Zaloguj
Reklama

Leki przeciwpsychotyczne (neurolpetyki): zbiór przydatnych informacji

Leki przeciwpsychotyczne (neurolpetyki): zbiór przydatnych informacji
Fot. shutterstock
(5)

Leki przeciwpsychotyczne (neuroleptyki) są preparatami, które w psychiatrii odgrywają bardzo ważną rolę – środki te są bowiem podstawowymi farmaceutykami wykorzystywanymi w leczeniu schizofrenii, dodatkowo znajdują one zastosowanie również i u pacjentów z innymi psychiatrycznymi jednostkami. Jak działają leki przeciwpsychotyczne, jakie dokładnie preparaty należą do tej grupy i – co zwykle bardzo nurtuje pacjentów – czy można się od nich uzależnić?

Reklama

Historia leków przeciwpsychotycznych jest zdecydowanie interesująca. Otóż pierwotnie lek, który uznawany jest za pierwowzór wszystkich neuroleptyków – chlorpromazyna – miał być wykorzystywany jako środek znieczulający. Zaobserwowano jednak to, że preparat cechował się działaniem uspokajającym i wtedy właśnie pewni badacze zasugerowali, aby zacząć go stosować u pacjentów zmagających się z zaburzeniami psychicznymi.

Wspomniane wyżej wydarzenia miały miejsce w latach 50. poprzedniego wieku. Od tamtego czasu nie tylko zostało wyprodukowanych wiele różnych leków przeciwpsychotycznych, ale i medycy pozyskali wiedzę dotyczącą działania tychże preparatów.

Jak działają leki przeciwpsychotyczne?

Podstawowym mechanizmem działania leków przeciwpsychotycznych jest blokowanie receptorów dopaminergicznych D2 – sugeruje się bowiem, że za obecność różnych objawów wytwórczych (takich jak urojenia i omamy, które są objawami psychotycznymi) odpowiada nadaktywność dopaminergiczna w pewnych rejonach mózgowia. Wszystkie neuroleptyki wywierają takie działanie na receptory dopaminowe, nie każdy jednak lek przeciwpsychotyczny działa na różne receptory dokładnie tak samo. Ze względu na to, których receptorów działanie podlega modyfikacji, wyróżnia się dwie grupy leków przeciwpsychotycznych, którymi są neuroleptyki klasyczne (I generacji) oraz neuroleptyki atypowe (II generacji). Pierwsze z wymienionych preparatów wpływają na receptory dopaminowe, drugie zaś zarówno na nie, jak i na inne jeszcze typy receptorów – zazwyczaj zwraca się uwagę na to, że leki przeciwpsychotyczne drugiej generacji mają również zdolność blokowania receptorów serotoninergicznych 5-HT2A.

Przykłady leków przeciwpsychotycznych

Zgodnie z tym, co przedstawiono powyżej, neuroleptyki dzielone są na dwie grupy. Przykładowymi środkami, które zalicza się do grupy klasycznych leków przeciwpsychotycznych, są haloperidol, lewomepromazyna, sulpiryd oraz prometazona. Preparaty te – ze względu na to, że nowsze leki wywołują mniej skutków ubocznych – raczej nie są stosowane jako leki pierwszego rzutu. Ogólnie obecnie najczęściej zalecane pacjentom są neuroleptyki atypowe – do nich zaliczane są m.in. takie leki, jak:

  • arypiprazol,
  • olanzapina,
  • kwetiapina,
  • risperidon,
  • klozapina,
  • ziprasidon,
  • amisulpryd.

Leki przeciwpsychotyczne obecnie dostępne są w bardzo różnych formach – istnieją preparaty w postaci tabletek, jak i syropów czy roztworów przeznaczonych do iniekcji. Pacjenci mogą nawet i skorzystać z postaci depot, które podawane są domięśniowo – tego typu dawkowanie neuroleptyków umożliwia wykonywanie iniekcji co 2, a nawet 4 tygodnie. Wielu pacjentów preferowałoby skorzystanie z takiej metody leczenia – ma ona jednak swoje plusy, ale i ma niestety kilka minusów.

fot. panthermedia

Kiedy wykorzystuje się leki przeciwpsychotyczne?

Podstawowym wskazaniem do stosowania leków przeciwpsychotycznych jest schizofrenia. Oprócz tej choroby preparaty tego rodzaju zalecane bywają również i w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej. W przypadku obu schorzeń neuroleptyki mogą służyć zarówno leczeniu ostrej ich fazy, jak i być używane w leczeniu podtrzymującym, zmniejszającym ryzyko nawrotu choroby u pacjenta. Wśród innych jeszcze wskazań do stosowania neuroleptyków wymienia się depresję psychotyczną oraz zaburzenia schizoafektywne. Środki z tej grupy bywają wykorzystywane jednak i w wielu jeszcze innych schorzeniach (czasami w ramach leczenia off-label, czyli pozarejestracyjnie) – tutaj jako przykłady można podać poważnego stopnia zaburzenia odżywiania (np. anoreksję), znaczne zaburzenia zachowania u dzieci czy tiki i zaburzenia snu.

Piśmiennictwo
Reklama
(5)
Komentarze