Zaloguj
Reklama

ADHD a ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych

Zażywanie narkotyków
Fot. medforum
Zażywanie narkotyków
(0)

ADHD kojarzone jest z występującymi u dzieci trudnościami z koncentracją uwagi oraz nadruchliwością, z drugiej jednak strony z problemem związanych jest wiele jeszcze innych zagrożeń. Rzadko wspomina się o jednym, dość poważnym aspekcie – stosowaniu substancji psychoaktywnych przez pacjentów z ADHD.

Reklama

Spis treści:

  1. ADHD – jakie objawy sugerują tę jednostkę?
  2. ADHD i zaburzenia współistniejące
  3. ADHD a spożywanie substancji psychoaktywnych
  4. Leki stosowane w leczeniu ADHD a ryzyko nadużywania substancji

U dzieci spotykane bywają różnorakie zaburzenia i choroby psychiczne – część z nich jest typowa właśnie dla tej grupy wiekowej, inne z kolei występować mogą zarówno u osób dorosłych, jak i u młodszych pacjentów. Jednym z problemów najczęściej spotykanych u dzieci jest zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, czyli ADHD.

ADHD – jakie objawy sugerują tę jednostkę? 

ADHD w powszechnym mniemaniu kojarzone jest z nadruchliwością oraz deficytami uwagi i rzeczywiście, tego rodzaju problemy uznawane są za podstawowe objawy zaburzeń hiperkinetycznych. Warto tutaj jednak wyraźnie podkreślić, że nie wszystkie dzieci borykające się z tą jednostką rzeczywiście są nadaktywne – zdarza się bowiem tak, że dominującym objawem problemu są zaburzenia koncentracji uwagi.

Poważną trudnością, powiązaną z ADHD, jest nadmierna impulsywność. Dzieciom zmagającym się z tą jednostką zdarza się wchodzić w konflikty z innymi maluchami, dodatkowo mogą one przejawiać również i zachowania agresywne. W trakcie rozmów czy zabaw ciężko im poczekać na swoją kolej, zdarza im się wyrywać do odpowiedzi, przez co bywa tak, że nie zawsze są one lubiane przez swoich rówieśników. Tego rodzaju trudności bywają wyraźnie zauważalne również i podczas rozmów z osobami dorosłymi – dzieci mające zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi wtrącają się w wypowiedzi dorosłych, zamiast słuchać, co opiekunowie do nich mówią, same domagają się nieustannej uwagi.

Dzieci z ADHD miewają trudności z rozumieniem złożonych, długich komunikatów – ich rodzice często skarżą się na to, że pociechy w ogóle nie realizują ich poleceń. Często zdarza im się gubić różne przedmioty czy zapominać o tym, gdzie zostawiły swoje rzeczy, co również bywa przyczyną rodzicielskiej frustracji.

ADHD i zaburzenia współistniejące 

Tak jak różne objawy ADHD – szczególnie wtedy, gdy dziecko nie ma zapewnionego odpowiedniego leczenia – doprowadzać mogą do znacznego pogorszenia funkcjonowania młodego pacjenta, tak czasami zapomina się o tym, że wraz z tą jednostką u dziecka mogą współistnieć inne jeszcze zaburzenia. Bywają nimi m.in. zaburzenia depresyjne i zaburzenia lękowe, poważny problem stanowić jednak może występujące wraz z ADHD korzystanie z substancji psychoaktywnych.

ADHD a spożywanie substancji psychoaktywnych 

Nadużywanie substancji psychoaktywnych przez pacjentów z ADHD tak naprawdę jest wciąż bagatelizowanym problemem, w rzeczywistości jednak bardzo dużo osób zmagających się z tą jednostką korzysta z nich w sposób szkodliwy. W jednej pochodzącej z 2015 roku analiz zauważono, iż spośród wszystkich badanych, którym zdarzało się palić marihuanę, ADHD występowało u 38% z nich.

Substancje szkodliwe to nie tylko narkotyki i alkohol – zaliczana jest do nich również nikotyna. Okazuje się, że palenie papierosów przez pacjentów z ADHD również bywa poważnym problemem – według jednego z badań nawet ponad połowa nastolatków z rozpoznanymi zaburzeniami hiperkinetycznymi, którzy palą papierosy, w dorosłości może później nadużywać substancji psychoaktywnych. Zależność ta z całą pewnością jest interesująca, podejrzewa się, że może ona wynikać z tego, że nikotyna może znacząco wpływać na rozwijający się układ nerwowy młodego pacjenta.

Zastanawiające może być to, dlaczego pacjenci z ADHD mogą być bardziej narażeni na stosowanie substancji psychoaktywnych – teorii tłumaczących tę zależność jest tak naprawdę kilka. Jedną z nich jest ta, według której pacjenci z zaburzeniami hiperkinetycznymi mogą częściej sięgać po używki ze względu na występującą u nich nadmierną impulsywność – podejmować oni mogą różne decyzje bez zastanowienia się nad ich możliwymi konsekwencjami. Innym wytłumaczeniem może być to, że pacjentom zdarza się szukać różnych sposobów na złagodzenie dolegliwości, z którymi się zmagają – jedną z tych, która może wydawać im się słuszna, jest skorzystanie właśnie z jakichś substancji psychoaktywnych.

Ogólnie u pacjentów z ADHD powinno się więc zwracać uwagę na ewentualne korzystanie przez nich z substancji psychoaktywnych. Szczególnego monitorowania wymagają ci z nich, którzy mają dodatkowo zwiększone ryzyko nadużywania używek – do czynników ryzyka zaliczane są w tym przypadku m.in. występowanie uzależnień u krewnych pacjenta, zaniedbywanie przez rodziców czy obracanie się przez dziecko w towarzystwie osób stosujących substancje psychoaktywne.

Sięganie po używki przez dziecko z ADHD, fot. shutterstock

Leki stosowane w leczeniu ADHD a ryzyko nadużywania substancji 

Niektórym wydawać się może zaskakujące to, że u pacjentów z ADHD – mających zwiększone ryzyko korzystania z substancji psychoaktywnych – wykorzystywane są leki psychostymulujące, będące pochodnymi amfetaminy. W praktyce wtedy, gdy środki te są stosowane zgodnie ze wszelkimi zaleceniami lekarza (dotyczącymi dawki, jak i czasowego odstawiania leków), ryzyko uzależnienia praktycznie nie istnieje. Inaczej dzieje się już jednak wtedy, gdy leki stosowane w leczeniu ADHD wykorzystywane są niezgodnie z ich przeznaczeniem, np. przez osoby próbujące pozostać aktywnymi pomimo zmęczenia czy w celu zwiększenia efektywności nauki – wtedy już niestety po pewnym czasie może dojść do wystąpienia uzależnienia.

Piśmiennictwo
Reklama
(0)
Komentarze