Zaloguj
Reklama

Wpływ antykoncepcji hormonalnej na ryzyko samobójstw: czy istnieje korelacja?

Autorzy: dr hab. n. med. Łukasz Bułdak
Tabletki antykoncepcyjne
Fot. pantherstock
Tabletki antykoncepcyjne
(0)

Samobójstwa jako przyczyny zgonów odnotowywane są na szczęście coraz rzadziej. Jednak wciąż liczba zmarłych z powodu samobójstw przewyższa liczbę ofiar wypadków komunikacyjnych. Według danych Komendy Głównej Policji w 2020 roku odnotowano 12013 zamachów samobójczych, w tym 5165 dokonanych. Kobiety w wieku 15-49 lat podjęły 2155 prób samobójczych. Szczególną uwagę zwraca przewaga liczby prób samobójczych u kobiet nad mężczyznami w młodszych grupach wiekowych.

Reklama

Spis treści:

  1. Przyczyny samobójstw a grupa wiekowa
  2. Antykoncepcja hormonalna a zapobieganie próbom samobójczym
  3. Stosowanie antykoncepcji u kobiet z depresją

Przyczyny samobójstw a grupa wiekowa

Szczególną uwagę zwraca przewaga liczby prób samobójczych u kobiet nad mężczyznami w młodszych grupach wiekowych (1). Za przyczynę takich różnic pomiędzy płciami część badaczy wiąże z wahliwymi stężeniami hormonów płciowych, które dotyczą zwłaszcza kobiet w okresie pokwitania. Być może ma to związek z występowaniem zaburzeń nastroju, w tym depresji. Pojawiło się zatem pytanie, czy stosowanie antykoncepcji hormonalnej, zwłaszcza dwuskładnikowej (najczęściej stosowanej), mogłoby poprzez stabilizację hormonalną zapobiegać podwyższonemu ryzyku samobójstw u młodych kobiet.

Antykoncepcja hormonalna wpływa na ryzyko samobójstw?, fot. panthermedia

Antykoncepcja hormonalna a zapobieganie próbom samobójczym

Okazuje się, że związek ten jest znacznie bardziej złożony. Analiza dostępnych do 2020 roku danych (2) pokazała, że częstość samobójstw w grupie kobiet przyjmujących antykoncepcję hormonalną była wyższa o 36%. Autorzy we wnioskach publikacji podkreślili zasadność oceny ryzyka samobójstwa przed włączeniem antykoncepcji hormonalnej. Natomiast najnowsze (czerwiec 2022) doniesienia ze zjazdu Europejskiego Kongresu Psychiatrycznego (3), które opierają się na informacjach uzyskanych od ponad pół miliona Finek, pokazały zmniejszenie ryzyka samobójstwa wśród kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną sięgającą 27%. Najlepsze wyniki obserwowano, gdy składnikiem pigułki antykoncepcyjnej był etynyloestradiol (najczęściej stosowany w dwuskładnikowej antykoncepcji hormonalnej). Taka rozbieżność wynika między innymi z faktu braku celowanych badań klinicznych, które mogłyby jednoznacznie udzielić odpowiedzi na postawione pytanie.

Stosowanie antykoncepcji u kobiet z depresją

Dostępne informacje wskazują, że ryzyko samobójstw jest najwyższe na początku leczenia i zmniejsza się wraz czasem trwania terapii u kobiet bez depresji, natomiast jest wyższe i wzrasta wraz z czasem stosowania antykoncepcji u kobiet z rozpoznaną uprzednio depresją (4). Podsumowując, u kobiet decydujących się na dwuskładnikową antykoncepcję hormonalną warto ocenić ryzyko depresji (np. za pomocą skali depresji Becka) i zwracać uwagę na objawy obniżonego nastroju zwłaszcza podczas pierwszego roku leczenia (szczególnie u pacjentek z już rozpoznaną depresją). W przypadku obaw o podwyższone ryzyko samobójstwa można zastanowić się nad zastosowaniem wkładki wewnątrzmacicznej, która jest jedną z najskuteczniejszych form antykoncepcji, a wydaje się mieć neutralny wpływ na ryzyko samobójstw (5).

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • 1. Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2021.
    2. Pérez-López FR, Pérez-Roncero GR, López-Baena MT, Santabárbara J, Chedraui P. Hormonal contraceptives and the risk of suicide: a systematic review and meta-analysis. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2020;251:28-35. doi:10.1016/j.ejogrb.2020.04.053.
    3. Toffol E, et al. Use of hormonal contraception and attempted suicide: A nested case-control study. Presented at: European Congress of Psychiatry; June 4-7, 2022 Abstract Book O0153.
    4. Jung SJ, Cho SMJ, Kim HC. Association of oral contraceptive use with suicidal behavior among representative Korean population: Results from Korea National Health and Nutrition Examination Survey (2007-2016). J Affect Disord. 2019;243:8-15. doi:10.1016/j.jad.2018.09.004.
    5. Pagano HP, Zapata LB, Berry-Bibee EN, Nanda K, Curtis KM. Safety of hormonal contraception and intrauterine devices among women with depressive and bipolar disorders: a systematic review. Contraception. 2016;94(6):641-649. doi:10.1016/j.contraception.2016.06.012.

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze