Zaloguj
Reklama

Konsekwencje bezsenności

Autor/autorzy opracowania:


Konsekwencje bezsenności
Fot. shutterstock.com
(5)

Według badań przeprowadzonych w kilku krajach, na bezsenność cierpi od 17 do 32 procent populacji. Badania epidemiologiczne, dotyczące zaburzeń snu w Polsce, przeprowadzone w 1996 roku wykazały, że kryteria diagnostyczne bezsenności spełnia 24% populacji polskiej. Częściej występuje ona u kobiet oraz wśród osób starszych. Sądząc z wyników badań przeprowadzanych w ostatnim czasie, można przypuścić, że ten problem również w naszym kraju ma charakter narastający.

Bezsenność zwykle jest zjawiskiem wtórnym do jakiejś pierwotnej choroby, najczęściej depresji lub zaburzeń lękowych. Jako pierwotna dolegliwość można ją rozpoznać u najwyżej 25% pacjentów cierpiących na przewlekłą bezsenność. Podejrzewa się, że geneza bezsenności leży w zaburzonym, nadmiernym uogólnionym wzbudzeniu (hyperarousal), co zdają się potwierdzać badania nad autonomicznym układem nerwowym oraz nad osią podwzgórze-przysadka-nadnercza.

Poza autentycznym cierpieniem wynikającym z bezsenności, często niezrozumianym przez osoby śpiące prawidłowo, choroba ta ma również liczne implikacje zdrowotne. W tym opracowaniu zostały one podzielone na dwie kategorie: powikłania natury psychiatrycznej i natury somatycznej.

Powikłania psychiatryczne

U około 20% pacjentów cierpiących na bezsenność w pewnym momencie dołącza depresja. Problemy ze spaniem mogą być zarówno czynnikiem ryzyka wystąpienia świeżo wykrytej depresji jak i są najczęstszym objawem prodromalnym wystąpienia kolejnego nawrotu depresji wśród pacjentów będących w remisji. Są też czynnikiem ryzyka depresji opornej na leczenie. W kilku badaniach wykazano również częstsze występowanie u tych pacjentów tendencji samobójczych oraz samych samobójstw.

Z podobną częstością co depresja, u pacjentów z bezsennością występują zaburzenia lękowe, najczęściej pod postacią zaburzeń lękowych uogólnionych.

Dwa razy częściej niż u osób śpiących dobrze, obserwuje się nadużywanie substancji psychoaktywnych. Pacjenci cierpiący na bezsenność również dwa razy częściej przyznają się do częstego spożywania alkoholu przed snem. Podobnie jak w przypadku depresji, bezsenność jest czynnikiem ryzyka wystąpienia uzależnienia od alkoholu oraz nawrotu do nałogu wśród pacjentów leczących się z tego uzależnienia.

U pacjentów z bezsennością obserwuje się również spadek funkcji poznawczych. Skutkuje to obniżeniem koncentracji, problemami z pamięcią, uwagą, wnioskowaniem oraz rozwiązywaniem problemów.

U pacjentów z bezsennością stwierdzono również znaczący spadek jakości życia. W skali jakości życia SF-36 pacjenci z bezsennością uzyskali wyniki o ponad połowę niższe, niż w grupie kontrolnej (także w Polskiej populacji). W badaniach przeprowadzonych na populacji Amerykańskiej i Japońskiej wykazano, że pacjenci z bezsennością gorzej radzą sobie ze stresem, w badaniach polskich gorzej radzili sobie mężczyźni z bezsennością.

 

  

fot. Shutterstock

 

Powikłania somatyczne

U pacjentów z bezsennością obserwuje się częste występowanie chorób z kręgu sercowo-naczyniowego takich jak nadciśnienie tętnicze i choroba niedokrwienna serca. Występuje również zwiększone ryzyko udaru oraz zawału serca. Szczególnie pacjenci śpiący poniżej 7 godzin są w grupie ryzyka przedwczesnego zgonu.

Obserwuje się również częstsze występowanie otyłości oraz zaburzeń gospodarki węglowodanowej (upośledzoną tolerancję glukozy oraz cukrzycę typu 2).

Bezsenność często współwystępuje u osób cierpiących na choroby przewodu pokarmowego, choroby przebiegające z bólem, pacjentów po operacjach kardiochirurgicznych oraz osób zarażonych wirusem HIV.

W badaniach na temat układu odpornościowego u pacjentów z bezsennością wykazano: zmniejszoną aktywność komórek NK, wyższe wieczorne stężenia IL-6 oraz przesunięcia w dobowej dystrybucji IL-6 i TNF-α z nocnego na dzienny. Na szczęście nie znaleziono korelacji z częstszym występowaniem infekcji ani chorób przebiegających z obniżeniem odporności.

Wśród osób cierpiących na bezsenność obserwuje się częstsze występowanie chorób z pogranicza interny i psychiatrii, czyli wszystkich chorób o etiologii psychosomatycznej.

Pacjenci z bezsennością również częściej korzystają z porad lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, są częściej hospitalizowani i używają więcej leków. Charakteryzują się częstszą absencją w pracy, częstszymi wypadkami drogowymi oraz wypadkami w pracy, natomiast wśród pacjentów w podeszłym wieku zaobserwowano częstsze upadki.

Bibliografia:

  1. Wilfred R.Pigeon: Diagnosis, prevalence pathways, consequence and treatement of insomnia. Indian I Med Res, 2010, 131, 321-332
  2. Roth T, Roehrs T: Insomnia: epidemiology, characteristics, and consequences. Clin Cornerstone, 2003, 5(3), 5-15.
  3. Koski et al. Gerontology, 1998, 44, 232-238.
  4. Zammit GK et al. Sleep, 1992, 22, 379-385.
(5)
Reklama
Komentarze