Zaloguj
Reklama

Dyskryminacja, stereotypy i uprzedzenia – czym są?

Autorzy: Marcin Żółtowski
Dyskryminacja, stereotypy i uprzedzenia – czym są?
Fot. Shutterstock
(0)

W tekście przedstawiam dodatkowe koszty społeczne, jakie muszą ponosić osoby doświadczające kryzysu psychicznego oraz ich rodziny. 

Reklama

Dodatkowe koszty społeczne choroby psychicznej

Pacjenci psychiatryczni i ich rodziny nie tylko muszą sprostać trudnościom i wyzwaniom stawianym przez zaburzenia psychiczne, ale ponoszą także pewne koszty społeczne. Ich źródłem nie jest samo zaburzenie jako takie, a społeczeństwo, w którym funkcjonuje pacjent czy pacjentka i ich bliscy. Tymi „dodatkowymi kosztami” zaburzenia psychicznego jest wykluczenie społeczne, przez które należy rozumieć niemożność pełnego uczestniczenia osób w życiu społecznym, gospodarczym i politycznym społeczeństwa, którego część stanowi, a tym samym pełnego odgrywania ról społecznych.

Dyskryminacja, uprzedzenia, stereotypy

Z pojęciem wykluczenia społecznego, zwłaszcza w kontekście osób cierpiących na zaburzenia psychiczne, wiążą się trzy terminy: dyskryminacji, uprzedzeń i stereotypów. Są one niejako przyczyną i podstawą wyłączenia pacjentów i ich rodzin z życia społecznego. Dyskryminacja to nierówne i gorsze traktowanie kogoś z powodu pewnej cechy, np. koloru skóry, orientacji seksualnej, wieku, przynależności etnicznej czy właśnie stanu zdrowia. Przykładem dyskryminacji może być utrudnianie awansu pracownikowi tylko z powodu występowania u niego zaburzeń psychicznych czy mniejsze wynagrodzenie za wykonywanie tej samej pracy co osoba zdrowa. Podobnie z dyskryminacją mamy do czynienia, kiedy wypowiedzi studenta są inaczej ocenianie i odbierane przez wykładowcę na uczelni. Dyskryminacją jest też nierówne traktowanie partnerki lub partnera znanej nam osoby ze względu na sam fakt występowania zaburzenia psychicznego. Dyskryminacja może też mieć charakter pośredni, kiedy z jakiegoś dobra kultury, usługi czy rynku pracy jest wyłączana osoba z doświadczeniem kryzysu psychicznego, np. poprzez zastrzeżenie dostępności danego dobra. Uprzedzenia natomiast to przekonania, wartości, osądy o danej grupie społecznej oparte o uogólnione wyobrażenia o niej, np. przekonanie o tym, że pacjenci psychiatryczni są niebezpieczni i nieprzewidywalni. I w końcu stereotypy. Są to negatywne uogólnione przeświadczenia i obrazy konkretnej grupie społecznej oparte o fałszywe, niekompletne lub niesprawdzone informacje. 

fot. panthermedia

Stereotypy, uprzedzenia i dyskryminacja to pojęcia powiązane i ściśle na siebie oddziaływujące. W uproszczeniu można przyjąć, że dyskryminacja wynika z uprzedzeń, te zaś ze stereotypów. Pewnym kodem kulturowym jest obraz osoby cierpiącej na zaburzenia psychiczne jako osoby niezrównoważonej, niebezpiecznej, o mniejszej wartości, zasobach poznawczych i kulturowych, ale co niezwykle ważne jako osoby chroniczne chorej, która nie może odgrywać w pełni swoich ról w społeczeństwie.

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Amnesty International: Wszyscy rodzą się wolni i równi. Warszawa 2017.
    Goffman E.: Piętno. Rozważania o zranionej tożsamości. Gdańsk 2007.
    Rzecznik Praw Obywatelskich: Czym jest dyskryminacja. Źródło dostępne on-line: https://www.rpo.gov.pl/pl/content/czym-jest-dyskryminacja [dostęp: 09.07.2020].

Reklama
(0)
Komentarze