wykazano ponadto, że we wszystkich regionach świata najbardziej efektywną strategią leczenia jest  podawanie litu w połączeniu z opieką psychospołeczną.

W świetle uzyskanych wyników kwas walproinowy posiada nieco większy efekt profilaktyczny, niż lit, ale niższe działanie w przypadku epizodu depresji. W rezultacie lit został uznany za bardziej korzystne leczenie w porównaniu z kwasem walproinowym, a koszty leczenia nim nie są droższe od kwasu walproinowego. 

Należy się spodziewać, że model leczenia oparty na opiece psychospołecznej przy stosowaniu stabilizatorów nastroju, polepszy efektywność i koszty leczenia choroby dwubiegunowej, jako rezultat   lepszego przystosowania, co w efekcie zredukuje ilość czasu spędzanego w stanie manii lub depresji. Ponadto dodatkowe koszty leczenia psychospołecznego są w dużej mierze wyrównane poprzez mniejsze prawdopodobieństwo powrotu do szpitala. Leczenie choroby dwubiegunowej posiada jednak relatywnie wysokie koszty w stosunku do wyników leczenia.

Należy podkreślić istnienie potrzeby rozwinięcia kulturowo odpowiednich strategii opieki psychospołecznej umożliwiających osiągnięcie poprawy długoterminowej w zakresie funkcjonowania, biorąc pod uwagę zasadność krótkoterminowego stosowania leków. Kliniczne implikacje wyników badań WHO-CHOICE pokazują, że pokrycie w 50% kosztów leczenia choroby dwubiegunowej, stanowi dla interwencji klinicznych potencjał do zmniejszenia bieżących zachorowań o około 10 do 30%. Podstawowe wyniki wskazują na to, że lit choć bardziej kosztowny, jest bardziej efektywny, niż kwas walproinowy, biorąc pod uwagę jego działanie chroniące przed samobójstwem, w przeciwieństwie do kwasu walproinowego.

(0)
Reklama
Komentarze