Zaloguj
Reklama

Uzależnienia

Uzależnienie może pojawić się w stosunku do substancji, najczęściej alkohol, leki uspokajające i nasenne (benzodiazepiny, np. diazepam, oksazepam, alprazolam, lorazepam), narkotyków (marihuana, amfetamina, LSD, heroina). Ale można się też uzależnić od czynności. To uzależnienia behawioralne. Podmiotem uzależniającym może być seks, internet, gry komputerowe, jedzenie, zakupy itp.

Uzależnienie pojawia się wtedy, gdy do osiągnięcia (chwilowego zwykle) poczucia odprężenia, relaksu konieczne jest spożycie (lub podanie inną drogą, np. dożylną) substancji lub wykonywanie określonych czynności (np. masturbacja) i zdobywanie substancji czy wykonywanie czynności zaczyna zajmować większość czasu i zaburza normalne funkcjonowanie zawodowe i rodzinne. Uzależniony potocznie nazywany jest zależnie od substancji, od której jest uzależniony: alkoholik, lekoman, narkoman, a w przypadku uzależnień behawioralnych: erotoman, kleptoman (kradzieże), zakupoholik.

Wyróżnia się dwa rodzaje uzależnienia: psychiczną i fizyczną. O uzależnieniu psychicznym mówimy, kiedy człowiek ma trudności w przezwyciężeniu chęci przyjmowania jakiejś substancji działającej na psychikę (w psychiatrii nazywamy je substancjami psychoaktywnymi), np. uzależnienie od alkoholu

Zależność fizyczna różni się od psychicznej występowaniem zjawiska tolerancji lub objawów abstynencyjnych. Tolerancja oznacza konieczność przyjmowania coraz większej dawki substancji psychoaktywnej, ponieważ poprzednio przyjmowana już nie działa. Objawy abstynencyjne pojawiają się po przerwaniu przyjmowania środka uzależniającego i z powodu ich nieprzyjemnego charakteru są zwykle powodem ponownego przyjmowania środka. Zarówno zjawisko tolerancji jak i objawy abstynencyjne są objawem przyzwyczajenia się mózgu do stałej obecności substancji psychoaktywnej we krwi.

Leczenie uzależnień jest trudne. Wiąże się to z faktem, że u większości uzależnionych można rozpoznać cechy osobowości niedojrzałej. Nie wytworzyli sobie zdrowych mechanizmów radzenia sobie z problemami życiowymi. Jedyną metodą jest ucieczka w nałóg. Powoduje to, że główną metodą terapeutyczną jest terapia uzależnień, działania edukacyjne oraz trening zmiany nawyków. Terapię odwykową (tzw. odwyk) często poprzedzany jest przez terapię detoksykacyjną (tzw detox czy detoks), której celem jest doprowadzenie do pełnego wytrzeźwienia, ale też minimalizacji objawów abstynencyjnych. Po terapii bardzo ważna jest profilaktyka nawrotów. Często uzależniony (np. alkoholik) jest za słaby aby samemu zapobiec powrotowi do nałogu. Dlatego ogromną rolę w utrzymaniu trzeźwości i zapobieganiu nawrotom uzależnienia mają grupy samopomocowe, np. Anonimowi Alkoholicy (AA) czy Anonimowi Narkomani (AN).

Osobną kwestią jest terapia ukierunkowana na najbliższą rodzinę osoby uzależnionej. Taka forma leczenia określana jest jako terapia dla współuzależnionych. Przy czym to określenie nie oznacza, że ta osoba jest sama uzależniona, ale swoimi działaniami lub zaniechaniami przyczynia się do utrwalenia nałogu swojego partnera czy partnerki.