Zaloguj
Reklama

Samobójstwo – wybór czy konieczność

Autorzy: dr n.med. Monika Bąk–Sosnowska
Samobójstwo – wybór czy konieczność
Fot. medforum
(3)

Liczba samobójstw w krajach wysokorozwiniętych stale wzrasta, obniża się natomiast wiek samobójców. U podłoża zamachów samobójczych młodzieży leży najczęściej tzw. zespół braku autorytetu, powstający na skutek niemożności uznania autorytetu osób najbliższych.

Reklama

Liczba samobójstw w krajach wysokorozwiniętych stale wzrasta, obniża się natomiast wiek samobójców. U podłoża zamachów samobójczych młodzieży leży najczęściej tzw. zespół braku autorytetu, powstający na skutek niemożności uznania autorytetu osób najbliższych. Typowy samobójca to mężczyzna 45 letni, mieszkaniec wsi lub małego miasteczka, pracujący fizycznie lub bezrobotny, od niedawna owdowiały lub rozwiedziony.

Istota czynu samobójczego

U człowieka, oprócz potrzeby życia, pojawia się potrzeba jakości życia. Śmierć jest spostrzegana jako forma niebytu społecznego i psychicznego, uwolnienie się od podejmowania decyzji i życia w dany sposób. Samobójstwo jest finalnym elementem ciągu zaburzeń równowagi układu psychicznego i środowiskowego, jest konsekwencją „historii życia”. Samobójstwo jest wskaźnikiem społecznego nieprzystosowania, zachwiania więzi emocjonalnych. Jest nie tylko ostatecznym czynem prowadzącym do śmierci, ale całym ciągiem myśli i czynów prowadzących do samozniszczenia. Samobójstwo jest środkiem do osiągnięcia jakiegoś celu. Śmierć jest jego ewentualnym skutkiem, a nie nieuchronnym i stanowczym zamiarem. Nieudane zamachy na własne życie są manifestacją i prowokacją otoczenia do zwrócenia uwagi.

Podejmowanie decyzji o samobójstwie i jej skutki

Psychosocjalny proces związany z próba samobójczą obejmuje kilka miesięcy przed nią i kilka miesięcy po niej. Syndrom presuicydalny charakteryzuje się:

  • zawężeniem osobistych możliwości i poczuciem zagrożenia
  • zawężeniem emocjonalnym, postrzeganiem rzeczywistości jako negatywnej i zagrażającej
  • zawężeniem stosunków międzyludzkich, poczuciem osamotnienia i niezrozumienia
  • zawężeniem świata wartości, brakiem wartości i celów
Fazy kształtowania się decyzji o samobójstwie można ująć następująco: myślenie samobójcze –> faza prodromalna –> tendencje samobójcze (planowanie) –> akt samobójczy
 
fot. panthermedia

Myśli samobójcze są fantazjami na temat własnej śmierci i skutków, jakie wywoła. Wiążą się zwykle z wyraźnym obniżeniem nastroju i spłyceniem relacji z innymi ludźmi, albo całkowitą izolacją społeczną. Faza prodromalna charakteryzuje się: zaburzeniami snu, niepokojem, dolegliwościami psychosomatycznymi, buntowniczością, piciem alkoholu, pogorszeniem sprawności intelektualnej. Planowanie czynu samobójczego związane jest z konkretyzacją wcześniejszych fantazji – organizowaniem rekwizytów, odpowiedniego czasu i miejsca, dokańczaniem niektórych spraw. W zachowaniu może wtedy paradoksalnie przejawiać się spokój, rozprężenie, wzrost energii, co jest dla otoczenia mylącym sygnałem o pokonaniu przez osobę wewnętrznych trudności. Sam akt samobójczy doprowadza do jednej z czterech możliwych sytuacji:
  • osoba chce umrzeć i umiera
  • chce umrzeć, ale pozostaje przy życiu
  • nie chce umrzeć, ale umiera
  • nie chce umrzeć i pozostaje przy życiu

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • Hołyst B.: Samobójstwo – przypadek czy konieczność.PWN Warszawa 1983
    Jarosz M.: Samoniszczenie, samobójstwo, alkoholizm. PWN, Warszawa 1980.
    Popielarska A.: Psychiatria wieku rozwojowego. PZWL Wydawnictwo, Warszawa 2000
    Badura – Madej G.: Wybrane zagadnienia interwencji kryzysowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 1996

Kategorie ICD:


Reklama
(3)
Komentarze