Zaloguj
Reklama

Czy zdrowie psychiczne to tylko brak objawów?

Autorzy: Marcin Żółtowski
Złość i radość
Fot. medforum
Złość i radość
(0)

W tekście ukazuję, że koncepcja zdrowia psychicznego zawiera w sobie element jednostkowy - psychobiologiczny oraz strukturalny - społeczny. Dlatego też, aby całościowo patrzeć na zdrowie psychicznego należy przyjąć obie te perspektywy.

Reklama

Spis treści:

  1. Jak rozumieć zdrowie?
  2. Co znaczy zdrowieć?
  3. Czy można być zdrowym w „chorym społeczeństwie”?
  4. Zakończenie

Jak rozumieć zdrowie?

Pojęcia zdrowia i choroby zawsze występują we wzajemnej relacji, określając siebie wzajemnie. Zazwyczaj postrzegamy zdrowie jako brak choroby i odczuwalnych dolegliwości. Pojęcie choroby wydaje się być szczególnie kłopotliwe na polu psychiatrii ze względu na jej całościową perspektywę na funkcjonowanie człowieka. Dlatego też Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oraz Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne nie definiują samego tylko pojęcia choroby czy zaburzenia psychicznego. Podejmują natomiast próbę zdefiniowania zdrowia psychicznego oraz zdrowia w sposób pozytywny.

WHO określa je jako: „Stan całościowego fizycznego, psychicznego oraz społecznego dobrostanu, a nie wyłącznie brak choroby lub dysfunkcji. Zdrowie psychiczne jest definiowane jako dobrostan, w którym jednostka zdaje sobie sprawę ze swoich możliwości, jest w stanie sprostać stresorom życia codziennego, może pracować produktywnie i efektywnie oraz jest w stanie stworzyć wkład w życie swojej społeczności.”

WHO wskazuje na trzy elementy składowe zdrowia psychicznego: biologiczny, psychologiczny oraz społeczny. Natomiast Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne wskazuje, że: „Zaburzenie psychiczne zwykle odnosi się do istotnych napięć w społecznych i zawodowych w interakcjach oraz innych ważnych aktywnościach” 

Tym samym widzimy, że postrzeganie zdrowia psychicznego jako braku choroby jest niepełne, nie oddające całościowego funkcjonowania jednostki, wielowymiarowości zdrowia psychicznego. 

Co znaczy zdrowieć?

Postrzeganie zdrowia psychicznego jednostki w odniesieniu do jego społecznego funkcjonowania niesie za sobą wiele konsekwencji, zmieniając rozumienie procesu zdrowienia i przynosi rzeczywistą zmianę w procesie leczenia.

Należy więc postawić pytanie o przebieg samego procesu zdrowienia oraz jakie formy przyjmuje proces leczenia. Czy jest to likwidowanie i niwelowanie objawów i skutków choroby lub zaburzenia czy też umożliwienie w miarę pełnego funkcjonowania społecznego. 

Wydaje się, że dyskusja ta dotyczy leczenia farmakologicznego i psychoterapii, co jest jak najbardziej słusznym skojarzeniem, jednak nie dotyka tylko jednego wymiaru zdrowia psychicznego

Zarówno farmakoterapia jak i psychoterapia odnosi się bezpośrednio do jednostki, pacjenta, natomiast zdrowie psychiczne rozumiane w kategoriach WHO i Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego zawiera także wymiar społeczny, opisujący relacje pomiędzy jednostką – pacjentem, a społeczeństwem, w którym codziennie funkcjonuje i doświadcza choroby.

W odniesieniu do zdrowia psychicznego WHO i Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne wskazują przede wszystkim na takie procesy społeczne jak wykluczenie, dyskryminacja, marginalizacja czy nierówności społeczne. Definiują one codzienność pacjenta i jego doświadczanie choroby, decydując o przebiegu i skuteczności (bądź nie) jego procesu leczenia.

Wsparcie psychiatry, fot. shutterstock

Czy można być zdrowym w „chorym społeczeństwie”?

Wiele osób z doświadczeniem choroby psychicznej dzięki odpowiednio dobranej farmakoterapii i przebytej psychoterapii jest w stanie całkowicie funkcjonować wewnątrz społeczeństwa, pełnić różnorodne role społeczne, jednakże nie może opowiedzieć o swoim doświadczeniu choroby czy zanieść zwolnienia lekarskiego wystawionego przez psychiatrę ze względu na możliwe wykluczenie i stygmatyzacje

Chociaż z perspektywy psychiatrycznej osoby te są zdrowe (nie posiadają żadnych objawów chorobowych) to nadal muszą mierzyć się ze skutkami społecznymi swojego doświadczenia choroby.

Zakończenie

Na stan naszego zdrowia psychicznego nakłada się wiele czynników będących skutkami indywidualnych przeżyć i doświadczeń pacjenta, ale także szerszych mechanizmów społecznych, na które nie oddziaływają farmakoterapia i psychoterapii. Dlatego ważne jest żeby w kontekście zdrowia psychicznego zwracać uwagę na potrzebę zmian nie tylko w służbie zdrowia ale także samego społeczeństwa. 

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • 1) American Psychiatric, Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, 2013

Adres www źródła:


Reklama
(0)
Komentarze