Zaloguj
Reklama

Narkolepsja – co to jest, przyczyny, objawy

Zmęczenie
Fot. panthermedia
Zmęczenie
(4)

Wkładanie ubrania do lodówki nie należy do rzadkości u osób cierpiących na narkolepsję. Mogą oni zasnąć podczas przemówienia lub osunąć się na kilka minut z krzesła nie tracąc przytomności.

Reklama

Spis treści:

  1. Co to jest narkolepsja?
  2. Nadmierna senność
  3. Katapleksja
  4. Porażenie przysenne
  5. Omamy przysenne
  6. Co jest przyczyną zaburzenia, kto choruje?
  7. Czy istnieje skuteczne leczenie?

Co to jest narkolepsja?

Narkolepsja to zaburzenie snu nocnego oraz czuwania w czasie dnia. Do najbardziej charakterystycznych objawów należą nadmierna senność, katapleksja, porażenie przysenne oraz omamy przysenne.

Nadmierna senność

Zwiększona senność występuje u wszystkich osób cierpiących na narkolepsję. Ma ona zwykle postać tzw. napadów snu. Napady te mogą trwać od 10-20 minut i powtarzać się wielokrotnie w czasie dnia. Napadowa senność może wystąpić w najmniej oczekiwanych momentach np. w czasie egzaminu lub spaceru w parku.

Katapleksja

Występuje ona u ok. 90 % osób chorych na narkolepsję. Katapleksja to nagłe zwiotczenie wszystkich mięśni ciała powodujące niemożność wykonywania jakichkolwiek ruchów. Mięśnie przepony nie ulegają zwiotczeniu stąd człowiek w stanie katapleksji nie przestaje oddychać. Osoba w tym stanie jest przytomna i zdaje sobie sprawę z tego co dzieje się wkoło (pomimo tego, że nie może otworzyć oczu). Katapleksja trwa zwykle kilka minut, może się powtarzać nawet kilkadziesiąt razy w ciągu dnia.

Porażenie przysenne

Jest to kilkuminutowa niezdolność do poruszania się i mówienia, która pojawia się przed zaśnięciem u ok. 4 na 10 osób chorych na narkolepsję.

Omamy przysenne

Omamy przysenne (tzw. hipnagogiczne) należą do zjawisk występujących u zdrowych ludzi jako takie nie są traktowane jako choroba. Znacznie częściej, tj. u ok. 30% osób występują one w narkolepsji.

Uważa się, że katapleksja, porażenie przysenne oraz omamy przysenne to pojawianie się snu w stanie czuwania. Konkretnie chodzi o tzw. fazę snu REM, w której śnimy i której towarzyszy zwiotczenie mięśni (dzięki temu nie biegniemy np. za uciekającym nam we śnie tramwajem). Problem osoby z narkolepsją polega na tym, że takie fazy snu pojawiają się u nich „nieproszone”.


Narkolepsja – co to jest, przyczyny, objawy, fot. panthermedia

W okresach między napadami u osób cierpiących na narkolepsję mogą występować zaburzenia czuwania, w czasie których osoby te wykonują pewne wyuczone czynności jakby automatycznie. Może to mieć postać opisaną w podtytule lub np. pisania po zakończeniu strony itp.

Co jest przyczyną zaburzenia, kto choruje?

Uważa się, że narkolepsja jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie. Za jej wystąpienie odpowiada nieprawidłowy gen w chromosomie 6. Występowania tego genu powoduje nieprawidłową funkcję części mózgu zwanej pniem. Początek tego schorzenia pojawia się zwykle w młodości lub w wieku 35-40 lat. Choroba trwa przez całe życie.

Czy istnieje skuteczne leczenie?

Można skutecznie łagodzić objawy narkolepsji. Podaje się leki, które pobudzają pracę mózgu. Nie wszystkie są dostępne w Polsce (tj. pochodne amfetaminy stosowane np. w USA). Leki nie usuwają senności zupełnie, umożliwiają jednak normalne funkcjonowanie. W leczeniu stosuje się również niektóre leki przeciwdepresyjne.

Prostą metodą poprawienia czujności są profilaktyczne 15-20 minutowe drzemki. Ich dobroczynny efekt utrzymuje się zwykle ok. 2 h.

Około 50% osób z narkolepsją zasypia za kierownicą.

W przypadku podejrzenia tego schorzenia należy zgłosić się do lekarza psychiatry lub neurologa.

Piśmiennictwo

Recenzenci:

  • dr hab. n. med. Irena Krupka-Matuszczyk

Kategorie ICD:


Reklama
(4)
Komentarze