Zaloguj
Reklama

„Konsumencki” model powrotu do zdrowia

„Konsumencki” model powrotu do zdrowia
Fot. panthermedia
(0)

Schorzenia natury psychicznej często obarczone są duża stygmatyzacją, a leczenie skupia się na podejściu łagodzącym objawy lub niwelującym je. Obecna potrzeba zwiększenia kontroli zarówno nad swoim życiem, jak i nad leczeniem oraz usługami z zakresu opieki psychiatrycznej, zapoczątkowała nowy rodzaj podejścia do terapii w dziedzinie psychiatrii – konsumencki model powrotu do zdrowia.

Reklama

W obszarze psychiatrii specjaliści spotykają się z wieloma schorzeniami, których zarówno przebieg jest ciężki, jak i rokowania niekorzystne. Między innymi schizofrenia jest uznana za tego typu chorobę, do której podejście było mocno pesymistyczne, skupiając się na nasilonych objawach i złych rokowaniach dla pacjentów. Jak pokazała praktyka oraz wiele badań prowadzonych w tym zakresie, nad skutecznością leczenia, widoczna jest zmienność przebiegu u poszczególnych pacjentów. W toku obserwacji procesu leczniczego okazywało się, bowiem, że osoby spełniające kryteria diagnostyczne bardzo dobrze reagują na leczenie – nawet do tego stopnia, że ich stan nie wymagał farmakologicznego podtrzymywania. Zauważono także, że większość z osób leczonych nie tylko dobrze reaguje na terapię, ale także może powiedzieć o dobrej jakości swojego życia oraz o funkcjonowaniu w rolach społecznych [1].

Zmiana podejścia terapeutycznego

Obserwacje oraz powyżej wspomniane badania wykazały, że tradycyjne podejście psychiatryczne do schorzeń na tle psychicznym stanowi oddziaływanie jedynie objawowe – skupia się na niwelowaniu efektów oraz na dobraniu odpowiedniej dawki leku dla danego pacjenta. Niesie to jednak za sobą poczucie bezradności i beznadziejności, co w wielu sytuacjach pogłębia zależność pacjenta psychiatrycznego oraz sprzyja jego stygmatyzowaniu.

Odbiorcy – inaczej zwani konsumentami leczenia psychiatrycznego, poparci przez wielu specjalistów zgłosili potrzebę zmiany, co stanowiło początek rozwoju nowego podejścia, opierającego się na modelu powrotu do zdrowia z naciskiem na szacunek i umacnianie poczucia kontroli nad własnym życiem oraz nad świadczonymi na jej rzecz usługami z zakresu opieki psychiatrycznej [1].

Odpowiedzią na tego typu potrzeby jest nowe definiowanie zdrowia psychicznego, opierającego się na hedonistycznym podejściu, gdzie duża rola przypisywana jest dobrostanowi i zwiększaniu wydajności psychicznej człowieka. Sama definicja zdrowia psychicznego, wprowadzona przez WHO, określa je jako dobrostan, dzięki któremu jednostka jest w stanie realizować pełnię swoich możliwości oraz zdolna jest do radzenia sobie z różnymi sytuacjami życiowymi [2].

fot. panthermedia

Odpowiedź na potrzeby „konsumentów”

Zgodnie z potrzebami odbiorców usług opieki psychiatrycznej nowe podejście ma opierać się na zwiększeniu zdolności konsumenta-klienta radzenia sobie z codziennością, rozwoju sprężystości psychicznej, ułatwieniu powrotu do zdrowia, a nie jedynie na postępowaniu leczniczym czy ukierunkowaniu na objawy [1].

#STRONA%

Zdrowienie, czyli powrót do dobrego stanu zdrowotnego, jest procesem, na który wpływ ma wiele czynników. Między innymi są to zachowania zdrowotne odnoszące się do reakcji, nawyków i zachowań o ukierunkowanym celu, które w efekcie mają wpływ na stan naszego zdrowia. Dzielą się one na zachowania prozdrowotne – sprzyjające dobremu zdrowiu i pełniące rolę profilaktyczną oraz na antyzdrowotne – przyczyniające się do pogorszenia się stanu zdrowia człowieka [3].

Proces, o którym mowa, czyli zdrowienie (a co za tym idzie – zachowania zdrowotne), w odpowiedzi na potrzeby konsumentów, oparto na założeniu, że nie przebiega on w sposób liniowy, stanowiąc jednostkowy proces zmiany postaw, wartości, emocji, odczuć oraz ról społecznych u danej jednostki. Jest to proces, który ma na celu dojście do osiągania satysfakcji życiowej pomimo ograniczeń chorobowych, czyli poniekąd stanowi on wyjście poza ramy schematu związanego ze schorzeniem psychicznym. W tym kontekście jest to proces pozytywny, polegający na adaptacji i poczuciu własnej tożsamości i własnego miejsca [1].

Ograniczenia konsumenckiego modelu powrotu do zdrowia

Jeśli zdefiniujemy powrót do zdrowia z konsumenckiego punktu widzenia, należy mieć na uwadze fakt, że ciężko będzie dobrać odpowiednie, obiektywne wskaźniki pomiarowe, które dadzą obraz powracania do dobrego stanu zdrowia. Bardzo dużego znaczenia nabiera więc subiektywne podejście danej osoby do sytuacji, w jakiej się znajduje. Niektórzy specjaliści mówią o koncepcji konsumenckiego powrotu do zdrowia jako o tej, która odwołuje się do dobrego samopoczucia, czyli takiej, która nie musi mieć bezpośredniego odzwierciedlenia w rzeczywistości, co z naukowego punktu widzenia jest trudne do zbadania czy zmierzenia. Nie opiera się ona bowiem na ogólnie przyjętych zasadach psychologicznych, a ma odniesienie do konstrukcji psychicznych, które nie mają obiektywnych definicji [1].

Piśmiennictwo

Źródło tekstu:

  • [1] A.S. Bellack, A. Drapalski: Problematyka i rozwój konsumenckiej koncepcji zdrowienia. „Postępy psychiatrii i neurologii” 2013, nr 22(1), s. 5-26
    [2] S. Galderisi, A. Heinz, M. Kastrup, J. Beezhold, N. Sartorius: Propozycja nowej definicji zdrowia psychicznego. „Psychiatria Polska” 2017, nr 51(3), s. 407–411.
    [3] I. Janik, M. Maciejewska, O. Sipak-Szmigiel: Postrzeganie zdrowia przez młodych dorosłych. W: Społeczne wymiary zdrowia i choroby. Od teorii do praktyki. Red. B. Trzop i K.Walentynowicz-Moryl. Zielona Góra 2017, s. 88.

Kategorie ICD:


Reklama
(0)
Komentarze