Zaloguj
Reklama

Transdiagnostyczna terapia zaburzeń emocjonalnych

Autorzy: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne
Transdiagnostyczna terapia zaburzeń emocjonalnych
Fot. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne
(0)

Większość osób zmagających się z jakimś zaburzeniem doświadcza też innych problemów lub zaburzeń współistniejących. Rodzi to wiele pytań o to, z których protokołów terapii korzystać, jakie interwencje wdrażać i w jakiej kolejności.

Reklama

Naprzeciw tym wątpliwościom wychodzi niniejszy program terapeutyczny, dotyczący zaburzeń emocjonalnych – lękowych i nastroju (depresyjnych). Jest to protokół ujednolicony, ponieważ obejmuje zintegrowany zestaw procedur terapeutycznych skutecznych w przypadku całej grupy zaburzeń. Jest to także protokół transdiagnostyczny, ponieważ stworzono go z myślą o efektywnej pracy nad wszystkimi zaburzeniami emocjonalnymi, jakie mogą współwystępować u jednej osoby.
 
Program terapeutyczny skupia się na zestawie cech predysponujących do rozwoju zaburzeń emocjonalnych: temperamentalnej skłonności do częstego przeżywania silnych negatywnych emocji (neurotyzmie), negatywnym ocenianiu własnych przeżyć emocjonalnych oraz skłonności do unikania i tłumienia emocji, czyli stosowania nieadaptacyjnych strategii regulacji emocjonalnej. Kładzie duży nacisk na pracę z emocjami, co czyni go wyjątkowym wśród protokołów terapii poznawczo-behawioralnej.
 
Program pomaga kształtować następujące umiejętności:

  • uważną świadomość emocji, czyli obdarzanie uwagą własnych przeżyć emocjonalnych, powstrzymanie się od oceniania i koncentrację na teraźniejszości;
  • podważanie automatycznych myśli związanych z zagrożeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi oraz elastyczność poznawczą;
  • rozpoznawanie i modyfikację problemowych tendencji do działania pod wpływem emocji, czyli zachowań emocjonalnych;
  • zwiększanie świadomości doznań fizycznych i tolerancji dla nich poprzez ekspozycję interoceptywną.

 
Dotyczy takich zaburzeń emocjonalnych, jak:

  • zaburzenie paniczne z objawami lub bez objawów agorafobii;
  • fobia społeczna;
  • zaburzenie lękowe uogólnione;
  • zaburzenie stresowe pourazowe;
  • zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne;
  • depresja.

 
Opracowano go także z myślą o blisko powiązanych problemach, takich jak:

  • hipochondria;
  • doświadczanie dysocjacji (poczucie nierealności);
  • nadużywanie alkoholu lub środków odurzających wynikające z przeżywania silnego afektu negatywnego, na przykład lęku lub depresji.

 
Podręcznik terapeuty i towarzyszący mu poradnik to klarowna i łatwa do przyswojenia wykładnia tego, jak krok po kroku prowadzić opartą na dowodach terapię poznawczo-behawioralną niezależnie od rodzaju zaburzeń emocjonalnych. Prezentowane transdiagnostyczne podejście integrujące różne nowe zjawiska, takie jak uważność, uwiarygadniają zarówno badania naukowe potwierdzające jego skuteczność, jak i osoba głównego autora – wybitnego klinicysty i naukowca, który przez ostatnich kilka dekad wywierał znaczący wpływ na rozwój psychoterapii i psychologii klinicznej, szczególnie w obszarze zaburzeń lękowych. Książka zdecydowanie warta lektury, a opisany protokół – zastosowania w praktyce.

dr hab. n. med. Paweł Holas
psychiatra, psychoterapeuta i superwizor PTTPB,
Wydział Psychologii UW

 

„Przecież ja od dawna właśnie tak prowadzę terapię!” – powie wielu psychoterapeutów poznawczo-behawioralnych po przeczytaniu tego podręcznika. Po latach badań skuteczności protokołów terapeutycznych specyficznych dla zaburzeń i kształcenia w dziedzinie psychoterapii zapożyczone od filozofów pytanie o techniki konieczne i wystarczające do efektywności terapii pozostaje aktualne. Autorzy skupili się na wyekstrahowanych, wspólnych dla wielu zaburzeń procesach (transdiagnostycznych) podtrzymujących zaburzenie i na metodach interwencji wspólnych dla różnych protokołów terapeutycznych. Dlatego istnieją co najmniej trzy powody, dla których trzeba mieć tę książkę: (1) aby przemyśleć każdą z interwencji w kontekście dotychczasowej wiedzy, (2) aby potraktować protokół jako całość i upewnić się, czy i w jakim zakresie zastosowało się owe interwencje u pacjenta z zaburzeniem emocjonalnym, i (3) aby spojrzeć na dotychczasowy wachlarz technik z nowej perspektywy (np. na restrukturyzację poznawczą jako metodę zwiększania elastyczności psychologicznej). Przyszłość zapewne przyniesie kolejne badania nad protokołem opisanym w tej książce, tymczasem jest to lektura obowiązkowa dla psychoterapeutów i osób kształcących się w dziedzinie psychoterapii.

dr n. med. Agnieszka Popiel
SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, Szkoła Psychoterapii Poznawczo-Behawioralnej

 

Tworząc protokoły pracy terapeutycznej, badacze i praktycy coraz częściej zwracają uwagę, że wielu pacjentów ma więcej niż jedną diagnozę zaburzenia psychicznego, a rosnąca liczba diagnoz i dostępnych dla nich protokołów sprawia, że terapeutom coraz trudniej jest śledzić na bieżąco dokonania nauki i prowadzić najbardziej efektywną terapię. Transdiagnostyczny model terapii umożliwia opracowanie konceptualizacji problemu pacjenta poprzez znalezienie części wspólnych zaburzeń, dzięki czemu nie trzeba leczyć każdego zaburzenia oddzielnie, co umożliwia pacjentowi szybsze uzyskanie całościowej pomocy i zwiększa szanse na trwałą poprawę. Niniejsza książka to publikacja, którą powinien znać każdy skuteczny terapeuta.

Agnieszka Wroczyńska
psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, superwizorka PTTPB

Piśmiennictwo

Informacja prasowa


Reklama
(0)
Komentarze